Quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư và quyền sở hữu căn hộ là một trong những nội dung được người mua nhà đặc biệt quan tâm. Việc phân định rõ niên hạn công trình với quyền sở hữu tài sản không chỉ góp phần làm rõ cơ sở pháp lý mà còn giải đáp những băn khoăn liên quan đến quyền lợi của chủ căn hộ.
Sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi) với 467/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 96,29%. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.
Niên hạn nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế công trình, trong khi quyền sở hữu căn hộ hợp pháp của người dân được pháp luật bảo hộ
Phân định rõ tuổi thọ công trình và quyền sở hữu căn hộ
Theo Luật Nhà ở (sửa đổi), thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định căn cứ vào niên hạn công trình xây dựng, đồng thời gắn với việc bảo đảm quyền tài sản của chủ sở hữu.
Đây là thông số kỹ thuật được xác định theo quy định của pháp luật về xây dựng và thể hiện trong hồ sơ thiết kế công trình. Đáng chú ý, luật không quy định thời hạn sở hữu căn hộ đối với tổ chức, công dân Việt Nam.
Như vậy, cần phân biệt giữa thời hạn sử dụng của tòa nhà với quyền sở hữu căn hộ. Trong khi niên hạn công trình gắn với các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng và an toàn xây dựng, quyền sở hữu căn hộ là quyền tài sản hợp pháp được pháp luật bảo hộ.
Theo quy định, khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng ghi trong hồ sơ thiết kế, công trình phải được kiểm định để xác định khả năng tiếp tục sử dụng theo pháp luật về xây dựng.
Trường hợp tòa nhà không còn bảo đảm an toàn, không thể gia cố, cải tạo hoặc sửa chữa để tiếp tục sử dụng thì phải thực hiện phá dỡ. Đối với nhà chung cư thuộc diện phải phá dỡ, các chủ sở hữu được quyền sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để cải tạo, xây dựng lại.
Đánh giá về quy định này, luật sư Phạm Thanh Tuấn, chuyên gia pháp lý bất động sản, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội, nhấn mạnh: "Tòa nhà có tuổi thọ kỹ thuật, nhưng quyền sở hữu căn hộ của người dân thì không có hạn dùng". Việc xác định rõ hai khái niệm trên góp phần làm rõ quyền lợi của chủ sở hữu, đồng thời đặt ra yêu cầu tuân thủ các quy định về kiểm định, bảo đảm an toàn công trình trong quá trình sử dụng nhà chung cư.
Bảo đảm quyền tài sản, minh bạch thông tin khi mua bán
Không chỉ làm rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư, Luật Nhà ở (sửa đổi) còn tiếp tục khẳng định nguyên tắc Nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp về nhà ở; nhà ở thuộc sở hữu hợp pháp không bị quốc hữu hóa.
Theo đó, chủ sở hữu căn hộ chung cư được bảo đảm các quyền tài sản, bao gồm quyền bán, tặng cho, để thừa kế và thế chấp căn hộ theo quy định. Đồng thời, chủ sở hữu được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Một điểm đáng chú ý khác là yêu cầu minh bạch thông tin về thời hạn sử dụng công trình ngay từ khâu giao dịch. Cụ thể, hợp đồng mua bán căn hộ phải thể hiện rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư nếu hồ sơ thiết kế có quy định. Giấy chứng nhận phải ghi cấp công trình, diện tích sàn xây dựng và diện tích sử dụng căn hộ. Quy định này giúp người mua tiếp cận thông tin về thời hạn sử dụng tòa nhà ngay khi ký kết hợp đồng, qua đó có thêm cơ sở xem xét, đánh giá trước khi quyết định giao dịch.
Ở góc độ thị trường, báo cáo quý III/2026 của PropertyGuru công bố ngày 14/10 cho thấy, tại Hà Nội, phân khúc căn hộ chiếm 52% mức độ quan tâm của người tìm mua nhà.
Theo ông Đỗ Ngọc Thắng, Giám đốc đầu tư One Mount Real Estate, trước đây, không ít người mua chung cư còn băn khoăn về thời hạn sở hữu căn hộ. Ông cho rằng, "thực tế cần phân biệt thời hạn sở hữu với thời hạn sử dụng công trình". Khi các quy định pháp luật được làm rõ, tâm lý người mua nhà cũng sẽ thoải mái hơn.
Có thể thấy, việc phân định thời hạn sử dụng công trình và quyền sở hữu căn hộ góp phần làm rõ cơ sở pháp lý đối với loại hình nhà ở chung cư, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sở hữu. Khi quyền sở hữu được pháp luật bảo hộ, chất lượng xây dựng, công tác bảo trì và vận hành tiếp tục là những yếu tố quan trọng, quyết định khả năng sử dụng an toàn của công trình khi bước qua niên hạn thiết kế.
Theo Luật Nhà ở (sửa đổi), thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo niên hạn công trình xây dựng và ghi trong hồ sơ thiết kế. Khi hết thời hạn sử dụng, công trình phải được kiểm định để xác định khả năng tiếp tục sử dụng. Luật không quy định thời hạn sở hữu căn hộ đối với tổ chức, công dân Việt Nam, qua đó phân định rõ tuổi thọ công trình với quyền sở hữu tài sản hợp pháp của người dân.