Khơi thông nội lực: Trụ cột cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đặt ra một yêu cầu có tính chất tái định vị tư duy tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.

Định vị tư duy tăng trưởng trong giai đoạn mới

Trong phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Mục tiêu tăng trưởng hai con số là mục tiêu lớn, đòi hỏi quyết tâm rất cao, cách làm sáng tạo, bảo đảm sao cho vĩ mô đúng, nhưng vi mô cũng phải đúng. Nếu vi mô không thông suốt, dòng vốn không chảy đến nơi cần, lao động không được sử dụng hiệu quả, sản xuất gặp tắc nghẽn, hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ không có động lực vươn lên, thì tăng trưởng sẽ thiếu lực đẩy, thiếu sức bền và thiếu nền tảng phát triển bền vững cho cả quốc gia".

Điểm nhấn đặc biệt trong chỉ đạo nằm ở yêu cầu “bảo đảm sao cho vĩ mô đúng, nhưng vi mô cũng phải đúng”, qua đó cho thấy rõ nhận thức về khoảng cách giữa thiết kế chính sách và khả năng thẩm thấu của chính sách vào đời sống kinh tế. Nếu chỉ dừng ở ổn định kinh tế vĩ mô mà không xử lý triệt để các điểm nghẽn ở cấp vi mô, từ ách tắc dòng vốn, phân bổ lao động chưa hợp lý, đến những rào cản trong sản xuất và kinh doanh, thì nền kinh tế sẽ thiếu lực đẩy, thiếu độ bền và thiếu nền tảng phát triển lâu dài.

Đáng chú ý, “đảm bảo mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi hộ kinh doanh, mỗi doanh nghiệp đều trở thành chủ thể của tăng trưởng” là một chỉ đạo có ý nghĩa không dừng ở định hướng chính sách mà đi thẳng vào cấu trúc vận hành của nền kinh tế, nơi tăng trưởng không còn được hiểu như kết quả của các quyết định điều hành từ trên xuống, mà được hình thành từ sự vận động đồng thời của hàng triệu đơn vị sản xuất, kinh doanh ở cấp cơ sở. Khi cách tiếp cận này được đặt ra trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số, nội hàm của tăng trưởng buộc phải thay đổi theo hướng thực chất hơn, bền vững hơn, dựa trên nội lực nhiều hơn thay vì phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài.

Kiến tạo một môi trường phát triển

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục làm rõ hơn bản chất của tăng trưởng khi nhấn mạnh “nền kinh tế chỉ thực sự mạnh khi từng tế bào của nó khỏe mạnh”, qua đó đặt trọng tâm vào chất lượng của từng đơn vị cấu thành nền kinh tế. Khi từng hộ gia đình có khả năng sản xuất, kinh doanh hiệu quả, khi từng hộ kinh doanh có điều kiện mở rộng quy mô và nâng cấp, khi từng doanh nghiệp có năng lực đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thì tổng thể nền kinh tế sẽ hình thành một nền tảng vững chắc cho tăng trưởng. Ngược lại, nếu các “tế bào” này yếu, tăng trưởng dù đạt được trong ngắn hạn cũng khó duy trì trong dài hạn.

Chỉ đạo “tăng trưởng thực chất phải được hình thành cả hai chiều từ trên xuống và cả từ dưới lên, trong từng mắt xích của nền kinh tế, từ từng hộ gia đình, từng hộ kinh doanh, từng cơ sở sản xuất, từng doanh nghiệp” tiếp tục bổ sung một tầng ý nghĩa quan trọng, khi khẳng định vai trò song hành giữa Nhà nước và người dân trong quá trình phát triển. Từ trên xuống, các chính sách, quy hoạch, đầu tư hạ tầng và điều hành vĩ mô tạo khung khổ và điều kiện phát triển; từ dưới lên, các hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp tạo ra giá trị thực, tạo việc làm và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng. Hai dòng chảy này nếu không gặp nhau, hoặc gặp nhau nhưng không kết nối hiệu quả, sẽ làm suy giảm đáng kể hiệu quả của toàn bộ hệ thống.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu “phải kiến tạo một môi trường phát triển để hàng triệu người dân nhận thấy cơ hội thực sự” cần được hiểu như một tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả chính sách. Một môi trường phát triển đúng nghĩa không dừng ở việc ban hành các chủ trương, mà phải được thể hiện qua khả năng giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm tính minh bạch của thể chế, nâng cao chất lượng hạ tầng và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường. Khi người dân và doanh nghiệp nhìn thấy cơ hội rõ ràng, có khả năng dự báo và kiểm soát rủi ro, các quyết định đầu tư, mở rộng sản xuất sẽ được kích hoạt mạnh mẽ hơn, từ đó tạo ra động lực nội sinh cho nền kinh tế.

Một chỉ đạo có tính định hướng rất rõ trong phát biểu nằm ở nội hàm “mỗi cơ chế, chính sách, mỗi dự án hạ tầng, mỗi dòng vốn đều phải hướng đến việc kích hoạt năng lực và khát vọng phát triển trong dân”, qua đó đặt ra tiêu chí đánh giá mới cho toàn bộ hệ thống chính sách. Nếu một chính sách không tạo ra động lực cho người dân và doanh nghiệp hành động, nếu một dòng vốn không chảy đến đúng nơi cần thiết, nếu một dự án hạ tầng không kết nối được với hoạt động sản xuất, kinh doanh, thì hiệu quả của những nguồn lực này sẽ bị suy giảm đáng kể.

Với  ngành Công Thương, yêu cầu này đặt ra trách nhiệm rất cụ thể, từ việc phát triển hạ tầng thương mại hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số, giảm chi phí logistics, đến việc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế. Những nỗ lực đã triển khai trong thời gian qua cần được tiếp tục đẩy mạnh theo hướng đồng bộ hơn, có trọng tâm hơn, bảo đảm mọi chủ thể kinh tế đều có cơ hội tiếp cận và tham gia vào các quá trình phát triển.

Khi nội lực trong dân được khơi thông, khi từng “tế bào” kinh tế được nuôi dưỡng và kết nối hiệu quả với hệ thống chính sách và thị trường, nền kinh tế sẽ hình thành một nền tảng vững chắc cho tăng trưởng ổn định và bền vững.