Đóng

Hóa giải thách thức, đón siêu chu kỳ đầu tư trung tâm dữ liệu

Theo ông Đỗ Thành Thắng, Giám đốc Tối ưu vận hành khu vực Đông Á của Schneider Electric, các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu đang phát triển rất mạnh mẽ. Đây cũng là thời điểm thị trường bước vào một siêu chu kỳ đầu tư.

Bài toán năng lượng cho trung tâm dữ liệu

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và kinh tế số đang đưa trung tâm dữ liệu (Data Center) từ một hạ tầng lưu trữ trở thành nền tảng thiết yếu của nền kinh tế số. AI càng phát triển, nhu cầu về năng lực tính toán, lưu trữ, kết nối và xử lý dữ liệu càng lớn, đòi hỏi hạ tầng Data Center phải được đầu tư theo hướng hiện đại, linh hoạt và có khả năng mở rộng.

Tọa đàm “Data Center Việt Nam: Hạ tầng chiến lược cho kỷ nguyên AI”

Chia sẻ tại tọa đàm “Data Center Việt Nam: Hạ tầng chiến lược cho kỷ nguyên AI” do Báo Công Thương tổ chức mới đây, ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh cho biết, xu hướng chuyển đổi số cũng như cuộc cách mạng về số hóa là một đòi hỏi cấp thiết trong giai đoạn sắp tới của Việt Nam và khu vực.

Theo các nhà nghiên cứu trên thế giới, hiện nay, thị trường cho trung tâm dữ liệu cũng như các dịch vụ liên quan tới số hóa, AI trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm khoảng 34% tổng nhu cầu của thế giới và ước tính riêng trong khu vực ASEAN chiếm khoảng một nửa trong con số này. Xu hướng về số hóa và xây dựng các trung tâm dữ liệu đã hiện diện tại các nước lân cận như Singapore, Thái Lan, Malaysia. Tuy nhiên, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có sự tăng trưởng khá nhanh trong khu vực. “Điều này cũng dẫn tới thách thức rất lớn đối với việc đầu tư hạ tầng và chuẩn bị các dịch vụ liên quan để đảm bảo cho sự phát triển. Các khoản đầu tư về trung tâm dữ liệu phải đảm bảo được tính bền vững và đủ sức cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực” - ông Hà Đăng Sơn nói.

Ông Hà Đăng Sơn phân tích, với độ nén và hiệu suất ngày càng cao của các trung tâm dữ liệu, mật độ năng lượng trên một rack đã tăng vọt so với trước đây, thậm chí khoảng 3 đến 4 lần. Với những mô hình đặc thù, mức độ còn cao hơn nữa (thậm chí có thể đến 1MW cho khoảng một khối quản lý dữ liệu). “Điều này đặt ra vấn đề là làm sao chúng ta vẫn tạo ra được những trung tâm dữ liệu mang tính hiệu quả cao, nhưng đồng thời đảm bảo cung ứng nguồn năng lượng mang tính chất bền vững và phù hợp với xu hướng xanh sắp tới” - ông Sơn cho hay.

Ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh

Bên cạnh đó, hệ thống làm mát (chiếm khoảng 20 - 30% năng lượng tiêu tốn) cũng cần phải được tối ưu. Đây là bài toán liên quan đến quy hoạch và lựa chọn các tiêu chuẩn phù hợp nhất với đặc thù của Việt Nam, bởi mỗi một quốc gia sẽ có những đặc thù khác nhau tùy theo địa điểm đặt trung tâm dữ liệu.

Từ góc độ đơn vị đầu tư và vận hành trung tâm dữ liệu, ông Nguyễn Tiến Long, Phó Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH MTV Viễn thông Quốc tế FPT (FTI), thuộc Công ty Cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom) nhận định, có 3 xu hướng thay đổi về các hệ thống Data Center phục vụ AI.

Thứ nhất, hiệu năng sử dụng điện trên cùng một diện tích, cũng như trên cùng một rack tăng rất lớn trong thời gian gần đây. 

Thứ hai, cần đầu tư vào hệ thống làm mát để đáp ứng các hệ thống có hiệu năng tính toán cao. Ông Long lý giải, trước đây chúng ta hay quen với những Data Center truyền thống sử dụng các hệ thống làm mát bằng không khí. Nhưng với các trung tâm dữ liệu mật độ cao, chúng ta cần phải chuyển sang một hệ thống mới gọi là Liquid Cooling (làm mát bằng chất lỏng).

Thứ ba, các hệ thống này đòi hỏi tốc độ kết nối rất cao. Trước đây, chúng ta kết nối 1G, 10G, thậm chí 100G, nhưng bây giờ kết nối đến 800G hoặc 1 Terabit.

Ông Nguyễn Tiến Long, Phó Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH MTV Viễn thông Quốc tế FPT (FTI)

Theo ông Long, các trung tâm dữ liệu hiện nay của Việt Nam chủ yếu vẫn làm mát bằng không khí. Do đó, bài toán đặt ra là phải cải tạo sang một hệ thống mới làm mát bằng chất lỏng, cũng như nâng cấp những cấu phần khác trong Data Center. Điều này đòi hỏi những thách thức về mặt kỹ thuật và tiến độ triển khai để theo kịp yêu cầu của khách hàng, thị trường.

60% các trung tâm dữ liệu mới sẽ phục vụ ứng dụng AI

Về vấn đề này, ông Đỗ Thành Thắng, Giám đốc Tối ưu vận hành khu vực Đông Á, Schneider Electric khẳng định sự phát triển mạnh mẽ của các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu. Theo ông Thắng, chúng ta đang ở trong một siêu chu kỳ đầu tư trung tâm dữ liệu.

Báo cáo gần đây nhất của JLL vào đầu năm 2026 cho thấy, thế giới sẽ dự kiến tăng thêm khoảng 100 GW trung tâm dữ liệu trên toàn cầu từ nay đến 2030, tức là công suất tăng gấp đôi. Theo sau đó, 60% các trung tâm dữ liệu mới đó sẽ phục vụ cho ứng dụng AI. “Ở các nước lân cận đã xuất hiện những trung tâm dữ liệu lớn (còn gọi là các nhà máy AI). Các nhà máy AI đó được thiết kế chuyên biệt để phục vụ tất cả các nhu cầu xuyên suốt vòng đời của ứng dụng AI, từ khâu huấn luyện, tinh chỉnh đến truy vấn, suy luận” - ông Thắng thông tin.

Là đối tác công nghệ năng lượng trên toàn cầu, Schneider Electric nhìn thấy sức ảnh hưởng mạnh mẽ từ làn sóng đầu tư này đến nhu cầu cấp điện, hệ thống làm mát cũng như vấn đề quản lý năng lượng cho các trung tâm dữ liệu.

Ông Đỗ Thành Thắng, Giám đốc Tối ưu vận hành khu vực Đông Á, Schneider Electric

Ông Đỗ Thành Thắng chỉ ra mật độ công suất bình thường hiện nay là khoảng 5 đến 10 kW trên một rack, nhưng trong tương lai sẽ rất lớn. Các nhà sản xuất hiện nay thậm chí đã tính đến kịch bản 1 MW trên một rack.

Bên cạnh đó, Trung tâm dữ liệu AI vận hành rất khác so với các trung tâm dữ liệu thông thường. Ví dụ, để huấn luyện AI cần huy động một lượng chip GPU rất lớn, thậm chí đến hàng nghìn con chip chạy cùng lúc. Hoặc trong bài toán truy vấn, có thời điểm nhiều người dùng cùng truy cập, nhưng khi thấp điểm gần như không có ai truy cập. Điều này dẫn đến biến động tải rất lớn. Do đó, lưới điện phải đáp ứng được sự linh hoạt của nhu cầu năng lượng cho trung tâm dữ liệu.

Với tốc độ phát triển của trung tâm dữ liệu, thách thức cho các nước trên toàn cầu cũng như Việt Nam là phải đảm bảo các nguồn cung điện đủ và ổn định. Bên cạnh đó, cần cải thiện công nghệ làm mát. “Khi năng lượng tiêu thụ được đẩy lên mức khoảng 40-50 kW trên một rack thì sẽ tới giới hạn của giải pháp làm mát bằng không khí. Lúc này, giải pháp làm mát bằng chất lỏng trực tiếp tới chip sẽ tham gia và đóng vai trò rất quan trọng, sẵn sàng cho kịch bản công suất rack cao hơn” - ông Thắng cho hay.

Ngoài ra, về vấn đề vận hành, do đặc tính tải thay đổi liên tục, các trung tâm dữ liệu cần được giám sát 24/7, để kịp thời đưa ra phương án điều chỉnh, tối ưu vận hành. “Hiện nay, nhiều trung tâm dữ liệu đã ứng dụng mô hình bản sao số (digital twin) để mô phỏng các kịch bản vận hành ngay từ khâu thiết kế. Cách tiếp cận này giúp nhận diện trước các tình huống có thể phát sinh, chủ động phòng ngừa rủi ro và bảo đảm quá trình triển khai dự án thực tế diễn ra hiệu quả” - ông Thắng nhấn mạnh.

Ông Đỗ Thành Thắng, Giám đốc tối ưu vận hành khu vực Đông Á, Schneider Electric cho rằng, cần phải lựa chọn những công nghệ phù hợp và cấp tiến để các trung tâm dữ liệu vận hành được tối ưu.

Quỳnh Nga