Việc sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước (KTNN) đang được đặt ra không chỉ từ yêu cầu khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn hoạt động kiểm toán, mà còn nhằm tạo cơ sở pháp lý, môi trường thể chế cho KTNN đổi mới và phát triển, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Đây là yêu cầu được Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh tại cuộc họp Ban Chỉ đạo đánh giá, tổng kết thực hiện Luật KTNN năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) và sửa đổi Luật KTNN, diễn ra ngày 1/10. Cuộc họp tập trung cho ý kiến về định hướng nội dung sửa đổi, bổ sung Luật KTNN, trên cơ sở những vấn đề được nhận diện từ thực tiễn hoạt động kiểm toán.
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo đánh giá, tổng kết thực hiện Luật KTNN năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) và sửa đổi Luật KTNN.
Theo Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, quá trình sửa đổi Luật cần được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với Đề án Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, bảo đảm các định hướng chiến lược được thể chế hóa trong Luật. “Chúng ta thực hiện hai nhiệm vụ để đạt cùng một mục tiêu, cuối cùng là bảo đảm định hướng Chiến lược phải được thể chế hóa trong Luật”, Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.
Hoàn thiện hành lang pháp lý từ những vấn đề thực tiễn
Theo Vụ trưởng Vụ Pháp chế, KTNN Hoàng Phú Thọ, căn cứ Đề cương Báo cáo tổng kết thi hành và đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật KTNN cùng ý kiến chỉ đạo của Tổng Kiểm toán nhà nước, Thường trực Ban Chỉ đạo đề xuất các nội dung sửa đổi, bổ sung tập trung vào một số vấn đề lớn. Trước hết là các quy định liên quan đến vị thế của KTNN; vai trò của KTNN trong hệ thống quản lý nhà nước, quản trị công, thể chế liêm chính quốc gia, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.
Định hướng sửa đổi tiếp tục khẳng định KTNN là thiết chế hiến định độc lập, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đồng thời làm rõ vai trò chịu trách nhiệm chính của KTNN trong kiểm tra, giám sát của Nhà nước đối với quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công. Cùng với đó, định hướng sửa đổi, bổ sung Luật đề xuất bổ sung một điều riêng quy định về mục đích hoạt động của KTNN; rà soát, hoàn thiện quy định về phạm vi, loại hình và nội dung kiểm toán.
Một nội dung được đề xuất sửa đổi là quy định về chức năng giám sát của KTNN, theo hướng trao quyền cho KTNN theo dõi, giám sát thường xuyên, liên tục việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công trên cơ sở thông tin, dữ liệu. Định hướng sửa đổi cũng đặt vấn đề nghiên cứu, bổ sung làm rõ về đối tượng kiểm toán trong tổng thể hệ thống các cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát Đảng; quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan đến hoạt động giám sát và kiểm toán.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế, KTNN Hoàng Phú Thọ phát biểu tại hội nghị.
Để tăng tính chủ động của Tổng Kiểm toán nhà nước, đồng thời quy định minh bạch nguyên tắc, điều kiện lựa chọn, bổ sung hoặc đưa đối tượng ra khỏi kế hoạch kiểm toán, Thường trực Ban Chỉ đạo đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền quyết định kiểm toán và quản lý kế hoạch kiểm toán.
Các định hướng sửa đổi Luật cũng bao gồm quy định về phân cấp, phân quyền trong tổ chức và hoạt động kiểm toán; chức danh, tiêu chuẩn và cơ chế bảo vệ kiểm toán viên; thời hạn kiểm toán, thời hạn lập và phát hành báo cáo kiểm toán; kiểm toán trên môi trường số; kiểm soát chất lượng kiểm toán, quản trị rủi ro; thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán; kinh phí hoạt động và chế độ, chính sách đối với kiểm toán viên nhà nước.
Đồng bộ sửa Luật với chiến lược phát triển
Việc xác định các nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung được thực hiện trong quá trình tổng kết, đánh giá việc thi hành Luật KTNN năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019). Theo thông tin tại cuộc họp, Thường trực Ban Chỉ đạo, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc đã triển khai các nhiệm vụ theo kế hoạch, từng bước nhận diện những bất cập, vướng mắc trong Luật hiện hành cần tháo gỡ.
Phát biểu tại cuộc họp, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, dưới sự chỉ đạo của Thường trực Ban Chỉ đạo, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc đã quyết liệt, đồng bộ triển khai các nhiệm vụ tổng kết Luật KTNN cũng như đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của KTNN trong tình hình mới.
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa phát biểu tại hội nghị.
Thường trực Ban Chỉ đạo đã có các cuộc họp với Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc để định hướng việc tổng kết và xây dựng Dự án Luật KTNN sửa đổi, bổ sung. Qua đó, công tác rà soát, đánh giá bước đầu đã nhận diện những vấn đề bất cập, vướng mắc trong Luật KTNN hiện hành cần tháo gỡ.
Từ những vấn đề này, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu quá trình sửa đổi Luật phải bảo đảm đồng bộ với Đề án Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Việc sửa Luật vì vậy được đặt đồng thời với yêu cầu thể chế hóa các định hướng phát triển của KTNN trong giai đoạn tới.
Tại cuộc họp, các thành viên Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với những vấn đề định hướng sửa đổi, bổ sung Luật KTNN được đề xuất. Các ý kiến tập trung phân tích, thảo luận, làm rõ hơn những nội dung liên quan đến vai trò, trách nhiệm của KTNN; phạm vi, loại hình và nội dung kiểm toán; đối tượng kiểm toán và trách nhiệm của chủ thể liên quan; thẩm quyền quyết định kiểm toán và quản lý kế hoạch kiểm toán.
Kết luận cuộc họp, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, những vấn đề định hướng được đưa ra là các nội dung quan trọng được nhận diện bước đầu. Tuy nhiên, quá trình đánh giá, rà soát việc thi hành Luật KTNN và từ thực tiễn hoạt động kiểm toán có thể tiếp tục bổ sung những vấn đề mới cần sửa đổi, bổ sung.
Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị các Tiểu ban khẩn trương hoàn thành nhiệm vụ tổng hợp đánh giá, kiến nghị, đề xuất sửa đổi quy định của Luật KTNN theo đúng thời hạn Ban Chỉ đạo đề ra, phục vụ kịp thời công tác sửa đổi, bổ sung Luật.
Cùng với đó, các thành viên Ban Chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, đóng góp ý kiến hoàn thiện các nội dung định hướng sửa đổi. Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc tiếp tục nghiên cứu, chỉnh sửa, hoàn thiện các nội dung, bảo đảm sát thực tiễn cũng như sự nhất quán, đồng bộ trong toàn bộ Dự thảo Luật.
Dự kiến trong tháng 10, Ban Chỉ đạo đánh giá, tổng kết thực hiện Luật KTNN năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) và sửa đổi Luật KTNN sẽ trình Ban Chấp hành Đảng bộ KTNN thông qua định hướng sửa đổi Luật KTNN, làm cơ sở xây dựng các dự thảo báo cáo và dự thảo Luật.