Theo một nghiên cứu chung của Google, Temasek và Bain & Company, nền kinh tế số của Indonesia đã đạt hơn 130 tỷ USD vào năm 2025, chủ yếu nhờ thương mại điện tử và công nghệ tài chính (fintech). Nền kinh tế số của Indonesia là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất Đông Nam Á, được thúc đẩy bởi dân số trẻ, ưa chuộng thiết bị di động, tỷ lệ sử dụng internet ngày càng tăng và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ. Tính đến đầu năm 2024, tỷ lệ sử dụng internet tại Indonesia đã đạt 79,5% với hơn 221 triệu người dùng internet, được hỗ trợ bởi sự cải thiện băng thông rộng di động và sự gia tăng hiểu biết về kỹ thuật số.
Chính phủ Indonesia đã xác định đưa kinh tế số trở thành một trong những ưu tiên trong phát triển đất nước thông qua một loạt các chiến lược đầy tham vọng, bao gồm: Lộ trình “Xây dựng Indonesia 4.0” và “Lộ trình số hóa Indonesia 2021-2024” với mục tiêu: đưa Indonesia trở thành cường quốc kỹ thuật số toàn cầu vào năm 2030. Chiến lược Kinh tế số của Indonesia cũng xác định đưa Indonesia tiến lên phía trước thông qua khát vọng số hóa toàn diện. Chiến lược được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số và đóng góp vào giá trị của nền kinh tế số, có thể tăng gấp chín lần hoặc khoảng 20% GDP vào năm 2045.
Chính phủ Indonesia cũng đã xây dựng và ban hành Chiến lược Quốc gia Phát triển kinh tế số giai đoạn 2023-2030. Sách trắng này là cơ sở định hướng cho các bộ, ngành, chính quyền địa phương và các bên liên quan khác của Indonesia trong việc thực hiện các chương trình và hoạt động kinh tế số. Các chương trình lớn khác của chính phủ như sáng kiến “100 thành phố thông minh” và “Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo (2020-2045)” nhấn mạnh sự tập trung của Indonesia vào các công nghệ hỗ trợ và cơ sở hạ tầng số. Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số Indonesia (Komdigi) dẫn đầu quá trình chuyển đổi này, hỗ trợ phát triển 5G, chính sách trí tuệ nhân tạo (AI), xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng các dịch vụ công kỹ thuật số.
Hệ sinh thái kỹ thuật số sôi động của Indonesia bao gồm các "ông lớn" công nghệ toàn cầu như Amazon, Google, Microsoft, Meta và Apple, cùng với các công ty lớn trong khu vực như GoTo (thực thể hợp nhất Gojek-Tokopedia), Shopee và Lazada. Các công ty này đang ngày càng đầu tư vào ngân hàng số, logistics và dịch vụ điện toán đám mây. Với nhu cầu mạnh mẽ của người tiêu dùng và sự hợp tác công tư ngày càng sâu rộng, quá trình chuyển đổi số của Indonesia đang nhanh chóng mở rộng sang các lĩnh vực trọng điểm như công nghệ giáo dục (EdTech), công nghệ y tế (HealthTech), công nghệ nông nghiệp (AgriTech) và dịch vụ công chính phủ.
Bất chấp những thành tựu này, các doanh nghiệp tham gia thị trường vẫn phải đối mặt với một loạt thách thức về quy định và hoạt động kinh doanh. Khung pháp lý của Indonesia đặt ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kỹ thuật số do khung pháp lý vẫn đang trong quá trình phát triển và những thay đổi thường xuyên có thể tạo ra sự không chắc chắn cho cả các công ty trong và ngoài nước.
Nền kinh tế số của Indonesia đã đạt hơn 130 tỷ USD vào năm 2025.
Môi trường chính sách kỹ thuật số của Indonesia rất biến động. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (PDP) năm 2022 thiết lập các quy định nghiêm ngặt về việc thu thập, xử lý và chuyển giao dữ liệu cá nhân, dự kiến sẽ được thực thi đầy đủ vào tháng 10/2024. Các công ty nước ngoài cũng phải tuân thủ các quy định hạn chế luồng dữ liệu xuyên biên giới và yêu cầu lưu trữ thông tin nhạy cảm tại địa phương, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính và dịch vụ công. Các biện pháp lưu trữ dữ liệu tại địa phương này làm tăng chi phí và làm phức tạp thêm các chiến lược điện toán đám mây toàn cầu.
Các quy định mới về AI đang trong quá trình biến đổi. Trong khi luật pháp toàn diện vẫn đang được xây dựng, Thông tư số 9 năm 2023 của Komdigi và Hướng dẫn về AI của Cơ quan Giám sát Tài chính (OJK) hiện là những văn bản pháp lý tham chiếu. Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) được điều chỉnh bởi Luật số 19 năm 2016 - văn bản sửa đổi Luật số 11 năm 2008 về Giao dịch và Thông tin Điện tử (thường được gọi là Luật ITE). Luật này mang lại sự chắc chắn về mặt pháp lý trong việc giải quyết các vấn đề thuộc lĩnh vực công nghệ.
Tuy nhiên, những vướng mắc đã nảy sinh do Luật ITE không đưa ra định nghĩa rõ ràng về AI, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau về sự hiện diện của AI trong khuôn khổ pháp lý này. Các doanh nghiệp được khuyến cáo theo dõi các tiêu chuẩn đạo đức và yêu cầu về tính minh bạch trong việc ra quyết định bằng thuật toán đang phát triển.
Cơ cấu quản trị phi tập trung của Indonesia cũng tạo ra sự không nhất quán giữa các vùng, với các quy định địa phương đôi khi khác biệt so với khung pháp lý quốc gia. Điều này có thể dẫn đến sự không chắc chắn trong hoạt động, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử và fintech.
Các nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật số nước ngoài cũng phải tuân thủ các hạn chế đặc thù của ngành, bao gồm các yêu cầu về nội dung trong nước, nghĩa vụ thuế VAT đối với các giao dịch kỹ thuật số xuyên biên giới và các thủ tục chứng nhận rườm rà đối với phần mềm và phần cứng.
Indonesia đang cải thiện bốn trụ cột của quy định về công nghệ thông tin và truyền thông: Cơ quan quản lý, Nhiệm vụ quản lý, Chế độ quản lý và Khung cạnh tranh. Nước này cũng đang nỗ lực xây dựng chính sách và quy định rõ ràng hơn, áp dụng mô hình và hợp tác linh hoạt, đồng thời áp dụng các thông lệ tốt nhất để quản trị tốt. Các chính sách và quy định ở Indonesia đang cố gắng giảm thiểu sự bất bình đẳng trong các khía cạnh khác nhau của phát triển kinh tế số. Điều này bao gồm mở rộng khả năng tiếp cận tài chính, cải thiện khả năng tiếp cận giáo dục và phát triển kỹ năng, cung cấp khả năng tiếp cận tốt hơn các dịch vụ công cộng và hỗ trợ nhiều hơn cho hệ sinh thái khởi nghiệp có thể tạo ra cơ hội việc làm.
Doanh nghiệp khi thâm nhập thị trường số Indonesia phải đối mặt với không ít rào cản. Những rào cản thương mại kỹ thuật số quan trọng nhất của Indonesia bao gồm các quy định nghiêm ngặt về lưu trữ dữ liệu trong nước, các hạn chế đối với nền tảng dịch vụ internet và các yêu cầu chứng nhận địa phương đối với các sản phẩm kỹ thuật số. Các nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật số nước ngoài phải tính và báo cáo thuế giá trị gia tăng 11% đối với các giao dịch tại Indonesia và cung cấp bằng chứng tuân thủ. Tính đến đầu năm 2024, hơn 160 công ty quốc tế được liệt kê là người nộp thuế kỹ thuật số tại Indonesia.
Các hạn chế của chính phủ đối với một số dịch vụ internet nhất định, chẳng hạn như kiểm duyệt nội dung, yêu cầu cấp phép cho các nền tảng OTT (truyền hình trực tuyến) và ưu đãi cho các nền tảng trong nước, có thể gây bất lợi cho các công ty nước ngoài. Việc Indonesia thực thi quy định về nội dung theo Luật Thông tin và Giao dịch Điện tử (ITE) cũng tiềm ẩn rủi ro về uy tín và hoạt động đối với các công ty kỹ thuật số hoạt động tại Indonesia.
Bên cạnh những thách thức, rào cản, sự phát triển của nền kinh tế số Indonesia cũng mang lại không ít cơ hội cho các doanh nghiệp, đó là:
Cơ hội thương mại kỹ thuật số
Nỗ lực hướng tới nền kinh tế số hóa của Indonesia mang lại những cơ hội thương mại đáng kể trên nhiều lĩnh vực. Một số đổi mới tiên tiến có tiềm năng định hình tương lai và mang lại tác động đáng kể đến các ngành kinh tế của Indonesia, chẳng hạn như: Tự động hóa cấp độ tiếp theo, Trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng, Kết nối thế hệ mới, Kỹ thuật di truyền và Điện toán lượng tử.
Công nghệ hỗ trợ đa ngành
Nhu cầu về các hệ thống mạng và truyền thông tiên tiến đang tăng lên, bao gồm cơ sở hạ tầng 5G, ORAN (mạng truy cập vô tuyến mở) và mạng cáp ngầm dưới biển. Những công nghệ này rất quan trọng để mở rộng khả năng truy cập và dung lượng trong khu vực địa lý quần đảo của Indonesia.
Điện toán tiên tiến, bao gồm điện toán hiệu năng cao (HPC), điện toán biên và dịch vụ đám mây đang ngày càng phổ biến trong lĩnh vực tài chính, chăm sóc sức khỏe và chính phủ. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây hàng đầu như AWS, Google Cloud và Microsoft Azure đã ra mắt hoặc cam kết đầu tư vào các trung tâm dữ liệu tại Indonesia, tận dụng nhu cầu ngày càng tăng đối với cơ sở hạ tầng đám mây an toàn và có khả năng mở rộng.
Các công nghệ cảm biến và nhận dạng chữ ký, giao diện người - máy và các giải pháp trí tuệ nhân tạo đang được triển khai rộng rãi trong các lĩnh vực quốc phòng, nông nghiệp và sản xuất. Ứng dụng AI cũng đang mở rộng trong lĩnh vực tài chính công nghệ, phân tích bán lẻ và cung cấp dịch vụ công cộng. Cơ hội rộng mở cho các công ty Việt Nam cung cấp các công cụ trí tuệ nhân tạo tiên tiến, hệ thống an ninh mạng và giải pháp thành phố thông minh.
Fintech vẫn là điểm đến đầu tư hàng đầu. Sau khi Luật Phát triển và Tăng cường ngành Tài chính (UU P2SK) được thông qua, hệ sinh thái fintech của Indonesia - bao gồm ví điện tử, cho vay ngang hàng (P2P) và bảo hiểm công nghệ (Insurtech) tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Năm 2023, thanh toán kỹ thuật số tăng 10%, với tốc độ tăng trưởng dự kiến là 15% đến năm 2025.
An ninh mạng là một nhu cầu thiết yếu khác. Khi bối cảnh các mối đe dọa ngày càng phức tạp, các doanh nghiệp Indonesia cần những giải pháp hiện đại để bảo vệ dữ liệu, bảo mật điểm cuối và khả năng phục hồi trên mạng. Cơ quan An ninh mạng và Mã hóa Quốc gia (BSSN) chịu trách nhiệm về việc ban hành quy định và thực thi, nhưng năng lực của khu vực tư nhân vẫn còn hạn chế, tạo cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia.
Các ứng dụng IoT và thành phố thông minh, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông vận tải, quản lý chất thải và năng lượng là không thể thiếu đối với mục tiêu đô thị hóa của Indonesia. Các công ty Việt Nam có chuyên môn về IoT, GIS và công nghệ cơ sở hạ tầng công cộng có thể hưởng lợi từ sự tập trung này.
Công nghệ lượng tử, dù vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, đang thu hút sự chú ý trong lĩnh vực truyền thông an toàn và mật mã. Có thể có những cơ hội hợp tác nghiên cứu hoặc các dự án thí điểm với các tổ chức học thuật và chính phủ địa phương.
Lĩnh vực phần mềm và dịch vụ kỹ thuật số, bao gồm phần mềm doanh nghiệp, SaaS và nền tảng di động, vẫn là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Nhu cầu đặc biệt cao đối với các công cụ quản lý quan hệ khách hàng, dịch vụ đám mây và nền tảng chính phủ điện tử.
Để có thể thâm nhập thị trường, tìm kiếm đối tác doanh nghiệp có thể chủ động tham gia các triển lãm chuyên ngành tiêu biểu như:
Indonesia Digital Innovation Conference & Expo (DTI-CX) - Sự kiện hàng đầu để kết nối với các nhà lãnh đạo chính phủ và doanh nghiệp trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo kỹ thuật số.
Smart City Expo Indonesia (IISMEX) - Tập trung vào các lĩnh vực IoT, cơ sở hạ tầng và dịch vụ công.
Fintech Festival Indonesia (IndonesiaFintechSummit) - Sự kiện tiêu biểu dành cho các doanh nhân khởi nghiệp trong lĩnh vực fintech, các ngân hàng và cơ quan quản lý.
Cybersecurity Indonesia (NCSC) - Nêu bật những bước tiến trong công tác phòng thủ không gian mạng ở cả cấp quốc gia và khu vực tư nhân.
Indonesia ICT Expo (INTI) - Triển lãm quy mô toàn ngành về cơ sở hạ tầng, phần cứng và các giải pháp ICT.