Sáng 7/7, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đã có buổi làm việc với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội. Cuộc họp tập trung rà soát tiến độ, nội dung các dự án Luật và Nghị quyết chuẩn bị trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Kỳ họp chuyên đề tháng 8, cũng như Kỳ họp thứ Hai diễn ra vào tháng 10/2026.
Dự cuộc làm việc có Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi; các Phó Chủ nhiệm Ủy ban cùng các đại biểu Quốc hội chuyên trách và lãnh đạo Vụ Kinh tế và Tài chính.
Áp lực khối lượng công việc lớn và tinh thần “từ sớm, từ xa”
Báo cáo tại buổi làm việc, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, trong năm 2026, Ủy ban được giao trọng trách thẩm tra một khối lượng công việc khổng lồ với 31 nội dung lập pháp (bao gồm 15 luật và 16 nghị quyết).
Cụ thể, tại Kỳ họp chuyên đề tháng 8, Ủy ban sẽ đảm nhiệm 13 nội dung (6 luật và 7 nghị quyết). Sang Kỳ họp thứ Hai (tháng 10), con số này tăng lên 18 nội dung (9 luật và 9 nghị quyết). Đáng chú ý, các lĩnh vực do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng trực tiếp chỉ đạo chiếm tỷ trọng rất lớn, đặc biệt là tại Kỳ họp thứ Hai với 12/18 nội dung (chiếm 2/3 tổng số lượng dự kiến).
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đã có buổi làm việc với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội. Ảnh: Nguyễn Hùng
Trước áp lực về tiến độ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khẳng định tinh thần chủ động, sẵn sàng nhận nhiệm vụ và đã triển khai phương thức tiếp cận “từ sớm, từ xa”. Đối với các nội dung chưa nhận được hồ sơ chính thức (như dự thảo hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công), Ủy ban đã chủ động phối hợp với cơ quan soạn thảo, tiếp cận dự thảo từ bước sơ khởi, tổ chức khảo sát và hội thảo tại cả ba miền để lấy ý kiến đóng góp. Cách làm này giúp cơ quan thẩm tra nắm bắt sát sao vấn đề ngay cả khi hồ sơ chưa chính thức trình.
Một trong những trọng tâm được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đặc biệt lưu ý là dự án Luật hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước. Đây là những “đạo luật xương sống” ảnh hưởng trực tiếp đến động lực tăng trưởng kinh tế.
Phó Chủ tịch Quốc hội thẳng thắn chỉ ra nghịch lý: Dù thời gian qua pháp luật đã tăng cường phân cấp, phân quyền và giảm bớt thủ tục, nhưng tỷ lệ giải ngân đầu tư công thực tế vẫn còn thấp. Từ đó, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban Kinh tế và Tài chính phải phối hợp làm rõ: "Dự án không chạy là do khâu tổ chức thực hiện hay do quy định pháp luật còn vướng mắc?"
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, quan điểm chỉ đạo của lãnh đạo Quốc hội rất rõ ràng: Nếu vướng ở luật thì phải sửa đổi ngay, nếu vướng ở tổ chức thực hiện thì cách tiếp cận phải khác. Nội dung nào khắc phục trong luật và nội dung nào thuộc trách nhiệm thực thi phải được phân định minh bạch để đảm bảo luật sau khi ban hành phải thực sự giải phóng được nguồn lực.
Xây dựng khung khổ pháp lý cho các thị trường mới
Đối với dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây là một dự án luật được ban hành lần đầu và có độ khó kỹ thuật cao, vì vậy, yêu cầu cơ quan thẩm tra cần có cái nhìn tổng thể về thị trường phái sinh tại Việt Nam.
Thực tiễn cho thấy, trong khi phái sinh chứng khoán hoạt động sôi động, phái sinh tiền tệ đã có khung pháp lý nhưng giao dịch còn hạn chế thì giao dịch phái sinh hàng hóa hiện nay vẫn rất ít. Do đó, việc xây dựng luật cần đánh giá kỹ bản chất giao dịch, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và phân định rõ thẩm quyền quản lý giữa các bộ, ngành để tránh chồng chéo hoặc khoảng trống pháp lý.
Liên quan đến dự án sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), buổi làm việc ghi nhận những đề xuất đổi mới quan trọng về tư duy tiếp cận theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Chủ nhiệm Phan Văn Mãi chia sẻ, thông qua thực tế làm việc tại TP. Hồ Chí Minh và gặp gỡ các hiệp hội, Ủy ban nhận thấy cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt với vô vàn khó khăn. Vì vậy, dự án luật lần này cần lắng nghe hơi thở từ thực tiễn nhiều hơn để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh mục tiêu cao nhất, các luật lần này là phải tháo gỡ được ách tắc, luật phải đi vào cuộc sống và có hiệu quả, chứ không phải ban hành ra rồi vẫn vướng mắc. Ảnh: Nguyễn Hùng
Trong khi đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng gợi mở hướng tiếp cận mới: Nên xây dựng theo hướng “Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa” thay vì chỉ dừng lại ở khái niệm “hỗ trợ”. Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các chính sách hỗ trợ (như tín dụng, bảo lãnh) đã có quy định nhưng triển khai chưa hiệu quả. Do đó, luật sửa đổi phải chỉ rõ nguồn lực thực hiện, chính sách phải khả thi và phù hợp với năng lực cạnh tranh, đặc thù tài chính của doanh nghiệp SME hiện nay.
Quyết tâm nâng cao chất lượng công tác lập pháp
Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao sự nỗ lực, sát sao của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính trong việc thu thập dữ liệu đa chiều phục vụ công tác thẩm tra. Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định, việc chủ động từ sớm sẽ giúp cơ quan thẩm tra lắng nghe được nhiều chiều, thấy rõ tồn tại để khắc phục.
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh mục tiêu cao nhất: “Kỳ vọng lớn nhất đối với các đạo luật lần này là phải tháo gỡ được ách tắc, luật phải đi vào cuộc sống và có hiệu quả, chứ không phải ban hành ra rồi vẫn vướng mắc”.
Để bảo đảm tiến độ cho các kỳ họp sắp tới, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tiếp tục bám sát lộ trình, khẩn trương xử lý các ý kiến khác biệt giữa các tiểu ban và với cơ quan soạn thảo. Về phương thức phối hợp, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tăng cường sự kết nối giữa các Phó Chủ tịch Quốc hội phụ trách, đồng thời thiết lập cơ chế giao ban định kỳ và duy trì kênh cập nhật tiến độ hàng tuần để phục vụ công tác điều hành nhịp nhàng, hiệu quả.
Sự chủ động và quyết liệt của Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng sự chỉ đạo sâu sát của lãnh đạo Quốc hội kỳ vọng sẽ tạo ra những đột phá quan trọng trong công tác lập pháp, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế, khơi thông các nguồn lực cho sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.
Tại Kỳ họp chuyên đề tháng 8: Ủy ban Kinh tế và Tài chính được giao 13 nội dung (6 luật và 7 nghị quyết). Trong đó, lĩnh vực do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng trực tiếp chỉ đạo gồm 2 luật và 2 nghị quyết.
Tại Kỳ họp thứ Hai (tháng 10): Dự kiến có 18 nội dung (9 luật và 9 nghị quyết). Riêng lĩnh vực thuộc diện chỉ đạo của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng chiếm tới 12 nội dung (5 luật và 7 nghị quyết), tương đương 2/3 tổng số lượng nội dung của Kỳ họp này.