Ngày 2/7, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Đây được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo nền tảng phát triển thị trường carbon rừng và huy động nguồn lực mới cho công tác bảo vệ, phát triển rừng.
Hoàn thiện khung pháp lý cho dịch vụ carbon rừng
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho biết, Nghị định số 180/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 21/5/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/7/2026 tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển thị trường dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng tại Việt Nam. Ngay sau khi Nghị định số 180 được Chính phủ ban hành ngày 21/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng kế hoạch triển khai nhằm cụ thể hóa các quy định của nghị định và các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Kiều Tâm
Theo ông Phạm Hồng Lượng, việc ban hành Nghị định số 180 là bước tiến quan trọng trong quá trình cụ thể hóa các quy định của Luật Lâm nghiệp về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Việt Nam đã bắt đầu triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng từ năm 2008. Đến năm 2017, Luật Lâm nghiệp chính thức bổ sung dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng là một trong năm loại hình dịch vụ môi trường rừng. Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực mới, phức tạp và chưa có nhiều kinh nghiệm triển khai ở quy mô quốc gia.
Theo lãnh đạo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, trong nhiều năm qua, cơ quan quản lý đã phối hợp với các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học và các chuyên gia xây dựng cơ chế phát triển thị trường carbon rừng. Thành công từ Chương trình giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ đã tạo tiền đề quan trọng cho việc ban hành Nghị định số 180. Chương trình đã thực hiện chuyển nhượng 11,3 triệu tấn carbon, mang lại nguồn tài chính 56,5 triệu USD để chi trả cho gần 80.000 đối tượng thụ hưởng, trong đó khoảng 40.000 hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng trực tiếp tham gia quản lý, bảo vệ rừng.
Theo ông Phạm Hồng Lượng, Nghị định số 180 đã quy định khá toàn diện về đối tượng cung ứng và sử dụng dịch vụ, trình tự xây dựng dự án carbon rừng, cơ chế quản lý nguồn thu, kiểm tra, giám sát, báo cáo và chia sẻ thông tin. "Nghị định sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các địa phương, chủ rừng và doanh nghiệp tham gia thị trường carbon, góp phần huy động thêm nguồn lực cho quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời cải thiện sinh kế của người dân sống dựa vào rừng", ông Phạm Hồng Lượng nhấn mạnh.
Tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu và tiêu chuẩn carbon rừng
Bên cạnh hành lang pháp lý mới, lãnh đạo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho rằng, việc triển khai hiệu quả Nghị định số 180 đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện nhiều điều kiện kỹ thuật và thể chế.
Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Kiều Tâm
Hiện, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về carbon rừng, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành và quy định về khung xác định giá carbon rừng. Dự kiến, các văn bản này sẽ được ban hành trước thời điểm Nghị định số 180 có hiệu lực từ ngày 15/7/2026.
Song song với đó là việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ phân bổ kết quả giảm phát thải; hoàn thiện hệ thống theo dõi, báo cáo và thẩm định (MRV); bảo đảm việc chuyển nhượng kết quả giảm phát thải phù hợp với cam kết đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC); đồng thời tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý và chủ rừng. Theo ông Phạm Hồng Lượng, đây là lĩnh vực hoàn toàn mới, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và cộng đồng.
Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu được giới thiệu hai nội dung trọng tâm gồm kế hoạch triển khai Nghị định số 180 và dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về carbon rừng. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để từng bước hình thành thị trường carbon rừng minh bạch, hiệu quả, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững và cam kết phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam vào năm 2050. Tại Hội nghị, các đại biểu tích cực trao đổi, đóng góp ý kiến nhằm sớm đưa các quy định của Nghị định số 180 vào thực tiễn, qua đó huy động thêm nguồn lực cho công tác bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời nâng cao sinh kế cho cộng đồng dân cư gắn bó với rừng.
Ngày 10/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Kế hoạch triển khai Nghị định số 180/2026/NĐ-CP về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Kế hoạch tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn thực hiện nghị định; xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn, tiêu chuẩn và cơ sở dữ liệu carbon rừng; đàm phán, ký kết và tổ chức trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng; huy động nguồn lực, thúc đẩy hợp tác quốc tế; đồng thời tăng cường theo dõi, đánh giá việc thực hiện để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.