Một cụ ông đặt mua sữa dinh dưỡng qua điện thoại nhưng khi nhận hàng mới biết số tiền phải trả cao hơn dự tính, muốn đổi trả lại không biết liên hệ ở đâu?
Một người khuyết tật mua máy massage qua mạng, sản phẩm nhận được không như thông tin giới thiệu nhưng việc tìm nơi phản ánh và thực hiện các bước khiếu nại cũng không dễ dàng!
Những tình huống rất đời thường ấy cho thấy, không phải người tiêu dùng nào cũng có điều kiện và khả năng như nhau để tiếp cận thông tin, khiếu nại và tự bảo vệ mình.
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 đã dành riêng Điều 8 quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng dễ bị tổn thương.
Vậy ai thuộc nhóm này? Và họ được pháp luật bảo vệ bằng cơ chế đặc thù nào? Đó là nội dung của Podcast hôm nay: “Người tiêu dùng dễ bị tổn thương cần được bảo vệ như thế nào?”
Trước hết, cần hiểu rằng “dễ bị tổn thương” không đồng nghĩa với việc người tiêu dùng không có khả năng tự quyết định.
Theo khoản 1 Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người tiêu dùng dễ bị tổn thương là người tiêu dùng có khả năng chịu nhiều tác động bất lợi về tiếp cận thông tin, sức khỏe, tài sản, giải quyết tranh chấp tại thời điểm mua hoặc sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
Luật xác định các nhóm gồm: Người cao tuổi; người khuyết tật; trẻ em; người dân tộc thiểu số và người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn; phụ nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi; người bị bệnh hiểm nghèo và thành viên hộ nghèo.
Việc nhận diện cụ thể những nhóm này có ý nghĩa quan trọng. Bởi trên thực tế, một hợp đồng dài với nhiều thuật ngữ chuyên môn có thể không phải trở ngại đối với người am hiểu pháp luật, nhưng lại trở thành rào cản với người cao tuổi.
Một quy trình khiếu nại trực tuyến có thể thuận tiện với nhiều khách hàng nhưng chưa chắc phù hợp với người khuyết tật hoặc người hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ.
Khoảng cách về ngôn ngữ, địa lý và khả năng tiếp cận thông tin cũng có thể khiến một số người tiêu dùng gặp nhiều khó khăn hơn khi quyền lợi bị xâm phạm.
Bởi vậy, bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương không chỉ dừng ở việc trao cho họ các quyền giống mọi người tiêu dùng mà còn cần cơ chế phù hợp để những quyền đó thực sự được thực hiện.