Nhanh chóng chuẩn bị cho lộ trình sử dụng xăng sinh học

Chuẩn bị hạ tầng, tiêu chuẩn cho bước chuyển sang xăng sinh học

Tại Hội nghị tổng kết công tác điều hành, cung ứng xăng dầu năm 2025 và triển khai kế hoạch năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức chiều 16/1, các cơ quan quản lý nhà nước khẳng định việc chuyển sang sử dụng xăng sinh học từ ngày 1/6/2026 theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025 của Bộ Công Thương quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam là bước đi đã được chuẩn bị kỹ lưỡng cả về pháp lý, hạ tầng kỹ thuật lẫn sự đồng thuận của doanh nghiệp.

Theo ông Lê Ngọc Hưng - đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, trong thời gian qua, Chính phủ đã chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa xăng E10 vào vận hành theo đúng lộ trình. Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với các đơn vị đầu mối, doanh nghiệp sản xuất, pha chế xăng dầu để cấp giấy phép cho các doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia triển khai.

Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp đầu mối lớn đã chủ động chuẩn bị từ sớm. Petrolimex đã hoàn thành gần như toàn bộ công tác chuẩn bị, trong khi PVOIL cũng đã hoàn thành gần xong các yêu cầu liên quan. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm nguồn cung và chất lượng xăng sinh học khi chính thức áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

Tuy nhiên, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cũng thẳng thắn nhìn nhận, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn trong kinh doanh xăng dầu hiện vẫn còn những khoảng trống, đặc biệt là các quy chuẩn liên quan đến kho bãi, hạ tầng kỹ thuật. Trong bối cảnh Bộ đang xây dựng Luật Chất lượng hàng hóa với nhiều điểm mới, việc phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương để hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn cho lĩnh vực xăng dầu là yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo đảm thị trường vận hành ổn định, minh bạch và an toàn.

Song song với đó, công tác thanh tra, kiểm tra cũng được nhấn mạnh là nhiệm vụ cần tiếp tục duy trì thường xuyên. Bộ Tài chính thời gian qua đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong điều hành giá xăng dầu; lực lượng quản lý thị trường địa phương cần tiếp tục phối hợp trong giám sát, kiểm tra hoạt động kinh doanh xăng dầu trên địa bàn.

Lộ trình rõ ràng, doanh nghiệp cần thực hiện đúng cam kết

Làm rõ hơn về cơ sở pháp lý và lộ trình triển khai, ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) - cho biết, ngày 7/11/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 50/2025/TT-BCT, quy định cụ thể lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Theo đó, từ ngày 1/6/2026, toàn bộ thị trường sẽ chuyển sang sử dụng xăng sinh học, chỉ còn hai loại là E5 RON 92 và E10 RON 95.

Ông Đào Duy Anh nhấn mạnh, đây không phải là lộ trình mới. Ngay từ năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 53/2012/QĐ-TTg về phát triển và sử dụng nhiên liệu sinh học. Tuy nhiên, việc triển khai thời điểm đó chưa đạt được kết quả như kỳ vọng. Lần này, với sự chuẩn bị bài bản hơn, quyết liệt hơn và sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, lộ trình được kỳ vọng sẽ được thực hiện thành công.

Việc sử dụng xăng sinh học mang lại nhiều lợi ích rõ rệt, đặc biệt về môi trường. Theo tính toán, cứ đốt 1 kg xăng sẽ phát thải từ 3,2-3,5 kg CO₂. Nếu giảm được hơn 1 triệu tấn xăng dầu tiêu thụ, lượng khí CO₂ thải ra môi trường có thể giảm hơn 2,5 triệu tấn. Không chỉ vậy, phát triển xăng sinh học còn góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp sản xuất nhiên liệu sinh học, tạo việc làm và đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Để chuẩn bị cho lộ trình mới, cuối năm 2025, Bộ Công Thương đã tổ chức nhiều đoàn công tác làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp xăng dầu lớn nhằm nắm bắt tình hình triển khai Quyết định 53, đồng thời lắng nghe kiến nghị, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc. Kết quả cho thấy, hầu hết doanh nghiệp đều đồng thuận với chủ trương sử dụng xăng sinh học.

Một số kiến nghị liên quan đến yếu tố kỹ thuật, như việc sử dụng oxy trong xăng, đã được Bộ Công Thương tổng hợp và chuyển sang Bộ Khoa học và Công nghệ để xem xét, xử lý. Trong thời gian tới, hai bộ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để giải quyết các kiến nghị này theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

Theo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, doanh nghiệp cần tối thiểu khoảng 3 tháng để chuẩn bị cơ sở hạ tầng phối trộn xăng sinh học. Trên thực tế, Bộ Công Thương đã dành thời gian chuẩn bị cho doanh nghiệp dài hơn nhiều, lên tới khoảng 7 tháng. Do đó, ông Đào Duy Anh khẳng định, không doanh nghiệp nào có thể viện lý do thiếu thời gian để chậm triển khai, và các doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm túc cam kết của mình.

Thời gian tới, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các hội nghị quán triệt tại cả ba miền trước tết Nguyên đán, nhằm cung cấp đầy đủ, chi tiết thông tin về Thông tư 50, lộ trình triển khai cũng như giải đáp trực tiếp các vướng mắc của doanh nghiệp.

Ở góc độ pháp lý, ông Phạm Thành Trung - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương) - cho biết, Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu hiện đang được trình Chính phủ và đang trong quá trình giải trình để thống nhất trước khi ban hành. Đây là Nghị định được lấy ý kiến rất kỹ lưỡng, với nhiều vòng góp ý, và khi ban hành sẽ có tác động lớn đến thị trường xăng dầu.

Ông Phạm Thành Trung đề nghị các doanh nghiệp chủ động cập nhật các quy định mới, chuẩn bị đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, tổ chức và nhân lực để sẵn sàng tuân thủ khi Nghị định có hiệu lực. Cùng với đó, Bộ Công Thương cũng đang dự thảo Nghị định xử phạt trong lĩnh vực kinh doanh dầu, khí, bảo đảm các chế tài phù hợp với bối cảnh chính sách mới.

Trong thực hiện phân cấp, phân quyền, lĩnh vực xăng dầu do gắn với an ninh năng lượng sẽ chỉ phân cấp một phần cho địa phương, vẫn giữ vai trò điều tiết thống nhất của Trung ương.

Với sự chuẩn bị đồng bộ về chính sách, hạ tầng và sự vào cuộc của các doanh nghiệp, việc chuyển sang sử dụng xăng sinh học từ ngày 1/6/2026 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng cho thị trường xăng dầu, hướng tới phát triển bền vững và thân thiện hơn với môi trường.