Theo hãng thông tấn TASS, Nga đang phát triển phiên bản Su-57D hai chỗ ngồi với định hướng sử dụng như một nền tảng thử nghiệm trên không cho trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ tác chiến, đồng thời điều khiển các phương tiện bay không người lái (UAV) tiên tiến.
Ý tưởng này có thể mở rộng đáng kể vai trò của Su-57, từ tiêm kích hiệu suất cao thành một nền tảng chỉ huy kết nối mạng, có khả năng phối hợp lực lượng có người lái và không người lái trong các chiến dịch đường không phức tạp.
Su-57D trong tương lai có thể phối hợp với các hệ thống có mức độ tự chủ cao như UAV chiến đấu hạng nặng S-70 Okhotnik và các nhóm UAV thế hệ mới. Đồng thời hỗ trợ quá trình phát triển những chức năng tác chiến có AI trợ giúp.
Nếu được hiện thực hóa, đây có thể là bước tiến đáng chú ý hướng tới mô hình tác chiến đường không phân tán, trong đó con người, phương tiện tự hành và các cảm biến kết nối mạng hoạt động như một lực lượng tác chiến thống nhất.
Su-57D được Nga định hướng thành nền tảng thử nghiệm AI tác chiến.
TASS cho biết, phiên bản Su-57 hai chỗ ngồi trong tương lai không chỉ được sử dụng để điều khiển UAV mà còn phục vụ thử nghiệm AI tác chiến đang được các chuyên gia của Cục Thiết kế Sukhoi phát triển.
Cục Thiết kế Sukhoi cũng gắn vai trò của mẫu máy bay này với khả năng kiểm soát những hệ thống có mức độ thông minh cao, bao gồm UAV chiến đấu hạng nặng S-70 Okhotnik cũng như các hệ thống UAV hoạt động theo nhóm hoặc theo bầy đàn trong tương lai.
Điểm đáng chú ý nhất là việc Cục Thiết kế Sukhoi đề cập trực tiếp tới AI tác chiến. Theo TASS, một trong những nhiệm vụ của phiên bản Su-57 mới sẽ là thử nghiệm công nghệ AI tác chiến hiện được các chuyên gia Sukhoi phát triển.
Khái niệm này khác đáng kể so với việc đơn thuần trang bị một hệ thống phụ trợ có ứng dụng AI cho tiêm kích. Su-57 hai chỗ ngồi có thể đóng vai trò như một “phòng thí nghiệm trên không”. Hiện Sukhoi chưa công bố chi tiết về kiến trúc hệ thống, mức độ tự chủ, lộ trình đưa vào hoạt động cũng như phạm vi quyền ra quyết định của AI tác chiến.
Xét về phương diện chiến thuật, ý nghĩa của AI có thể không nằm ở việc thay thế phi công, mà ở khả năng giúp tổ lái quản lý hiệu quả hơn số lượng nhiệm vụ, cảm biến và phương tiện kết nối ngày càng lớn.
Một đội hình tác chiến kết nối mạng trong tương lai, gồm Su-57D, các UAV và những phương tiện khác, có thể tạo ra khối lượng dữ liệu rất lớn, từ thông tin cảm biến, dữ liệu chỉ thị mục tiêu, tác chiến điện tử, trạng thái hoạt động của từng phương tiện cho tới những thay đổi liên tục về mức độ ưu tiên của nhiệm vụ.
Trong trường hợp đó, hệ thống quản lý nhiệm vụ có AI hỗ trợ có thể giúp sắp xếp và ưu tiên thông tin, hỗ trợ đánh giá mối đe dọa, đề xuất phân công nhiệm vụ, qua đó giảm tải nhận thức cho tổ lái.
Theo mô hình này, AI đóng vai trò như một lớp trung gian giữa người chỉ huy và mạng lưới tác chiến ngày càng phức tạp, trong khi con người vẫn chịu trách nhiệm đối với các quyết định chỉ huy và nhiệm vụ ở cấp độ cao hơn.