Đóng

Khi doanh nghiệp trên sàn chứng khoán chọn 'phòng thủ'

Quý I/2026 khép lại với bức tranh lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán khá tích cực. Tuy nhiên, đó là câu chuyện của số ít doanh nghiệp hưởng lợi theo chu kỳ giá hàng hóa.

Mùa đại hội cổ đông đang diễn ra cho thấy, không ít doanh nghiệp tỏ ra thận trọng cho kế hoạch cả năm 2026.

Từ sự thận trọng của doanh nghiệp...

Tại phiên họp đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026, Công ty cổ phần Tập đoàn GELEX cho biết năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu đạt 44.712 tỉ đồng doanh thu thuần hợp nhất (tăng 13,2%),  tuy nhiên lợi nhuận trước thuế hợp nhất được đề ra ở mức 3.615 tỉ đồng, giảm tới 21,8%.

Ban điều hành GEX cho biết lợi nhuận hợp nhất có thể chịu áp lực ngăn hạn do chi phí lãi vay và chi phí vận hành các dự án mới khi công suất chưa đạt mức tối đa. Ảnh: Gelex.vn

Một doanh nghiệp khác trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp là Công ty Cổ phần Vicostone cũng đặt mục tiêu kết quả kinh doanh đi lùi. Cụ thể, ĐHĐCĐ của doanh nghiệp này vừa thông qua kế hoạch kinh doanh 4.186 tỉ đồng doanh thu thuần (tăng 1,4%) và 744 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế (giảm 10,6%) cho năm 2026. Đây là mức lợi nhuận thấp nhất trong nhiều năm qua. 

Theo đánh giá của GEX, năm 2026 mở đầu giai đoạn 2026 – 2030 với mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số của Chính phủ. Các động lực truyền thống như đầu tư công, xuất nhập khẩu, FDI và tiêu dùng nội địa tiếp tục phát huy vai trò; đồng thời hình thành các động lực mới từ đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, kinh tế xanh và kinh tế số... Tuy nhiên, rủi ro từ địa chính trị, bảo hộ thương mại và biển động giá, lãi suất, tỷ giá vẫn hiện hữu. Trong bối cảnh đó, GELEX đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng doanh thu hai chữ số ở các lĩnh vực cốt lõi, đồng thời mở rộng đầu tư trên cơ sở kỷ luật tài chính và kiểm soát rủi ro. Các mảng kinh doanh chính vẫn đặt kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2026, tuy nhiên lợi nhuận hợp nhất có thể chịu áp lực ngăn hạn do chi phí lãi vay và chi phí vận hành các dự án mới khi công suất chưa đạt mức tối đa.

Đối với Vicostone, doanh nghiệp này xác định chiến lược điều hành không đặt trọng tâm vào tăng trưởng quy mô trong ngắn hạn, mà ưu tiên củng cố năng lực nội tại, tái cân bằng cấu trúc tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu, tạo nền tảng cho chu kì phát triển tiếp theo. Công ty tiếp tục điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh theo hướng tăng trưởng thận trọng, chủ động quản trị rủi ro, sẵn sàng thích ứng để nắm bắt cơ hội

Tại Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi (UPCoM: QNS), năm 2026 doanh nghiệp này đặt mục tiêu tổng doanh thu hơn 10.500 tỉ đồng giảm từ mức 11.079 tỷ đồng đạt được năm 2025, và tổng lợi sau thuế 1.512 tỷ đồng nhuận sau thuế, giảm mạnh từ mức 1.916 tỉ đồng đạt được năm 2025 tương ứng giảm 18,64%. Theo đánh giá của doanh nghiệp này, năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều thách thức mang tính dài hạn; tăng trưởng toàn cầu ở mức thấp, thiếu ổn định; chuỗi cung ứng chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị, cạnh tranh Mỹ – Trung, phân mảnh thương mại và biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan. Những thách thức trên dự kiến tác động đáng kể đến hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong năm 2026, đặc biệt là biến động chi phí đầu vào; áp lực duy trì, đầu tư vùng nguyên liệu mía; gia tăng chi phí marketing cho ngành dinh dưỡng từ thực vật; đồng thời phải tiếp tục đầu tư củng cố và mở rộng thị trường cho các sản phẩm khác.

... đến góc nhìn tích cực

Doanh nghiệp đặt kế hoạch kinh doanh thận trọng có thể khiến một bộ phận cổ đông không hài lòng. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ khác, sự thận trọng của các doanh nghiệp là tín hiệu tích cực về chất lượng quản trị doanh nghiệp. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được FTSE Russell nâng hạng và dòng vốn tổ chức quốc tế bắt đầu chú ý nhiều hơn, các nhà đầu tư nước ngoài chuyên nghiệp đánh giá cao tính nhất quán và độ tin cậy của dự báo hơn là những con số kế hoạch lạc quan rồi liên tục điều chỉnh giảm. Một ban lãnh đạo nhìn thẳng vào thực tế, không đặt kỳ vọng quá cao cũng là khía cạnh tích cực để các cổ đông có đánh giá phù hợp về hoạt động của doanh nghiệp, trên cơ sở đó đưa ra quyết định đầu tư.

Ông Bùi Quang Thu, nhà đầu tư có nhiều năm tham gia và theo dõi thị trường chứng khoán cho rằng, doanh nghiệp giao dịch cổ phiếu trên thị trường chứng khoán là hàn thử biểu của nền kinh tế. Khi hàn thử biểu đó chỉ mức thận trọng, chính là chỉ báo đáng tham khảo cho cả nhà đầu tư lẫn nhà điều hành chính sách. Trong khi Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, những tín hiệu từ doanh nghiệp về sức mua phục hồi chậm, chi phí đầu vào biến động, và rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu là dữ liệu thực tế quý giá không thể bỏ qua khi thiết kế chính sách hỗ trợ tăng trưởng.

Theo ông Thu, bản chất của thị trường chứng khoán là thị trường kỳ vọng. Giá cổ phiếu không phản ánh hiện tại mà phản ánh tương lai mà nhà đầu tư tin rằng doanh nghiệp sẽ đạt được. Chính vì vậy, kế hoạch kinh doanh mà ban lãnh đạo công bố tại đại hội cổ đông là một trong những biến số quan trọng nhất định hình định giá cổ phiếu không kém gì con số lợi nhuận thực tế. Khi một doanh nghiệp đặt kế hoạch quá lạc quan, giá cổ phiếu bị đẩy lên cao theo kỳ vọng. Khi thực tế không theo kịp kế hoạch, điều chỉnh giảm giá xảy ra và người chịu thiệt không ai khác chính là cổ đông đã mua vào theo kỳ vọng đó. Đây là vòng lặp quen thuộc và đau đớn mà nhà đầu tư cá nhân Việt Nam đã trải qua không ít lần trong lịch sử thị trường chứng khoán. Do đó, việc doanh nghiệp đặt mục tiêu kinh doanh thận trọng là phù hợp trong bối cảnh hiện tại.

Việc nhìn thẳng vào thực tế không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ kỷ luật tài chính mà còn xây dựng lòng tin với các nhà đầu tư tổ chức quốc tế hậu nâng hạng thị trường.

Nguyên Thành