Trong tiến trình phát triển kinh tế số, thương mại điện tử được xác định là công cụ quan trọng giúp các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vượt qua rào cản địa lý để tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Thực tiễn tại tỉnh Lai Châu cho thấy, dù xuất phát điểm còn khiêm tốn, nhưng với cách tiếp cận bài bản và sự đồng hành của các cơ quan quản lý, thương mại điện tử đã từng bước mở ra hướng đi mới cho tiêu thụ sản phẩm địa phương.
Chia sẻ tại Diễn đàn “Toàn cảnh Thương mại điện tử: Nâng cao năng lực quản lý - Định hướng phát triển xanh, bền vững” được tổ chức ngày 2/2/2026 trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, ông Vương Thế Mẫn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu thẳng thắn nhìn nhận, trong giai đoạn đầu, các chỉ số tiếp cận thương mại điện tử của địa phương “mới ở mức cơ bản”, còn khoảng cách đáng kể so với mặt bằng chung cả nước. Theo ông, nhiều khái niệm, thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực này từng là điều rất mới đối với cán bộ quản lý cũng như doanh nghiệp, hợp tác xã tại địa phương.
Ông Vương Thế Mẫn - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu chia sẻ tại diễn đàn. Ảnh: Minh Trang
Ông Mẫn cho biết, trong khi nhiều sản phẩm của Lai Châu còn tồn đọng, sức tiêu thụ chậm, thì các sản phẩm có chất lượng tương đồng của Lào Cai lại được thị trường đón nhận tích cực thông qua các nền tảng số.
“Từ tháng 3/2025, với sự phối hợp của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số và sự hỗ trợ của các đơn vị liên quan, tỉnh Lai Châu tổ chức một diễn đàn và sự kiện thương mại điện tử ngay tại địa phương. Đây được xem là bước khai thông quan trọng, tạo chuyển biến rõ rệt về nhận thức và tư duy của cả hệ thống, từ cán bộ quản lý đến doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân”, ông Vương Thế Mẫn nhìn nhận.
Thông qua các hoạt động bán hàng trực tuyến và các lớp tập huấn, nhiều sản phẩm của tỉnh, vốn xuất phát từ địa bàn vùng cao, xa trung tâm đã bắt đầu được thị trường biết đến nhiều hơn. Đáng chú ý, lực lượng thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh từng bước nhận thức rõ lợi ích của thương mại điện tử, chủ động tham gia đào tạo, hình thành các nhóm, tổ, mô hình bán hàng.
Theo ông Vương Thế Mẫn, triển khai thương mại điện tử đã chứng minh là hướng đi phù hợp với đặc thù của địa phương vùng sâu, vùng xa. “Trước đây, sản phẩm làm ra ít người biết, giá bán thấp. Khi đưa lên các nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt là mạng xã hội như TikTok, nhiều sản phẩm dù chưa có tên tuổi vẫn tiếp cận được thị trường”, ông nhận định.
Các chủ thể vùng cao tham gia thương mại điện tử tham dự diễn đàn. Ảnh: Minh Trang
“Một ví dụ điển hình là sản phẩm khoai sâm trồng tại địa bàn tỉnh. Đây là giống cây đặc hữu vùng núi, có giá trị dinh dưỡng cao. Lần đầu tiên, thông qua hợp tác với các đơn vị và sự tham gia của các hộ đồng bào dân tộc, sản phẩm được đưa lên sàn thương mại điện tử và chỉ sau một tuần đã tiêu thụ được khoảng 300 tấn”, ông Mẫn cho biết.
Song song với việc mở rộng tiêu thụ sản phẩm, công tác quản lý thương mại điện tử cũng được tỉnh Lai Châu đặc biệt chú trọng. Ông Vương Thế Mẫn nhấn mạnh, nếu không định hướng tốt và quản lý chặt chẽ, thương mại điện tử có thể đánh mất những ưu điểm vốn có. Việc Quốc hội ban hành Luật Thương mại điện tử, cùng với các bài học thực tiễn từ những địa phương đi trước, đã giúp tỉnh kịp thời chuẩn hóa lại quy trình.
Ở góc độ người trực tiếp tham gia thị trường, bà Nguyễn Thị Bích Hồng, chủ một hộ kinh doanh với mô hình thương mại điện tử tương đối thành công cho biết, sau hai năm triển khai, hoạt động không chỉ dừng ở quy mô địa phương mà còn được lan tỏa, chia sẻ kinh nghiệm trên phạm vi cả nước. Từ chỗ tập trung vào chế biến và tiêu thụ sản phẩm truyền thống, đến nay đã hình thành các nhóm bán hàng với sự tham gia của khoảng 20 bạn trẻ, chủ yếu tại khu vực Sìn Hồ và xã Bình Lư.
Bà Nguyễn Thị Bích Hồng, chủ một hộ kinh doanh với mô hình thương mại điện tử tương đối thành công chia sẻ tại diễn đàn. Ảnh: Minh Trang
Theo bà Hồng, thương mại điện tử mang lại niềm vui và động lực cho những người kiên trì theo đuổi. “Qua nền tảng số, sản phẩm địa phương không chỉ tiếp cận thị trường trong nước mà từng bước vươn ra quốc tế”, bà chia sẻ.
Việc ứng dụng thương mại điện tử một cách nhất quán đã mang lại những kết quả rõ nét. Các chủ thể tham gia thương mại điện tử đã hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm cho bà con, giúp sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng. Bên cạnh đó, sự vào cuộc trực tiếp của lãnh đạo các cấp, từ tỉnh đến cơ sở đã tạo niềm tin rất lớn cho người dân và các chủ thể tham gia thương mại điện tử.
Thực tiễn cho thấy, thương mại điện tử đã góp phần xóa nhòa khoảng cách địa lý. Chỉ cần có Internet, người dân vùng cao vẫn có thể kết nối với các thị trường lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh.
Tuy nhiên, theo các chủ thể tham gia, kết quả chỉ bền vững với những người kiên trì. “Thương mại điện tử không chỉ là câu chuyện bán hàng, mà là quá trình thay đổi tư duy kinh doanh, mở ra cơ hội lâu dài cho người dân địa phương”, bà Nguyễn Thị Bích Hồng nói.
Khi có sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, thương mại điện tử đã và đang từng bước xây dựng nền tảng phát triển bền vững, với mục tiêu đưa đặc sản quê hương đến với thị trường rộng lớn hơn, hướng tới xuất khẩu và lan tỏa niềm tự hào hàng Việt.