Kế hoạch kiểm toán năm 2027: Tập trung nhiều dự án trọng điểm

Dự kiến kiểm toán 24 chuyên đề, 31 dự án đầu tư trọng điểm

Thông tin tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027 của Kiểm toán nhà nước (KTNN) tổ chức ngày 21/9, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết năm 2026, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đảng ủy và lãnh đạo KTNN, toàn ngành đã nỗ lực hoàn thành toàn diện các kế hoạch, nhiệm vụ công tác, tạo ra một số mặt đột phá, chuyển biến tích cực.

Trên cơ sở đó, năm 2027, KTNN tiếp tục đổi mới và phát triển toàn diện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động theo mục tiêu Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030. Ngành xác định phương châm “Độc lập, khách quan, thủ pháp, liêm chính, trách nhiệm, an toàn và uy tín”, qua đó nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ, phát huy vai trò trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, dự kiến Kế hoạch kiểm toán (KHKT) năm 2027 sẽ tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách đối với 100% các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan Trung ương và địa phương; đồng thời tăng cường kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, kiểm toán môi trường và kiểm toán công nghệ thông tin theo lộ trình Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030.

KTNN cũng tập trung kiểm toán các chương trình, chính sách lớn của Đảng, nhất là một số nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và những nội dung kiểm toán được luật định, Trung ương, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và lãnh đạo Đảng, Nhà nước giao.

“KTNN tăng cường kiểm toán các dự án trọng điểm quốc gia; tập trung kiểm toán các đối tượng, các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ vi phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, qua đó kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý nghiêm các vi phạm, khuyết điểm, những bất cập, vướng mắc về cơ chế, chính sách, tháo gỡ điểm nghẽn, rào cản trong việc quản lý và sử dụng tài sản, tài chính công, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng hai chữ số”, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nêu.

Dự kiến năm 2027, KTNN thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán, trong đó kiểm toán 100% các cơ quan bộ, cơ quan Trung ương, địa phương. Các cuộc kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin dự kiến chiếm 39%.

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, tỷ lệ này nằm trong định hướng của Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030, theo đó phấn đấu đạt từ 35-40%. “Tuy nhiên chúng tôi sẽ phấn đấu sớm đạt được mục tiêu này trước thời hạn”, Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Theo dự kiến, KTNN đề xuất 6 lĩnh vực tập trung kiểm toán trong năm 2027. Trong đó, cơ quan này dự kiến kiểm toán quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước tại 9 bộ, cơ quan Trung ương, đơn vị; kiểm toán quyết toán đối với 34/34 cơ quan Trung ương và kiểm toán báo cáo quyết toán đối với 34 địa phương. KTNN cũng dự kiến kiểm toán đồng thời ngân sách địa phương với quyết toán ngân sách địa phương năm 2026 tại 26 địa phương.

Đáng chú ý, KTNN dự kiến thực hiện 24 chuyên đề kiểm toán, trong đó có những chuyên đề quy mô lớn, phạm vi rộng và được dư luận xã hội quan tâm. Một số nội dung tập trung vào việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính tại các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương.

Bên cạnh đó là kiểm toán việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2025-2026 đối với các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương; công tác quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước, thực hiện nghĩa vụ ngân sách nhà nước và hoạt động năm 2026 của các doanh nghiệp nhà nước do các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương làm đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước.

Đối với kiểm toán hoạt động môi trường và công nghệ thông tin, KTNN dự kiến kiểm toán 7 chủ đề, tập trung vào các nội dung liên quan đến bảo vệ môi trường, công nghệ thông tin và biến đổi khí hậu.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng và các chương trình, dự án, KTNN dự kiến triển khai 31 cuộc kiểm toán. Trọng tâm là các dự án nhóm A, dự án quan trọng quốc gia và các dự án trọng điểm về đường bộ cao tốc, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao, sân bay, cảng biển, hạ tầng giáo dục, y tế, xã hội.

Các dự án hạ tầng giao thông kết nối vùng, cảng biển, cửa khẩu, khu và cụm công nghiệp; dự án xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị, khu kinh tế ven biển, hạ tầng nông nghiệp, nông thôn; dự án bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và công trình thủy lợi cũng nằm trong diện dự kiến kiểm toán.

Cùng với đó là các dự án đầu tư phát triển sử dụng nguồn ngân sách nhà nước, nguồn vốn ODA, nguồn vốn từ nguồn thu hợp pháp của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư ngoài cân đối ngân sách nhà nước.

KTNN cũng dự kiến kiểm toán Ngân hàng Nhà nước, 9 tập đoàn, tổng công ty và 5 tổ chức tài chính, ngân hàng; triển khai 25 cuộc kiểm toán lĩnh vực quốc phòng, an ninh và khối cơ quan Đảng Trung ương.

Chú trọng chất lượng phân bổ và hiệu quả sử dụng nguồn lực

Thẩm tra dự kiến KHKT năm 2027, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với dự kiến kế hoạch. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị KTNN bám sát kế hoạch kiểm toán trung hạn, bảo đảm tính kế thừa, ổn định; cụ thể hóa nguyên tắc “6 rõ” trong từng nhiệm vụ, gồm rõ mục tiêu, đối tượng, phạm vi, trọng tâm, trách nhiệm, tiến độ và sản phẩm đầu ra. Việc lựa chọn nhiệm vụ cần dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu.

Với 139 nhiệm vụ kiểm toán, trong đó có nhiều chuyên đề phạm vi rộng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị KTNN tiếp tục rà soát theo hướng giảm đầu mối, tăng chiều sâu và tính liên thông; không tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại một địa phương trong cùng thời điểm.

Cơ quan thẩm tra đề nghị ưu tiên nguồn lực cho kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2026, các chuyên đề lớn, lĩnh vực rủi ro cao và nhiệm vụ trực tiếp phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời chủ động bố trí nguồn lực dự phòng cho nhiệm vụ phát sinh.

Đối với kiểm toán ngân sách, Ủy ban đề nghị tập trung đánh giá việc thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, nhất là phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi; lập, phân bổ, chấp hành, quyết toán; chuyển nguồn, kết dư, dự phòng ngân sách; quản lý tài sản, dự án, công nợ.

Đáng chú ý, cơ quan thẩm tra đề nghị chú trọng kiểm toán chất lượng phân bổ, hiệu quả sử dụng nguồn lực, kết quả đầu ra và tác động đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, cần xác định rõ tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và kết quả đầu ra; tăng cường đánh giá hiệu quả đầu tư công nghệ, mức độ kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu và hiệu quả sử dụng nguồn lực trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường, biến đổi khí hậu.

Với kiểm toán đầu tư xây dựng, chương trình, dự án, KTNN được đề nghị chú trọng kiểm toán huy động nguồn lực, khả năng hấp thụ vốn, tiến độ, kết quả đầu ra; hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội đối với các dự án đã có đủ thời gian và dữ liệu.

Đối với doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng, cơ quan thẩm tra đề nghị tập trung kiểm toán hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản, hiệu suất sử dụng tài sản, hiệu quả đầu tư và các khoản chi có nguy cơ thất thoát, lãng phí.

Cùng với đó, KTNN được đề nghị đẩy mạnh kiểm toán dựa trên dữ liệu và kiểm toán từ xa; hạn chế yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp lại những thông tin, dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã có, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm toán và giảm chi phí tuân thủ.

KTNN đề nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp hoàn thiện khung khổ pháp lý về KTNN theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị; trong đó có xây dựng, ban hành Luật KTNN sửa đổi và xây dựng định hướng phát triển KTNN đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Đồng thời, KTNN đề nghị rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật, nhất là các lĩnh vực kinh tế, tài chính công, tài sản công, ngân sách nhà nước, đầu tư công, đầu tư đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài nguyên và môi trường, đấu giá, đấu thầu; tăng cường hiệu lực, hiệu quả thực thi và giám sát thực hiện pháp luật.