Kiến tạo cơ chế vận hành thông suốt
Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (Hội nghị Trung ương 2) diễn ra từ ngày 23-25/3/2026 đã xem xét, thảo luận và quyết nghị nhiều nội dung có ý nghĩa quan trọng, tạo nền tảng cho việc triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Các quyết sách được thông qua tại hội nghị gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, đồng thời hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị.
Toàn cảnh Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV - Ảnh: TTXVN
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh - Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công nhận định, Đại hội XIV của Đảng đã định hình rõ tầm nhìn phát triển, xác lập phương hướng chiến lược và xác định các nhiệm vụ trọng tâm cho cả nhiệm kỳ. Trên nền tảng đó, Hội nghị Trung ương 2 là mắt xích quan trọng trong tiến trình triển khai, có vai trò chuyển hóa tinh thần và định hướng của Đại hội thành các cơ chế tổ chức thực thi cụ thể, thành phương thức vận hành đồng bộ và thành nền tảng thể chế xuyên suốt cho nhiệm kỳ khóa XIV.
Theo bà Diệu Oanh, điểm khác biệt nổi bật nhất của Hội nghị Trung ương 2 nằm ở cách tiếp cận trong điều hành và hoạch định chính sách khi tư duy phát triển được thể hiện rõ theo hướng chủ động kiến tạo, bảo đảm tính đồng bộ trong thiết kế chính sách; đề cao tinh thần hành động và củng cố mối liên hệ chặt chẽ giữa công tác xây dựng Đảng với nhiệm vụ hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia.
Những "hành lang pháp lý", "quy tắc vận hành", "nguyên tắc kỷ luật", "chuẩn mực hành động" được Hội nghị Trung ương 2 thảo luận và quyết nghị thực chất là những thành tố nền tảng của năng lực lãnh đạo, năng lực quản trị và năng lực tổ chức thực hiện của toàn bộ hệ thống chính trị. Đây cũng là nền tảng để củng cố hiệu lực điều hành, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và bảo đảm sự thống nhất trong triển khai chính sách từ trung ương đến địa phương.
"Thực tiễn cho thấy, khuôn khổ pháp lý minh bạch sẽ tạo điều kiện để các chủ trương, chính sách được thực hiện thống nhất và thông suốt. Quy trình vận hành được thiết kế chặt chẽ giúp hạn chế tình trạng tùy tiện, giảm nguy cơ chồng chéo và nâng cao trách nhiệm giải trình. Kỷ luật được duy trì nghiêm túc là công cụ quan trọng để kiểm soát quyền lực", PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh phân tích và cho rằng các chuẩn mực hành động được xác lập rõ ràng, nền công vụ sẽ có cơ sở để phát triển theo hướng trách nhiệm, liêm chính, chuyên nghiệp và đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại trong bối cảnh mới.
Xây dựng nền công vụ trách nhiệm, liêm chính
Thông báo Hội nghị Trung ương 2 cũng cho thấy, Trung ương đã xác định rõ một yêu cầu có tính nguyên tắc: Để đất nước phát triển nhanh và bền vững, trước hết cần xây dựng bộ máy tinh gọn, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm và ý thức kỷ luật của đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi nhiệm vụ. Đây là nền tảng trực tiếp quyết định hiệu lực quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới.
Bà Đặng Thị Bích Ngọc - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ cho rằng, xây dựng bộ máy tinh gọn, trong sạch và vững mạnh là điều kiện quan trọng để bảo đảm sự vận hành hiệu quả của hệ thống chính trị, qua đó phát huy đầy đủ vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và quyền làm chủ của Nhân dân.
Theo bà, trong tiến trình phát triển, đột phá thể chế cần được xác định là trọng tâm, giữ vai trò dẫn dắt các lĩnh vực khác. Thể chế phải được xây dựng với tầm nhìn đi trước, tạo hành lang pháp lý thuận lợi và mở ra không gian cho các nguồn lực phát triển. Điều này đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới tư duy, quan điểm và phương pháp xây dựng pháp luật, đồng thời nâng cao năng lực của các cơ quan trong cả khâu ban hành và tổ chức thực thi pháp luật, bảo đảm tính hiệu quả và khả thi trong thực tiễn.
Đồng thời, nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật theo hướng đầy đủ, đồng bộ, hiện đại và ổn định, phù hợp với điều kiện phát triển của đất nước và yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực và trách nhiệm, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước, đồng thời xử lý thỏa đáng các chính sách liên quan đến cán bộ dôi dư trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy; phát huy vai trò giám sát của Nhân dân đối với hoạt động của bộ máy công quyền.
"Quan trọng hơn hết là duy trì quyết tâm chính trị cao, thúc đẩy tinh thần đổi mới và sáng tạo trong điều hành, đặt lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân làm mục tiêu ưu tiên. Đây là yếu tố then chốt để bảo đảm các chủ trương, chính sách được triển khai hiệu quả và tạo động lực cho phát triển bền vững trong giai đoạn tới", Đại biểu Quốc hội Đặng Thị Bích Ngọc nhấn mạnh.
Sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp được xác định là tiêu chí cuối cùng để đánh giá thành công của cải cách - Ảnh minh họa
Theo ông Lê Nam Trung - Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, yêu cầu đổi mới công tác chính trị, tư tưởng theo hướng gắn với hành động cụ thể cần được thể hiện ngay trong công việc hằng ngày của đội ngũ cán bộ, công chức. Mỗi nhiệm vụ xác định rõ tiến độ, kết quả và giá trị mang lại, đồng thời đòi hỏi cách tiếp cận dựa trên các luận cứ khoa học có độ tin cậy cao. Việc bảo đảm kỷ luật trong quá trình thực hiện là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả công việc.
Cùng đó, theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả nhiệm vụ thường xuyên theo thời gian, giúp bộ máy vận hành ổn định và từng bước nâng cao chất lượng hoạt động. Đối với yêu cầu phân công, phân cấp và ủy quyền gắn với kiểm soát quyền lực, đây vừa là giải pháp để huy động tối đa nguồn lực của từng cá nhân, tổ chức, vừa là cơ sở để xác định rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng phân cấp, cần đặc biệt chú trọng công tác giám sát nhằm ngăn ngừa tình trạng lạm quyền hoặc trục lợi trong quá trình triển khai nhiệm vụ.
"Khi các định hướng của Trung ương được chuyển hóa thành những nhiệm vụ cụ thể, có tiến độ rõ ràng, có kết quả đo lường được và có trách nhiệm giải trình minh bạch, bộ máy sẽ vận hành hiệu quả hơn. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để bảo đảm các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới được thực hiện một cách đồng bộ", ông Lê Nam Trung khẳng định.
Hội nghị Trung ương 2 đã khẳng định rõ yêu cầu kiên định nền tảng tư tưởng, đồng thời thúc đẩy đổi mới mạnh mẽ thể chế và quản trị quốc gia, tạo xung lực mới cho phát triển đất nước trong giai đoạn tới.