Xây dựng mô hình quản lý hiện đại, tinh gọn
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 19/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 là cần thiết nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương mới của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý, sử dụng đất, khơi thông và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Nhấn mạnh về mục tiêu, quan điểm sửa đổi dự án luật, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc sửa đổi Luật lần này hướng tới ba mục tiêu chủ yếu.
Một là, thể chế đầy đủ, kịp thời các chủ trương, quan điểm của Đảng về đổi mới chính sách, pháp luật đất đai; cụ thể hóa các chủ trương về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Hai là, giải quyết kịp thời những vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn thi hành Luật Đất đai; tháo gỡ căn bản các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong giai đoạn mới.
Ba là, xây dựng mô hình quản lý đất đai hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả thông qua đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Về các nhóm chính sách cụ thể, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, dự thảo Luật gồm 07 nhóm chính sách: Đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo hướng kết hợp giữa phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất; Hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất; Hoàn thiện cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; Đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất theo hướng giá đất; Hoàn thiện quy định về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai; Đổi mới, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.
Phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất
Trình bày Báo cáo tóm tắt ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo nêu rõ, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với sự cần thiết, cấp bách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 như đã nêu tại Tờ trình của Chính phủ.
Song, Ủy ban đề nghị rà soát kỹ lưỡng, đề xuất phương án thực sự đột phá, khả thi, có sự đổi mới thực chất để thực hiện được mục tiêu giải quyết các vướng mắc trong thực tiễn. Cụ thể:
Thứ nhất, tiếp tục nghiên cứu theo hướng đổi mới mạnh mẽ về phân loại đất, chỉ phân loại đất thành các loại đất hợp lý, thực sự cần thiết để quản lý theo chỉ tiêu, bao gồm đất trồng lúa, đất rừng, đất quốc phòng, đất an ninh; đối với các loại đất còn lại thì không quản lý theo chỉ tiêu cứng về sử dụng đất mà quản lý theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội.
Thứ hai, cần làm rõ nội dung: “quy hoạch thống nhất của đơn vị hành chính cấp tỉnh” là một quy hoạch mới bên cạnh hay thay thế quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung thành phố.
Làm rõ phương pháp “tích hợp quy hoạch” để bảo đảm tính khả thi do các chỉ tiêu, yêu cầu kinh tế - kỹ thuật của các loại quy hoạch không tương thích với cách thức phân loại đất, chỉ tiêu sử dụng đất.
Đồng thời, bảo đảm nội dung đất đai không phải một cấu phần “riêng rẽ”, “độc lập”, “phép cộng vật lý” đơn thuần với các cấu phần định hướng phát triển khác trong quy hoạch.
Thứ ba, hoàn thiện quy định về Kế hoạch sử dụng đất cấp xã bảo đảm thực sự đơn giản, rõ nội dung, không gây chồng lấn hoặc xung đột với các quy hoạch khác, không tiếp tục “chẻ nhỏ” các chỉ tiêu tại quy hoạch sử dụng đất.
Thứ tư, tiếp tục nghiên cứu định hướng sửa đổi các quy định về chuyển mục đích sử dụng đất thống nhất với nguyên tắc về phân loại đất nêu trên, tránh làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, làm giảm hiệu quả sử dụng đất. Tiếp tục hoàn thiện nội dung chính sách về đất đai, mục đích sử dụng đất để đảm bảo tính khả thi và góp phần phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất.
Ngoài ra, cơ quan thẩm tra đề nghị, tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng và chỉ quy định tại Luật những nội dung mang tính nguyên tắc về giá đất, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tiễn và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của từng thời kỳ trong quá trình tổ chức thực hiện.