Ngày 24/9/2026, Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo số 3458/TB-TTCP về kết luận thanh tra việc thực hiện chính sách hỗ trợ người có công với cách mạng cải thiện nhà ở tại tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2008–2019.
Theo thông báo, trong thời kỳ 2008–2019, bằng nguồn ngân sách nhà nước kết hợp vận động, huy động các nguồn lực xã hội hóa, Thanh Hóa đã hoàn thành hỗ trợ cải thiện nhà ở cho 22.770 hộ người có công, với tổng số tiền thực hiện 732.150 triệu đồng. Trong đó, 417 hộ người có công được miễn, giảm tiền sử dụng đất với tổng số tiền 38.902 triệu đồng; 22.353 hộ được hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở hoặc tặng nhà tình nghĩa.
Thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa thường xuyên quan tâm, chăm lo đời sống cho người có công với cách mạng. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, vi phạm trong việc thực hiện chính sách hỗ trợ người có công với cách mạng cải thiện nhà ở. (Ảnh minh họa)
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra Chính phủ chỉ ra các tồn tại, hạn chế, vi phạm trong công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện chính sách; xét duyệt miễn, giảm tiền sử dụng đất và hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở.
21 trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất sai tỷ lệ
Theo kết luận thanh tra, UBND tỉnh Thanh Hóa chưa kịp thời ban hành văn bản để triển khai thực hiện Quyết định số 118-TTg có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/1995. Đến khi có Quyết định số 20/2000/QĐ-TTg, UBND tỉnh mới ban hành Quyết định số 1506/QĐ-UB ngày 21/6/2000 về việc thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện và một số văn bản hướng dẫn thực hiện hỗ trợ người có công cải thiện nhà ở.
UBND tỉnh đã ban hành một số văn bản chỉ đạo nhưng chưa cụ thể hóa tiêu chí “khó khăn về nhà ở” (hoặc “đặc biệt khó khăn”) đối với các hộ người có công phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm của địa phương để làm căn cứ xét giao đất, tặng nhà tình nghĩa, miễn, giảm tiền sử dụng đất theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Quyết định số 118-TTg; chưa quy định rõ trách nhiệm và quy trình cụ thể của các cơ quan chuyên môn (đặc biệt là cấp cơ sở) trong việc xác minh thực trạng nhà ở, điều kiện khó khăn về nhà ở của người có công làm căn cứ xét hỗ trợ miễn, giảm tiền sử dụng đất theo quy định tại khoản 8 Điều 2 Quyết định số 118-TTg.
Trong thời kỳ 2008–2019, UBND tỉnh Thanh Hóa và các cơ quan tham mưu chuyên ngành không tổ chức các cuộc thanh tra, thiếu kiểm tra, giám sát đối với việc thực hiện chính sách hỗ trợ người có công cải thiện nhà ở, đặc biệt là công tác xét duyệt hỗ trợ, miễn, giảm tiền sử dụng đất. Đến thời điểm thanh tra, vẫn còn một số trường hợp người có công có đơn kiến nghị, khiếu nại nhưng chưa được các cơ quan chuyên môn xem xét, giải quyết dứt điểm.
Qua kiểm tra toàn bộ 417 hồ sơ miễn, giảm tiền sử dụng đất, Thanh tra Chính phủ xác định UBND cấp xã chỉ xác nhận đối tượng là người có công và nơi đăng ký hộ khẩu thường trú của người có công tại địa phương. Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện không thực hiện quy trình kiến nghị, xác minh thực trạng nhà ở, hoàn cảnh kinh tế của người có công nhưng vẫn lập tờ trình đề nghị cấp có thẩm quyền ban hành quyết định phê duyệt miễn, giảm tiền sử dụng đất…
Qua xem xét hồ sơ hỗ trợ người có công, có 21/417 trường hợp người có công được miễn, giảm tiền sử dụng đất sai tỷ lệ, vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 1 Quyết định số 117-TTg. Kết luận thanh tra cũng xác định Ban Giải phóng mặt bằng và tái định cư thành phố Thanh Hóa đã thu tiền sử dụng đất của 3 hộ người có công khi giao đất tái định cư, được miễn, giảm tiền sử dụng đất, với số tiền 129,714 triệu đồng; nhưng chưa nộp vào ngân sách nhà nước.
Kiến nghị thu hồi kinh phí, làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm theo quy định
Đối với việc hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở theo Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg, thông báo nêu rõ, Sở Xây dựng, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội cùng UBND cấp huyện chưa nắm chắc hiện trạng nhà ở thực tế của các hộ người có công trên địa bàn. Công tác thống kê, phân loại và rà soát đối tượng từ cấp cơ sở thiếu chính xác, dẫn đến việc tổng hợp, phê duyệt danh sách hỗ trợ bị chậm; số liệu báo cáo phải điều chỉnh, bổ sung nhiều lần.
Việc chậm lập và điều chỉnh danh sách hỗ trợ dẫn đến địa phương không hoàn thành thời gian, tiến độ hỗ trợ trong năm 2013 và 2014. Trong công tác quyết toán nguồn vốn hỗ trợ UBND tỉnh Thanh Hóa, Sở Tài chính và UBND cấp huyện cũng chậm thực hiện thủ tục thu, nộp trả khoản kinh phí kết dư 49.589 triệu đồng về ngân sách trung ương.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với những tồn tại, hạn chế, vi phạm nêu trên thuộc về UBND tỉnh Thanh Hóa, lãnh đạo UBND tỉnh; các sở, ngành, lãnh đạo các sở, ngành: Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Tài chính, Cục Thuế tỉnh, UBND cấp huyện, lãnh đạo UBND cấp huyện… và các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan thời kỳ 2008–2019.
Căn cứ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ: Nội vụ, Xây dựng, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường; UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức thực hiện nghiêm các nội dung kết luận, kiến nghị trong kết luận thanh tra. Căn cứ các tồn tại, hạn chế, vi phạm đã nêu, các cơ quan tổ chức rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan qua từng thời kỳ; trên cơ sở kết quả rà soát, xem xét trách nhiệm để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Kết quả thực hiện được báo cáo Thanh tra Chính phủ để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Về xử lý kinh tế, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thanh Hóa rà soát, xử lý, thu hồi triệt để về ngân sách nhà nước số tiền sử dụng đất đã hỗ trợ miễn, giảm cao hơn mức quy định đối với 16 trường hợp, số tiền tạm tính 517,997 triệu đồng (trong số này, hai trường hợp đã nộp lại ngân sách 63,825 triệu đồng trong quá trình thanh tra); xử lý, thu hồi về ngân sách 129,714 triệu đồng mà Ban Giải phóng mặt bằng và tái định cư thành phố Thanh Hóa (thời điểm trước khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp) đã thu của ba trường hợp người có công nhưng chưa nộp theo quy định…
Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh Thanh Hóa, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, chỉ đạo, tổ chức rà soát, kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý theo quy định đối với lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị: Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Tài chính, Cục Thuế tỉnh; UBND cấp huyện, lãnh đạo UBND cấp huyện, các phòng, ban: Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài nguyên và Môi trường, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện, Chi cục Thuế cấp huyện; UBND cấp xã, lãnh đạo UBND cấp xã và các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan của tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2008–2019 để xảy ra các tồn tại, hạn chế, vi phạm nêu trong kết luận thanh tra.