Hiệu quả cho doanh nghiệp và môi trường
Từ năm 2010 đến nay, Công ty Cổ phần Miza đã xây dựng mô hình sản xuất dựa trên tái chế giấy phế liệu (OCC) để tạo ra các sản phẩm giấy công nghiệp như kraftliner, testliner, medium… Mô hình này không chỉ giúp giảm thiểu chất thải rắn và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt về chi phí và khả năng mở rộng quy mô.
Hoạt động sản xuất tại Công ty Cổ phần Miza. Ảnh: Quỳnh Nga
Hiện, 2 nhà máy chính của Miza tại Hà Nội và Thanh Hóa đạt tổng công suất khoảng 200.000 tấn/năm, dự kiến sẽ tăng lên 350.000 tấn/năm sau khi hoàn thành giai đoạn 2 của nhà máy Miza Nghi Sơn vào cuối năm 2026.
Tại các nhà máy của Miza, ngoài việc áp dụng công nghệ cao, hiện đại, tự động hóa hoàn toàn, còn được thiết thiết kế để không bỏ đi thứ gì. Theo đó, chất thải rắn của quá trình tái chế giấy đạt tỷ lệ tái sử dụng lên đến 95%; với nước thải, 50% lượng nước này được xử lý và đưa quay lại phục vụ sản xuất.
Ước tính, mỗi năm khoảng 200.000 tấn giấy phế liệu được tái chế thành công, tiết kiệm khoảng 5,2 tỷ lít nước so với sản xuất giấy bằng bột nguyên sinh. Từ đó, góp phần cứu sống hơn 3,4 triệu cây xanh trưởng thành hàng năm; tái sử dụng đến 50% lượng nước trong quá trình sản xuất...
Những nỗ lực trong phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn hay quy trình, hệ thống xử lý rác thải ngành giấy của Miza đã được ghi nhận, khi vào tháng 6/2025, công ty đã được vinh danh và trao giải thưởng Top 10 doanh nghiệp ESG Việt Nam xanh 2025. Tiếp đó, tháng 12/2025, Miza được vinh danh ở hạng mục cao nhất Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng năm 2025 cho mô hình kinh tế tuần hoàn ngành giấy.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Lê Văn Hiệp, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Miza cho biết, các doanh nghiệp trong ngành giấy, bao gồm cả Miza, đang nỗ lực xanh hóa quy trình sản xuất nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất bền vững. Việc tận dụng nguyên liệu tái chế không chỉ giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng mà còn giúp giảm lượng rác thải, tạo ra một chu trình sản xuất tuần hoàn, bền vững.
Ông Hiệp cũng thông tin, hiện nay, toàn bộ công nghệ áp dụng tại nhà máy của Miza đều là công nghệ tiên tiến, hiện đại đến từ các nhà cung cấp hàng đầu của Đức, Áo, Thụy Điển, Trung Quốc... Nhà máy có tổng mức đầu tư khoảng 1.500 tỷ đồng, trong đó, mức đầu tư cho phần thiết bị khoảng 1.100 tỷ đồng.
Công suất giai đoạn 1 của nhà máy đạt 120.000 tấn/năm, sản xuất sản phẩm giấy bao bì, bao gói chất lượng cao cung cấp cho các nhà máy bao bì trong và ngoài nước... Việc ứng dụng công nghệ hiện đại giúp công ty tiết kiệm năng lượng như tiêu hao điện giảm 10% so với truyền thống. Công nghệ hiện đại cũng cho phép công ty linh hoạt trong việc lựa chọn nguyên liệu. "Chính sách của Miza từ khi vận hành đến nay đó là sử dụng 70-80% nguyên liệu trong nước và công nghệ giúp chúng tôi giải quyết vấn đề này" - ông Hiệp nói.
Hướng đi tất yếu cho ngành giấy
Tại Việt Nam, ngành công nghiệp giấy trong nước đang có mức tăng trưởng mạnh mẽ, với tốc độ tăng trưởng hơn 10%/năm. Đơn cử, năm 2024, năng lực sản xuất của ngành đạt bước tiến lớn với khoảng 9 triệu tấn. Trong khi đó, tiêu dùng giấy tăng khoảng 6%/năm là tín hiệu tiềm năng cho sự phát triển của ngành trong những năm tới.
Ngành công nghiệp giấy trong nước đang có mức tăng trưởng mạnh mẽ. Ảnh: Quỳnh Nga
Tuy nhiên, hiện nay, sản xuất bền vững và bảo vệ môi trường ngày càng trở nên cấp thiết nên ngành công nghiệp giấy đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc sử dụng nguyên liệu, năng lượng và vấn đề môi trường. Để khắc phục những thách thức này và đưa ngành giấy vươn lên vị thế mới trong bối cảnh hội nhập quốc tế, thúc đẩy ứng dụng kinh tế tuần hoàn là một bước đi cần thiết.
Đối với các doanh nghiệp ngành giấy, điều quan trọng nhất bây giờ là phải coi trọng đầu tư vào công nghệ, thiết bị tiên tiến, đẩy mạnh số hóa, tự động hóa, thực hành kinh doanh bền vững theo tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị). Đồng thời, nhà nước cần đẩy mạnh chính sách hỗ trợ tài chính cụ thể hơn cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Cao Văn Sơn, Viện trưởng Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô (Bộ Công Thương) khẳng định, phát triển kinh tế tuần hoàn đóng vai trò quan trọng trong ngành giấy vì giúp giảm thiểu khai thác tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Thông qua việc tái chế giấy đã qua sử dụng, ngành giấy có thể tiết kiệm gỗ, nước và năng lượng, đồng thời giảm lượng chất thải rắn và khí thải gây ô nhiễm. Kinh tế tuần hoàn còn khuyến khích doanh nghiệp áp dụng công nghệ sạch, kéo dài vòng đời sản phẩm và tối ưu hóa việc sử dụng nguyên liệu, từ đó giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh.
Ngoài ra, mô hình này góp phần thúc đẩy phát triển bền vững, cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về tiêu dùng xanh và trách nhiệm môi trường trong ngành giấy.
“Kinh tế tuần hoàn là giải pháp tất yếu cho ngành giấy nhằm đạt được mục tiêu phát triển xanh và bền vững” - ông Sơn nhấn mạnh và cho rằng, ngành giấy có tiềm năng lớn trong việc áp dụng kinh tế tuần hoàn. Các mô hình tái chế giấy thành công trên thế giới minh chứng cho tiềm năng của kinh tế tuần hoàn trong ngành giấy.
Kinh tế tuần hoàn với vai trò là một động lực của chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số, gắn liền với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trụ cột chiến lược của mô hình tăng trưởng mới. Trong khi đó, ngành giấy đang được xem là hình mẫu lý tưởng cho phát triển kinh tế tuần hoàn khi gần như toàn bộ chất thải đều có thể được tái chế, tái sử dụng.
Song, việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn không phải là một nhiệm vụ dễ dàng, đòi hỏi sự nỗ lực từ tất cả các bên liên quan, từ các doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước đến người tiêu dùng, trong đó doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng.
Doanh nghiệp ngành giấy cần thay đổi tư duy trong quản lý sản xuất, đầu tư vào công nghệ tái chế tiên tiến. Đồng thời, Chính phủ cũng cần tạo ra các cơ chế, chính sách hỗ trợ để thúc đẩy và khuyến khích các giải pháp, sáng kiến bền vững, nhất là vận dụng hiệu quả các mô hình kinh tế tuần hoàn.