Kim ngạch xuất khẩu dâu tây Việt Nam tăng gần 200.000%

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, năm 2021, xuất khẩu dâu tây của Việt Nam chỉ đạt khoảng 6.000 USD, mang tính nhỏ lẻ. Nhưng đến năm 2025, kim ngạch tăng lên 1,74 triệu USD. Riêng 2 tháng đầu năm nay, giá trị xuất khẩu đã đạt khoảng 3,4 triệu USD, gấp đôi cả năm trước. So với cùng kỳ, mức tăng lên tới hơn 200.000% (tương đương khoảng 2.000 lần) - cao nhất trong nhóm rau quả, dù tỷ trọng vẫn chỉ khoảng 0,34%.

Theo báo cáo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, dâu tây Việt Nam đã được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Malaysia, Thái Lan, EU và Trung Đông. Tuy nhiên, sản phẩm xuất khẩu vẫn chủ yếu ở dạng cấp đông, sấy lạnh hoặc làm nguyên liệu chế biến, chiếm phần lớn kim ngạch. Dâu tây tươi cũng đã được xuất khẩu nhưng tỷ trọng còn nhỏ do yêu cầu cao về bảo quản và vận chuyển.

Hiện dâu tây đạt tiêu chuẩn GlobalGAP đã được trồng khá phổ biến tại Đà Lạt và Sơn La, đây là hai vùng sản xuất lớn nhất cả nước. Cụ thể, Sơn La với hơn 600 ha tại Mai Sơn và Mộc Châu, sản lượng trên 10.000 tấn mỗi năm. Trong khi đó, Lâm Đồng (Đà Lạt) có hơn 170 ha, chủ yếu sản xuất theo hướng công nghệ cao. Một số địa phương như Hà Nội cũng bắt đầu thử nghiệm mô hình trang trại thông minh. Bên cạnh đó, diện tích trồng dâu tây tại Việt Nam tăng nhanh, hình thành các vùng chuyên canh rõ nét trong những năm gần đây.

Hai giống phổ biến gồm dâu nội địa (giá 80.000 - 250.000 đồng/kg) và dâu Việt - Nhật lai tạo, có thể đạt 400.000 - 700.000 đồng/kg; những trái “siêu VIP” có thể lên tới 1,2 triệu đồng/kg.

Mùa dâu tây ở Sơn La bắt đầu trồng từ tháng 9-10, thu hoạch từ tháng 12 năm trước đến giữa tháng 4 năm sau; trong đó, từ tháng 1 đến tháng 3 là thời điểm dâu cho quả ngon nhất. Ngoài tiêu thụ tươi, nhiều doanh nghiệp còn thu mua để chế biến thành mứt, dâu sấy dẻo, sấy khô, sirô…, góp phần tăng giá trị và thu nhập cho người trồng.

Trên thế giới, dâu tây là mặt hàng có giá trị cao nhưng không cạnh tranh bằng sản lượng. Tại Hàn Quốc, xuất khẩu dâu tây mỗi năm ở mức vài chục triệu USD nhưng vẫn được xem là một trong những nông sản giá trị cao nhờ tập trung vào chất lượng.

Với Việt Nam, lợi thế nằm ở chi phí sản xuất thấp hơn, trong khi chất lượng đang cải thiện nhanh nhờ áp dụng tiêu chuẩn và công nghệ canh tác. Điều này mở ra cơ hội tiếp cận phân khúc trung cấp - nơi yêu cầu chất lượng tốt nhưng giá hợp lý - vốn có nhu cầu lớn tại khu vực châu Á.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nếu giải được bài toán bảo quản, logistics và mở rộng thị trường, dâu tây có thể trở thành một "ngách" xuất khẩu giá trị cao, nơi nông sản Việt cạnh tranh bằng chất lượng thay vì sản lượng.