Ông Nguyễn Minh Tiến: Nền tảng số đang viết lại câu chuyện tiêu thụ nông sản Việt

Kinh nghiệm tiêu thụ nông sản Việt Nam trên nền tảng số đã được quốc tế ghi nhận

Từ một kênh bán hàng, thương mại điện tử đang trở thành phương thức xúc tiến thương mại hiện đại của ngành nông nghiệp. Những đặc sản vùng miền, sản phẩm OCOP nay có cơ hội tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng, mở rộng thị trường với chi phí thấp và hiệu quả cao hơn.

Trong quá trình đó, TikTok Shop nổi lên như một nền tảng tiên phong khi kết hợp giữa nội dung số, livestream và thương mại điện tử, giúp người nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp kể câu chuyện sản phẩm một cách trực quan, chân thực. Không chỉ hỗ trợ tiêu thụ nông sản, nền tảng còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa bản địa, thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp và mở ra những động lực tăng trưởng mới cho kinh tế nông thôn.

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Tiến – Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường để hiểu rõ hơn vấn đề này.

- Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về vai trò của các nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt là TikTok Shop, trong thúc đẩy tiêu thụ nông sản và sản phẩm địa phương hiện nay?

Ông Nguyễn Minh Tiến: Có thể thấy, các nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt là TikTok Shop, đang tạo ra một phương thức xúc tiến thương mại rất mới và phù hợp với xu thế hiện đại. Điểm đặc biệt của nền tảng này là thông qua các video ngắn, livestream hay những câu chuyện trực quan, người nông dân, hợp tác xã hay các chủ thể sản phẩm có thể kể câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm đặc sản vùng miền.

Mỗi sản phẩm nông sản không chỉ đơn thuần là hàng hóa mà còn chứa đựng tâm huyết, sự sáng tạo và cả hành trình lao động của người dân. Sau hơn 4 năm triển khai các chương trình hợp tác, chúng tôi nhận thấy các sản phẩm nông sản, sản phẩm OCOP đã có độ lan tỏa rất tốt, doanh thu tăng trưởng tích cực và ngày càng nhiều chủ thể chủ động mở kênh, duy trì hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử.

Trong bối cảnh thương mại điện tử tăng trưởng trên 20% mỗi năm, đây không chỉ là xu hướng mà thực sự đã trở thành một kênh thương mại hiện đại, góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế số cho ngành nông nghiệp. Đặc biệt, khi Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, việc phát huy hiệu quả nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy tiêu thụ nông sản, đưa hàng hóa tiếp cận tốt hơn tới hơn 100 triệu người tiêu dùng trong nước.

Đáng chú ý, kinh nghiệm của Việt Nam trong thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP và đặc sản trên nền tảng số cũng đã được các tổ chức quốc tế ghi nhận. Tháng 11/2025, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đã mời đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong lĩnh vực này. Điều đó cho thấy hướng đi của chúng ta là phù hợp với xu thế toàn cầu.

- Thời gian qua, TikTok Shop đã có rất nhiều chương trình hỗ trợ các địa phương thúc đẩy tiêu thụ nông sản trên nền tảng. Theo ông, các nền tảng số hiện nay nói chung và TikTok Shop nói riêng đang tạo cơ hội như thế nào cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ vùng sâu, vùng xa và đồng bào dân tộc thiểu số?

Ông Nguyễn Minh Tiến: Điểm rất đáng chú ý là những nhóm đối tượng trước đây được xem là “yếu thế”, như phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số, lại đang có nhiều lợi thế khi tham gia nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội.

Thông qua các chương trình trách nhiệm xã hội của TikTok Shop, chúng tôi nhận thấy hơn 2/3 những gương mặt nổi bật trên nền tảng là phụ nữ, trong đó tỷ lệ phụ nữ dân tộc thiểu số cũng chiếm khá cao. Điều đó cho thấy các nền tảng số đã mở ra cơ hội rất lớn để mỗi cá nhân có thể kể câu chuyện riêng, chia sẻ hành trình vượt khó, sự tâm huyết và giá trị văn hóa gắn với sản phẩm của mình.

Đây là điều rất phù hợp với khu vực vùng sâu, vùng xa. Trước đây, nhiều chủ thể OCOP hay hợp tác xã không có đủ nguồn lực tài chính để tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại tại các đô thị lớn. Nhưng hiện nay, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, họ có thể livestream ngay tại vườn, tại cơ sở sản xuất của mình để quảng bá sản phẩm.

Điều đó vừa giúp giảm đáng kể chi phí xúc tiến thương mại, vừa tạo hiệu ứng tích cực bởi người tiêu dùng hiện nay, đặc biệt là giới trẻ, rất quan tâm tới “người thật, việc thật”, những câu chuyện chân thực phía sau sản phẩm. Chính sự chân thật ấy đã tạo nên xu hướng tiêu dùng mới và góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số.

Tôi cho rằng, đây thực sự là một phương thức rất phù hợp để thúc đẩy sinh kế bền vững, bảo đảm tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” trong quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số nông nghiệp.

Kiến tạo hệ sinh thái liên kết bền vững trong thúc đẩy kinh tế xanh

- Mới đây, trong khuôn khổ chương trình CSR do TikTok Shop tổ chức, đã diễn ra lễ ký kết hợp tác giữa Báo Công Thương, TikTok Việt Nam và Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (AGRITRADE) nhằm thúc đẩy phát triển thương mại điện tử bền vững, kinh tế xanh và quảng bá hàng Việt, nông sản địa phương. Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của sự hợp tác chiến lược này?

Ông Nguyễn Minh Tiến: Tôi cho rằng đây là một sự hợp tác rất có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang đứng trước yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa phải chuyển đổi xanh và chuyển đổi số mạnh mẽ hơn cho ngành nông nghiệp cũng như hoạt động xúc tiến thương mại.

Điểm đặc biệt của mô hình hợp tác này là sự kết nối giữa ba chủ thể có thế mạnh khác nhau nhưng lại bổ trợ rất hiệu quả cho nhau. Trong đó, TikTok Việt Nam mang đến nền tảng công nghệ, hệ sinh thái thương mại điện tử và khả năng lan tỏa mạnh mẽ trên môi trường số; Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp có vai trò kết nối các địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp và các chủ thể OCOP; còn Báo Công Thương là cơ quan báo chí kinh tế có uy tín, có thế mạnh về truyền thông chính sách, truyền thông thị trường và lan tỏa các giá trị tích cực tới cộng đồng doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng.

Tôi cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, xúc tiến thương mại không còn chỉ dừng ở các hội chợ truyền thống hay những hoạt động quảng bá trực tiếp, mà cần chuyển mạnh sang mô hình xúc tiến thương mại số, truyền thông số và thương mại điện tử tích hợp. Chính vì vậy, việc ba bên cùng hợp tác sẽ tạo ra một hệ sinh thái hoàn chỉnh hơn, từ truyền thông, kể chuyện thương hiệu, quảng bá sản phẩm cho đến kết nối tiêu thụ và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Đặc biệt, tôi đánh giá cao vai trò của Báo Công Thương trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương để lan tỏa những câu chuyện thật, giá trị thật của nông sản Việt Nam, sản phẩm OCOP hay các mô hình sản xuất xanh. Đây là yếu tố rất quan trọng, bởi người tiêu dùng hiện nay không chỉ quan tâm tới giá cả mà còn quan tâm tới nguồn gốc sản phẩm, quy trình sản xuất, yếu tố môi trường và trách nhiệm xã hội.

- Việc "bắt tay" với các nền tảng đang mở ra cơ hội rộng mở cho nông sản địa phương. Trong thời gian tới, trung tâm sẽ tập trung vào những định hướng chiến lược nào để thúc đẩy hệ sinh thái nông nghiệp xanh gắn với chuyển đổi số và phát triển bền vững, đặc biệt là tận dụng hiệu quả sự phối hợp với các nền tảng như TikTok Shop?

Ông Nguyễn Minh Tiến: Sau hơn 4 năm hợp tác với TikTok Shop, chúng tôi kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng chương trình hợp tác giai đoạn 2026 – 2030 theo hướng phát triển mạnh hơn hệ sinh thái kinh tế số nông nghiệp.

Nếu như trước đây, các chương trình tập trung chủ yếu vào tiêu thụ sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương thì thời gian tới, chúng tôi mong muốn mở rộng sang các chiến dịch thúc đẩy tiêu dùng xanh, tiêu biểu như GreenUP. Không chỉ dừng ở giá trị sản phẩm, chúng tôi hướng tới việc tạo ra các giá trị mới về môi trường, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Đặc biệt, Việt Nam sẽ lần đầu tiên tham gia Triển lãm Xanh thế giới Green Expo 2027 tại Yokohama (Nhật Bản), trong đó Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan trực tiếp tổ chức Không gian Việt Nam Xanh. Đây sẽ là cơ hội rất lớn để khẳng định hình ảnh nông nghiệp Việt Nam không chỉ tạo ra nông sản chất lượng mà còn tạo ra các giá trị xanh, giá trị bền vững cho toàn cầu.

Trong hành trình đó, thương mại điện tử và mạng xã hội sẽ đóng vai trò rất quan trọng, bởi đây là nền tảng cho phép các doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân kể những câu chuyện về sản phẩm xanh, về hành trình phát triển bền vững để người tiêu dùng hiểu, đồng hành và sẵn sàng chia sẻ giá trị cùng nhà sản xuất.

- Xin trân trọng cảm ơn ông! 

Ông Nguyễn Minh Tiến: Hiện nay, ngành nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu tạo ra động lực tăng trưởng mới. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh chính là hai trụ cột quan trọng. Chúng tôi cho rằng kinh tế xanh không chỉ là khẩu hiệu hay xu hướng, mà phải trở thành phương thức tạo ra giá trị gia tăng mới cho ngành nông nghiệp và môi trường trong giai đoạn tới.