Thủy quân lục chiến Mỹ vừa ký hợp đồng với Công ty Overland AI để cung cấp các phương tiện mặt đất không người lái cùng phần mềm điều khiển, phục vụ trực tiếp cho Hệ thống Phòng không tích hợp của Thủy quân lục chiến Mỹ (Marine Air Defense Integrated System - MADIS).
MADIS được xem là lời đáp của Thủy quân lục chiến Mỹ trước thách thức ngày càng lớn từ các thiết bị bay không người lái (UAV) giá rẻ. Các cuộc xung đột gần đây cho thấy những UAV thương mại có chi phí thấp hoàn toàn có thể phá hủy các khí tài quân sự đắt tiền và gây thương vong lớn, trong khi các hệ thống phòng không truyền thống vốn không được thiết kế để đối phó với loại mối đe dọa này.
Robot mặt đất tự hành sẽ giúp quân đội Mỹ phát hiện mục tiêu sớm hơn, giảm rủi ro cho binh sĩ và tăng tốc độ phản ứng trước các cuộc tấn công bằng UAV. Ảnh: Virginia Guffey
Hệ thống MADIS gồm hai xe chiến thuật hạng nhẹ Joint Light Tactical Vehicle (JLTV), mỗi xe nặng khoảng 6.350 kg, hoạt động theo cặp nhằm phát hiện, chế áp điện tử và tiêu diệt UAV cũng như các mục tiêu bay tầm thấp trong khi cơ động. Hệ thống có thể tác chiến trên bộ, trên biển, trong rừng rậm hoặc tại các khu vực đảo phân tán.
Phiên bản Mk1 đảm nhiệm nhiệm vụ tiêu diệt mục tiêu bằng hỏa lực cứng, được trang bị pháo tự động 30 mm và tên lửa phòng không vác vai Stinger để bắn hạ các mục tiêu trên không. Trong khi đó, Mk2 phụ trách tác chiến điện tử và chỉ huy điều khiển, sử dụng radar chiến thuật RPS-42 do RADA Electronic Industries phát triển. Radar này có khả năng phát hiện các mục tiêu có diện tích phản xạ radar rất nhỏ, tương đương UAV thương mại bốn cánh quạt, trong phạm vi khoảng 30 km và ở độ cao từ sát mặt đất đến khoảng 9.144 m.
Hai phương tiện phối hợp theo quy trình phòng thủ nhiều lớp, trước tiên gây nhiễu UAV, nếu chế áp điện tử không hiệu quả thì sử dụng hỏa lực để tiêu diệt mục tiêu.
Thủy quân lục chiến Mỹ tiếp tục hiện đại hóa năng lực chống UAV. Ảnh: Virginia Guffey
Phiên bản sản xuất hàng loạt đầu tiên của MADIS được giới thiệu vào tháng 9/2025. Đến tháng 6/2026, Trung đoàn duyên hải số 12 đóng tại Okinawa chính thức tiếp nhận cả hệ thống MADIS và tổ hợp tên lửa chống hạm NMESIS. Hợp đồng với Overland AI sẽ bổ sung thêm một lớp cảm biến và bảo vệ mới cho kiến trúc MADIS thông qua việc tích hợp các phương tiện mặt đất tự hành.
Hiện nay, các kíp chiến đấu MADIS phải triển khai ở những vị trí lộ thiên để duy trì vùng quan sát và đối phó với các mục tiêu trên không. Khi sử dụng xe tự hành, phạm vi giám sát có thể được mở rộng ra xa hơn, giúp phát hiện mục tiêu sớm hơn và cung cấp dữ liệu chỉ thị mục tiêu cho hệ thống vũ khí MADIS trước khi UAV tiến vào cự ly tấn công.