Đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Tiếp tục Phiên họp thứ 4, chiều 28/7, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh đến mục tiêu, quan điểm sửa đổi dự án luật. Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, việc sửa đổi Luật lần này hướng tới ba mục tiêu chủ yếu.
Thứ nhất, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, quan điểm của Đảng về đổi mới chính sách, pháp luật đất đai; cụ thể hóa các chủ trương về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Thứ hai, giải quyết kịp thời những vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn thi hành Luật Đất đai; tháo gỡ căn bản các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong giai đoạn mới.
Thứ ba, xây dựng mô hình quản lý đất đai hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả thông qua đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
“Quan điểm xuyên suốt trong quá trình xây dựng chính sách là bám sát các chủ trương của Đảng, xuất phát từ thực tiễn, luật hóa các cơ chế đã được kiểm nghiệm, chỉ quy định trong Luật những nội dung mang tính nguyên tắc, ổn định; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và phát huy tối đa nguồn lực đất đai cho phát triển đất nước”, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng báo cáo.
Chiều 28/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Về nội dung của dự án luật, trên cơ sở kết quả sơ kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, kết quả tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2024, Chính phủ đã thông qua 7 nhóm chính sách: đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất; hoàn thiện cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất; hoàn thiện quy định về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai; đổi mới, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo; khắc phục bằng được tình trạng không sử dụng đất, để đất hoang hóa, ô nhiễm, suy thoái.
Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương cập nhật các chính sách mới được Trung ương thông qua tại Nghị quyết về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan để làm cơ sở chính trị cho việc sửa đổi Luật Đất đai 2024.
Dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất
Báo cáo thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, quá trình hoàn thiện các nội dung, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị bảo đảm các nguyên tắc thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị rà soát để sửa đổi một cách toàn diện, giải quyết thực sự căn cơ các vướng mắc trong thực tiễn có nguyên nhân do các quy định tại Luật Đất đai, bảo đảm thuận lợi cho việc tiếp cận nguồn lực đất đai, thu hút đầu tư để phát triển kinh tế - xã hội, cắt giảm thủ tục hành chính không cần thiết, không làm phát sinh vướng mắc mới.
Đồng thời, cần bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đặc biệt là với các dự án luật trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất và kỳ họp thứ hai, bảo đảm không chồng lấn, chồng chéo về phạm vi, đối tượng điều chỉnh. Thực hiện đánh giá tác động của chính sách một cách đầy đủ, toàn diện, thấu đáo, lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động một cách thực chất.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị chỉ đưa vào Luật các quy định có tính nguyên tắc, thuộc thẩm quyền của Quốc hội; không đưa vào Luật những vấn đề thuộc thẩm quyền Chính phủ, bộ, ngành, địa phương; phân định rõ quy phạm pháp luật công và quy phạm pháp luật tư.
Chính phủ tiếp tục hoàn hiện hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 để trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Cơ quan chủ trì soạn thảo đồng thời lấy ý kiến rộng rãi cơ quan, tổ chức và người dân, thực hiện đánh giá tác động chính sách bảo đảm chất lượng, thực chất theo quy định.
Tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo, nhấn mạnh tinh thần sửa đổi Luật Đất đai cần bám sát tinh thần, quan điểm, định hướng lớn tại Hội nghị Trung ương 3. Việc sửa đổi luật cần đảm bảo công khai, minh bạch trong thu hồi đất, bồi thường, tái định cư; nâng cao hiệu quả quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; hiện đại hóa quản lý thông qua chuyển đổi số để quản lý đất đai…
Phát biểu kết luận Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 là nhiệm vụ chính trị quan trọng, nhiệm vụ lập pháp trọng tâm trong định hướng hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; được Ban Chấp hành Trung ương thảo luận rất kỹ lưỡng, sâu sắc và đã ban hành Nghị quyết về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; được Quốc hội, Chính phủ, các địa phương, cơ quan, đơn vị trong toàn hệ thống chính trị tập trung thảo luận, góp ý được Nhân dân quan tâm, theo dõi.
Để bảo đảm tiến độ, chất lượng hồ sơ trình Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo Cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến phát biểu của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đặc biệt là ý kiến phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Kết luận của Phiên họp để hoàn chỉnh hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 theo quy định.
Trong đó, lưu ý quán triệt sâu sắc quan điểm, định hướng của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, nhất là Nghị quyết số 21 ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; chỉ đạo các cấp có thẩm quyền, trong đó bám sát và thể chế hóa đầy đủ quan điểm: Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước; quyền sử dụng đất là yếu tố đầu vào quan trọng cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản lý phát triển về đất đai; hướng tới xây dựng một nền quản trị đất đai hiện đại, đồng bộ, công khai, minh bạch và hiệu quả.
Trên cơ sở kết quả Phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vào đầu tháng 8 tới. Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ và chịu trách nhiệm toàn diện đối với định hướng chính sách sửa đổi Luật; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ gửi đến các đại biểu Quốc hội cho ý kiến, bảo đảm chất lượng và tiến độ thời gian theo quy định.
Sau khi trình Quốc hội cho ý kiến, Chính phủ có trách nhiệm tiếp tục hoàn thiện và thông qua chính sách làm cơ sở cho việc soạn thảo Luật, xây dựng hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi) hoàn chỉnh, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến; Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thẩm tra sơ bộ, thẩm tra chính thức và trình Quốc hội xem xét thông qua (dự kiến tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10 tới).