Chuyển từ ký kết sang hợp tác thực chất
Ngày 13/11, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan tổ chức Hội nghị hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026.
Với chủ đề “Từ bài toán đến thị trường - Hợp tác 3 Nhà kiến tạo đột phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”, hội nghị tập trung đổi mới phương thức liên kết, hình thành danh mục bài toán đặt hàng, xác định kết quả nghiên cứu có khả năng thương mại hóa và thúc đẩy những thỏa thuận hợp tác cụ thể.
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng phát biểu tại hội thảo.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng nhấn mạnh: “Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện để các nhà khoa học, trường đại học và doanh nghiệp phát huy năng lực nghiên cứu, sáng tạo, ứng dụng công nghệ”.
Theo Thứ trưởng Phạm Quang Hưng, thực tế đã có những mô hình hợp tác đem lại sản phẩm cụ thể. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, khoảng cách từ thỏa thuận hợp tác đến hợp đồng nghiên cứu vẫn còn lớn. Các bên thường gặp khó khăn khi thống nhất nguồn lực đầu tư thử nghiệm và quyền khai thác kết quả nghiên cứu.
Toàn cảnh hội nghị.
Để khắc phục, cần xác định bài toán ngay từ đầu: Doanh nghiệp nêu nhu cầu thực tế, nhà trường đề xuất giải pháp, Nhà nước xác định khâu cần hỗ trợ. Trong quá trình thử nghiệm, các bên cùng đánh giá sản phẩm theo yêu cầu ban đầu, thống nhất trách nhiệm đưa kết quả vào sử dụng.
Cách tiếp cận này hướng đến chuyển từ hợp tác mang tính kết nối sang hợp tác dựa trên nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể. Hiệu quả liên kết không chỉ thể hiện qua số lượng thỏa thuận ký kết mà còn ở khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn.
7 cam kết hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên
Được biết, Hội nghị tổ chức ba phiên chuyên đề song song, tập trung vào những khâu quan trọng của mô hình hợp tác “3 Nhà”.
Đại biểu trao đổi tại hội nghị.
Phiên thứ nhất thảo luận cơ chế Nhà nước đặt hàng, tập đoàn dẫn dắt, đại học đồng hành nhằm giải quyết những bài toán lớn quốc gia, làm chủ công nghệ chiến lược. Trọng tâm là xác định nhiệm vụ, đơn vị thực hiện, nguồn lực hỗ trợ và phương án chia sẻ rủi ro.
Phiên thứ hai tập trung vào doanh nghiệp, địa phương đặt hàng, đồng tài trợ và đồng nghiên cứu với nhà trường trong đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Phiên thứ ba hướng đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển doanh nghiệp khởi nguồn từ đại học; đồng thời thảo luận những vấn đề về định giá công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ và đưa sản phẩm ra thị trường.
Điểm nhấn của hội nghị là công bố 7 cam kết hợp tác thực hiện các chương trình khoa học và công nghệ của Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, với sự tham gia của 6 cơ sở giáo dục đại học và 15 doanh nghiệp, hợp tác xã.
Các chương trình tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên gồm: dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phục vụ quản lý nông nghiệp, thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long; công nghệ lõi đường sắt đô thị; vật liệu nano cho cảm biến thông minh và linh kiện bán dẫn; AIoT trong nuôi trồng thủy sản; vật liệu nano đa chức năng phục vụ nông nghiệp xanh; UAV thông minh phục vụ kinh tế tầm thấp; trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính cho sản xuất thông minh.
Những hướng hợp tác này thể hiện nỗ lực kết nối năng lực nghiên cứu của các trường đại học với nhu cầu công nghệ trong sản xuất, phát triển hạ tầng và các lĩnh vực kinh tế mới.
Tại hội nghị, các đại biểu cũng tập trung thảo luận những vấn đề liên quan đến cơ chế đặt hàng, đồng tài trợ nghiên cứu, chia sẻ rủi ro, định giá công nghệ, xác lập quyền sở hữu trí tuệ và phát triển doanh nghiệp khởi nguồn từ đại học.
Trong khuôn khổ hội nghị, Triển lãm “Sản phẩm công nghệ hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” giới thiệu các sản phẩm, giải pháp tiêu biểu hình thành từ hoạt động phối hợp giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Đối với lĩnh vực Công Thương, liên kết “3 Nhà” có ý nghĩa trong đổi mới công nghệ sản xuất, phát triển công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đặc biệt, những hướng nghiên cứu về vật liệu bán dẫn, cảm biến thông minh, trí tuệ nhân tạo phục vụ sản xuất gắn với nhu cầu phát triển công nghiệp hiện đại.
Theo kế hoạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp danh mục bài toán đề xuất đặt hàng, các mô hình hợp tác hiệu quả cùng kiến nghị về cơ chế tài chính, chia sẻ rủi ro, thương mại hóa kết quả nghiên cứu để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 11/2026.