Chủ động xanh hóa, đáp ứng yêu cầu thị trường toàn cầu
Phát triển bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện tiên quyết đối với ngành dệt may trong giai đoạn mới. Các quy định và cơ chế xanh ngày càng khắt khe tại những thị trường xuất khẩu chủ lực như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản... đang tạo ra áp lực lớn cho doanh nghiệp, từ yêu cầu kiểm soát phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu cho tới các tiêu chuẩn nhà máy xanh.
Đối với Tổng công ty May 10 - CTCP (May 10), những thách thức từ cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) hay các tiêu chuẩn nhà máy xanh LEED không chỉ là rào cản kỹ thuật mà còn là phép thử về năng lực thích ứng. Nếu không chuyển đổi kịp thời, nguy cơ gia tăng chi phí xuất khẩu, suy giảm năng lực cạnh tranh và mất đơn hàng là hoàn toàn hiện hữu.
Những năm qua, May 10 đã từng bước chuyển dịch sản xuất theo hướng xanh, sạch.
Nhận diện rõ xu thế này, từ năm 2024, May 10 đã triển khai hàng loạt giải pháp chuyển dịch mô hình sản xuất theo hướng xanh, sạch và hiệu quả hơn. Từ thay thế lò hơi than bằng lò hơi sử dụng viên sinh khối, mở rộng hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái đến đầu tư thiết bị sản xuất hiện đại, doanh nghiệp đang từng bước tái cấu trúc nền tảng sản xuất theo tiêu chí phát triển bền vững.
Theo ông Thân Đức Việt - Tổng giám đốc May 10, một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc lắp đặt 2 nồi hơi đốt viên nén gỗ biomass công suất 4 tấn hơi/giờ, thay thế 4 nồi hơi than cũ. Chỉ riêng dự án này đã giúp May 10 giảm chi phí khoảng 3,1 tỷ đồng, đồng thời cắt giảm khoảng 4.500 tấn CO₂ mỗi năm. Cùng với đó, hệ thống điện mặt trời áp mái tổng công suất 2,46 MWp giúp giảm thêm khoảng 1.000 tấn CO₂/năm và mang lại chứng nhận IREC về sử dụng năng lượng tái tạo, điều nay mang lại lợi thế quan trọng cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Không dừng ở các giải pháp kỹ thuật riêng lẻ, May 10 còn triển khai kiểm toán khí nhà kính trên toàn hệ thống. Việc lập báo cáo phát thải giúp doanh nghiệp nhận diện rõ nguồn phát thải chính, từ đó xây dựng lộ trình cắt giảm phù hợp, đồng thời bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật và yêu cầu từ khách hàng quốc tế.
Xây dựng hệ sinh thái sản xuất sạch và chuỗi cung ứng bền vững
Song song với chuyển đổi năng lượng, May 10 chú trọng xây dựng nền tảng sản xuất sạch thông qua kiểm soát chặt chẽ chất thải, nguồn nước và nguyên vật liệu đầu vào. Các hệ thống thu gom, phân loại chất thải được tổ chức đồng bộ, đặc biệt đối với chất thải nguy hại. Doanh nghiệp hợp tác với các đơn vị đủ điều kiện pháp lý để vận chuyển, xử lý theo đúng quy định, đồng thời thiết lập đầy đủ hệ thống hồ sơ, chứng từ và quy trình kiểm soát.
Hệ thống xử lý nước thải được đầu tư tại Xí nghiệp may Thái Hà tại Khu công nghiệp Gia Lễ - Hưng Yên.
Hai đơn vị có xưởng giặt công nghiệp tại trụ sở Tổng công ty và Xí nghiệp May Hưng Hà đã được đầu tư hệ thống xử lý nước thải bảo đảm nước đầu ra đạt chuẩn cột A, đủ điều kiện tưới cây và tái sử dụng cho mục đích phù hợp. Các đơn vị đều thực hiện quan trắc môi trường định kỳ theo giấy phép xả thải, giúp doanh nghiệp kịp thời đánh giá và kiểm soát rủi ro môi trường.
Năm 2024, tổng lượng nước phục vụ sinh hoạt và giặt công nghiệp đạt hơn 33.800 m³, trong khi lượng nước thải công nghiệp được kiểm soát ở mức khoảng 4.440 m³. Điều này cho thấy định hướng tiết kiệm tài nguyên và tối ưu hóa sử dụng nước đang dần phát huy hiệu quả.
“Cơ cấu tiêu thụ của May 10 đang có sự thay đổi rõ nét theo hướng thân thiện môi trường hơn. Điện chiếm khoảng 64% tổng năng lượng sử dụng, viên nén gỗ biomass chiếm 25%, trong khi tỷ trọng than giảm còn khoảng 9%. Việc duy trì hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001:2018 giúp doanh nghiệp xác định chính xác các điểm tiêu hao lớn để áp dụng giải pháp tiết kiệm phù hợp”, ông Việt cho biết.
Ngoài các dự án kỹ thuật, yếu tố con người được xem là nền tảng trong chiến lược sản xuất xanh. May 10 đẩy mạnh công tác truyền thông nội bộ, nâng cao nhận thức người lao động về tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Việc tắt điện khi rời vị trí làm việc, bảo dưỡng định kỳ thiết bị, sử dụng 100% đèn LED ở các dự án mới đã trở thành thói quen trong văn hóa doanh nghiệp.
Hoạt động trồng cây xanh tại Xí nghiệp may Hưng Hà - May 10 tại Hưng Yên.
Cùng với đó, doanh nghiệp duy trì hệ thống cây xanh tại các nhà máy với hơn 216 cây được thống kê trong năm 2024 và tiếp tục bổ sung cây thân gỗ tại các khu vực đất trống. Lượng cây xanh này ước tính hấp thụ gần 70 tấn CO₂ mỗi năm, góp phần cải thiện vi khí hậu và môi trường làm việc cho người lao động.
Một điểm nổi bật khác trong chiến lược phát triển bền vững là xây dựng chuỗi cung ứng xanh. May 10 tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp uy tín, ưu tiên nguyên liệu tái chế hoặc có nguồn gốc tự nhiên như sợi tre, sợi ngô, sợi sen, đồng thời yêu cầu truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Phòng thí nghiệm đạt chuẩn của doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm thử chất lượng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
Hệ thống đánh giá nhà cung cấp được lượng hóa bằng checklist và điểm số, không chỉ chú trọng chất lượng sản phẩm mà còn xem xét các yếu tố môi trường, trách nhiệm xã hội và an ninh. Việc giám sát liên tục giúp doanh nghiệp chủ động phát hiện rủi ro, yêu cầu cải thiện hoặc chấm dứt hợp tác nếu không đáp ứng tiêu chuẩn - một bước đi thể hiện tư duy quản trị chuỗi giá trị hiện đại.
Nhìn về dài hạn, May 10 đặt mục tiêu xây dựng chuỗi “nhà máy xanh”, từng bước giảm và tiến tới loại bỏ năng lượng hóa thạch, đồng thời thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong toàn hệ thống. Doanh nghiệp định hướng nghiên cứu các sáng kiến tái sử dụng tài nguyên, thiết lập chuỗi cung ứng khép kín và mở rộng hợp tác đầu tư năng lượng tái tạo.
Xí nghiệp may Hưng Hà ra quân làm sạch cảnh quan môi trường khu vực xung quanh nhà máy, thực hiện phân loại rác thải tại nguồn.
Các giải pháp chuyển đổi xanh sẽ được triển khai theo lộ trình phù hợp, từ vận hành, sản xuất cho tới phân phối sản phẩm. Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, tối ưu nguồn nước, đầu tư thêm hệ thống điện mặt trời và các nguồn năng lượng sạch khác được xem là những trụ cột trong chiến lược dài hạn.
Thực tế cho thấy, chuyển đổi xanh không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn tạo ra giá trị kinh tế rõ ràng. Việc thay thế nhiên liệu, đổi mới công nghệ giúp giảm đáng kể chi phí vận hành, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và nâng cao năng suất sản xuất. Quan trọng hơn, các chứng chỉ xanh và tiêu chuẩn quốc tế trở thành “giấy thông hành” giúp sản phẩm của doanh nghiệp tiếp cận ổn định các thị trường xuất khẩu cao cấp.
Trong bối cảnh ngành dệt may toàn cầu đang dịch chuyển mạnh sang mô hình phát triển bền vững, những bước đi của May 10 cho thấy sự chủ động của một doanh nghiệp lớn trong việc đón đầu xu thế. Việc kết hợp giữa công nghệ mới, quản trị năng lượng, kiểm soát môi trường và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững đang tạo nên nền tảng vững chắc để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong dài hạn, đây chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp đứng vững trước những thay đổi nhanh chóng của thị trường toàn cầu và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững một cách thực chất.