Mỹ tiếp tục gây sức ép qua eo biển Hormuz và đồng minh
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: "Mỹ đang nghiên cứu và xem xét khả năng cắt giảm lực lượng quân sự tại Đức”. Động thái này diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Berlin gia tăng căng thẳng liên quan đến cuộc xung đột với Iran. “Một quyết định sẽ được đưa ra trong thời gian tới”, ông Trump viết trên nền tảng Truth Social vào sáng 30/4 (theo giờ Việt Nam).
Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ quan điểm cứng rắn với Đức về vấn đề Iran và nghĩa vụ đồng minh. Ảnh: PBS.
Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Trump lên tiếng về Thủ tướng Đức Friedrich Merz, liên quan đến một số phát biểu gần đây. Đồng thời, ông cho rằng Đức và một số đồng minh NATO chưa đóng góp tương xứng trong việc hỗ trợ các nỗ lực của Washington và Israel, đặc biệt trong bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.
Trong bài đăng khác trên Truth Social, ông Trump bày tỏ quan điểm rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ tạo ra rủi ro nghiêm trọng đối với an ninh toàn cầu. Đồng thời, ông nhấn mạnh Mỹ đang triển khai các biện pháp nhằm ngăn chặn kịch bản này, qua đó cũng thể hiện sự không đồng thuận với một số đánh giá từ phía Đức. Hiện Đức là một trong những địa bàn đồn trú quân sự lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài, với khoảng 33.900 binh sĩ.
Song song với việc gia tăng sức ép đối với các đồng minh, Washington đang thúc đẩy thành lập một liên minh quốc tế mới nhằm bảo đảm hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Theo Wall Street Journal, sáng kiến mang tên “Maritime Freedom Construct” (tạm dịch: Cơ chế bảo đảm tự do hàng hải) sẽ tập trung vào chia sẻ thông tin, phối hợp ngoại giao và hỗ trợ thực thi các biện pháp trừng phạt, dựa trên một bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ.
Trên phương diện kinh tế, Mỹ tiếp tục tăng cường các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran. Trước đó, ngày 29/4, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết, chiến dịch mang tên “Cơn thịnh nộ kinh tế” đã nhắm tới mạng lưới tài chính ngầm của Tehran. Chiến dịch bao gồm các hoạt động liên quan đến tiền điện tử, đội tàu vận chuyển dầu, mạng lưới mua sắm vũ khí và các cơ sở lọc dầu độc lập tại Trung Quốc.
Các biện pháp này được cho là đã làm gián đoạn nguồn thu hàng chục tỷ USD của Iran. Trong khi đó, đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu chủ lực, đang tiến gần giới hạn lưu trữ. Động thái này có thể buộc Tehran phải cắt giảm sản lượng, với mức thiệt hại ước tính khoảng 170 triệu USD/ngày.
Theo Al Jazeera vừa đưa tin, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington đã thu giữ gần nửa tỷ USD tài sản tiền mã hóa của Iran. Trước sức ép gia tăng, Iran đang tìm cách thích ứng bằng việc đẩy mạnh vận chuyển dầu sang Trung Quốc qua đường sắt. Phương án này giúp rút ngắn thời gian xuống còn khoảng 15 ngày so với 40 ngày bằng đường biển, đồng thời giảm nguy cơ bị giám sát.
Mỹ - Nga điện đàm về tình hình Iran và Ukraine
Sáng ngày 30/4 (theo giờ Việt Nam), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông gia tăng, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiến hành cuộc điện đàm kéo dài hơn 90 phút. Trong đó, nội dung trao đổi liên quan tới xung đột Trung Đông và tình hình tại Ukraine.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiến hành cuộc điện đàm kéo dài hơn 90 phút vào rạng sáng ngày 30/4 (theo giờ Việt Nam). Ảnh: Anadolu Ajansi
Theo Điện Kremlin, Tổng thống Putin hoan nghênh quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn trong khu vực Trung Đông của phía Mỹ, vì sẽ tạo điều kiện cho đàm phán và ổn định tình hình.
Về phía mình, Tổng thống Trump đánh giá cuộc điện đàm là “rất tốt”. Đồng thời, Tổng thống Mỹ cho biết Tổng thống Putin đã đề xuất hỗ trợ xử lý lượng uranium chôn sâu của Iran. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mong muốn Nga tập trung vào việc chấm dứt xung đột tại Ukraine.
Liên quan đến Ukraine, hai nhà lãnh đạo đã đề cập đến khả năng thiết lập một lệnh ngừng bắn tạm thời, có thể gắn với dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng. Tổng thống Trump bày tỏ tin tưởng một giải pháp cho xung đột Nga - Ukraine có thể đạt được “trong thời gian tương đối sớm”, đồng thời cho rằng các bên liên quan “đều mong muốn đạt được kết quả”.
Tuy nhiên, triển vọng đạt được một thỏa thuận lâu dài vẫn còn hạn chế. Nga khẳng định sẽ tiếp tục chiến dịch cho đến khi Ukraine chấp nhận các điều kiện từ phía Nga. Cục diện chiến trường được đánh giá vẫn trong trạng thái giằng co, không bên nào đạt đột phá rõ rệt.
Về phía Mỹ, Tổng thống Trump cho biết, các nội dung liên quan đến chiến lược đối với Iran vẫn đang được xem xét, trong bối cảnh giá năng lượng biến động có thể tác động tới kinh tế của Mỹ. Ông cho biết, các cuộc trao đổi với phía Iran vẫn đang được tiến hành, đồng thời nhấn mạnh lập trường không ủng hộ việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.