Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga (Rosatom) vừa thành lập Ủy ban Chu trình nhiên liệu hạt nhân. Ủy ban có nhiệm vụ định hướng chiến lược, xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống năng lượng hạt nhân hai thành phần.
Rosatom chuẩn bị triển khai các dự án năng lượng hạt nhân thế hệ mới, cả trong nước và không gian. Ảnh minh họa
Tổng Giám đốc Rosatom Aleksey Likhachev khẳng định, đây là bước đi chiến lược quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn.
Ông Likhachev cho biết, ưu tiên hàng đầu là mở rộng danh mục sản phẩm. Cùng với đó, Rosatom phát triển các hệ thống năng lượng thế hệ thứ tư, từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn uranium tự nhiên.
Theo đó, Ủy ban Chu trình nhiên liệu hạt nhân quy tụ hầu hết lãnh đạo cấp cao của Rosatom, đóng vai trò như một “hội đồng uranium”, chịu trách nhiệm xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển trong lĩnh vực cốt lõi. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm nguồn cung nhiên liệu ổn định, tin cậy cho ngành năng lượng hạt nhân đang mở rộng, cả trong nước và quốc tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Rosatom đẩy mạnh năng lực làm giàu uranium, đồng thời tăng cường chế tạo và tái chế nhiên liệu đã qua sử dụng. Cùng với đó, chương trình uranium quốc gia cũng được triển khai nhằm giảm tiêu hao tài nguyên, phát triển chu trình nhiên liệu khép kín.
Bên cạnh đó, Tập đoàn cũng chú trọng mở rộng cơ sở tài nguyên, qua đó tăng tỷ trọng năng lượng hạt nhân trong cơ cấu năng lượng quốc gia.
Theo ông Likhachev, những lo ngại về nguy cơ thiếu hụt uranium trong tương lai là có cơ sở. Tuy nhiên, Rosatom khẳng định nguồn uranium hiện có vẫn đủ đáp ứng nhu cầu trong nhiều thập kỷ tới. Bên cạnh đó, Nga tiếp tục giữ vị thế hàng đầu trên thị trường uranium toàn cầu.
Không chỉ tập trung vào lĩnh vực năng lượng trong nước, Rosatom còn định hướng mở rộng ứng dụng công nghệ hạt nhân vào thám hiểm không gian. Theo đó, Nga đang chuẩn bị triển khai dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên Mặt Trăng vào giữa những năm 2030. Dự án nhằm cung cấp nguồn năng lượng ổn định cho các sứ mệnh dài hạn và phát triển hạ tầng ngoài Trái Đất.
Theo kế hoạch, các cấu phần của nhà máy sẽ được vận chuyển từng bước lên bề mặt Mặt Trăng trong thập kỷ tới. Nhà máy dự kiến đạt công suất tối thiểu 5 kilowatt và vận hành khoảng 10 năm. Đây sẽ là nguồn năng lượng phục vụ các mô đun sinh sống, nghiên cứu khoa học và hoạt động công nghệ trên Mặt Trăng.
Dự án là một hợp phần quan trọng trong chiến lược tổng thể nhằm nâng cao năng lực thám hiểm không gian sâu của Nga.
Trước đó, Viện Kurchatov đã công bố những kết quả bước đầu trong phát triển động cơ plasma thế hệ mới. Đây là công nghệ phục vụ các sứ mệnh tới Mặt Trăng, Sao Hỏa, đồng thời tạo điều kiện vận chuyển các hệ thống năng lượng trong không gian.
Với sự tham gia của nhiều cơ quan nghiên cứu hàng đầu, trong đó có Học viện Khoa học Nga, dự án khẳng định bước đi chiến lược của Nga trong lĩnh vực này. Qua đó, công nghệ năng lượng hạt nhân từng bước được tích hợp vào không gian, tạo nền tảng cho sự hiện diện lâu dài của con người và thiết bị trên các thiên thể ngoài trái đất.
Việc phát triển nhà máy điện hạt nhân trên mặt trăng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho hạ tầng không gian trong tương lai. Qua đó, mở ra khả năng triển khai các sứ mệnh dài ngày và thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học quy mô lớn.