Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cảm ơn các đại biểu Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đã đóng góp ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).
“Chính phủ nhận thấy, Quốc hội đã có sự thống nhất cao, tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo nhằm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng”, Phó Thủ tướng nêu.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng giải trình một số vấn đề đại biểu quan tâm chiều 6/11.
Bổ sung cơ chế giám sát nguy cơ gây ô nhiễm
Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng làm rõ 5 nhóm vấn đề. Thứ nhất, nhóm vấn đề về chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhưng không buông lỏng quản lý, không tạo rào cản về môi trường, bảo đảm phân cấp phân quyền đi đôi với nguồn lực và năng lực thực thi. Chính phủ xác định, cải cách thủ tục hành chính phải thực chất. Dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng quy định cụ thể các tiêu chí phân loại dự án theo mức độ rủi ro của môi trường làm cơ sở áp dụng các thủ tục phù hợp, bảo đảm các dự án, nhưng không giảm việc kiểm soát đối với các dự án có nguy cơ ô nhiễm cao.
Đồng thời, bổ sung quy định về cơ chế giám sát nguy cơ gây ô nhiễm, sự cố môi trường dựa trên thông tin, dữ liệu môi trường và công nghệ số, kết hợp kiểm tra thực tế để kịp thời phát hiện, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm.
Thứ hai, nhóm vấn đề về quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn, giảm phát sinh, tái sử dụng, tái chế, thu hồi năng lượng. Dự thảo Luật đã hoàn thiện các quy định chuyển từ tư duy quản lý chất thải sang coi chất thải là tài nguyên, thống nhất nguyên tắc phân loại chất thải sinh hoạt.
Chính phủ sẽ quy định lộ trình phân loại theo từng khu vực, làm rõ trách nhiệm của từng địa phương trong tổ chức hạ tầng thu gom, vận chuyển, xử lý riêng từng chất thải sau phân loại. Dự thảo cũng bổ sung quy định kiểm soát rác thải từng lĩnh vực, từ đất liền ra biển.
Thứ ba, nhóm vấn đề về phân định thẩm quyền quản lý, giải quyết thủ tục hành chính, đánh giá tác động liên tỉnh, liên vùng và vai trò điều phối của cơ quan trung ương. Dự thảo luật đã được rà soát, làm rõ cơ chế phối hợp giữa các địa phương trong quá trình thẩm định, báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường đối với các dự án có phạm vi liên tỉnh; xác định rõ vai trò điều phối... bảo đảm hài hòa lợi ích phát triển kinh tế, các địa phương và tính chất liên vùng.
Thứ tư, nhóm vấn đề về cơ chế bảo đảm độc lập, khách quan, độ chính xác của số liệu, dữ liệu quan trắc môi trường. Dự thảo luật tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các quy định nghiêm cấm các hành vi can thiệp làm sai lệch thông tin, dữ liệu môi trường hoặc cố ý ngắt kết nối dữ liệu. Quy định rõ trách nhiệm trực tiếp của chủ dự án, các cơ sở trong việc bảo đảm chính xác, toàn vẹn và liên tục, có thể truy xuất... tạo điều kiện người dân cùng tham gia, giám sát.
Thứ năm, nhóm vấn đề ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon. Dự thảo luật đã được rà soát, hoàn thiện theo hướng thống nhất phương pháp, quy trình, tần suất kiểm kê khí nhà kính phù hợp, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Đồng thời bổ sung quy định làm rõ quyền hưởng lợi và cơ chế chia sẻ giữa các chủ thể, cộng đồng trực tiếp tham gia bảo vệ, phát triển rừng, bảo tồn hệ sinh thái và giảm phát thải.
Quang cảnh phiên thảo luận chiều 6/11.
Lấy quy hoạch không gian biển quốc gia làm công cụ quản lý và điều phối phát triển
Với dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Phó Thủ tướng giải trình 7 nhóm vấn đề. Thứ nhất, tiếp thu ý kiến của đại biểu, dự thảo luật đã rà soát, thể chế hóa kịp thời các quan điểm của Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh; đồng thời tiếp tục chỉ đạo rà soát bảo đảm thống nhất với các luật liên quan, phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Thứ hai, về quản lý tổng hợp, quy hoạch, cơ chế điều phối sử dụng không gian biển. Chính phủ đã chỉ đạo hoàn thiện cơ chế quản lý tổng hợp, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm và thẩm quyền quyết định, lấy quy hoạch không gian biển quốc gia làm công cụ quản lý và điều phối phát triển. "Yêu cầu việc phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, năng lực thực hiện và kiểm tra, giám sát", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Thứ ba, về giao, cho thuê và đấu giá quyền sử dụng khu vực biển. Quyền sử dụng được xác định theo phạm vi, thời hạn, mục đích, điều kiện cụ thể và có tính đến độ sâu và độ cao. Việc sử dụng chung đa mục đích phải bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường và quyền của các chủ thể. Đấu giá phải công khai, cạnh tranh, thực chất, lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm.
Thứ tư, về quyền tài sản, giao dịch, thế chấp, nghĩa vụ tài chính, thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và đảm bảo quyền lợi của người dân. Tiếp thu ý kiến của đại biểu, Chính phủ chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện các quy định; bảo đảm quyền tiếp cận của người dân đối với biển, trong đó có việc quy định bố trí lối đi và sử dụng không gian công cộng ven biển.
Thứ năm, về phát triển kinh tế biển, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Dự thảo luật xác định chính sách ưu đãi, hỗ trợ với trọng tâm, rõ đối tượng, điều kiện, thời hạn, kết quả, cơ chế giám sát phù hợp với nguồn lực và tránh trùng lặp. Đồng thời bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh, bí mật nhà nước, quyền tiếp cận thông tin theo quy định của pháp luật.
Thứ sáu, về quản lý vùng bờ và bảo vệ môi trường biển, hải đảo. Quan điểm của Chính phủ là phát triển phải phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường, gắn với bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái, hài hòa giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.
Thứ bảy, về điều khoản chuyển tiếp và điều kiện thi hành luật. Dự thảo luật thiết lập các quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm quản lý liên tục, không làm gián đoạn hoạt động của người dân, doanh nghiệp. Đối với các trường hợp người dân đang nuôi trồng thủy sản nhưng chưa được giao khu vực biển thì việc giải quyết yêu cầu phải gắn với hiện trạng, phương án sắp xếp, nghĩa vụ tài chính và hỗ trợ sinh kế.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tiếp thu ý kiến xác đáng của đại biểu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo Luật, trình Quốc hội thông qua. Đồng thời, chuẩn bị đồng bộ văn bản hướng dẫn thi hành, tập huấn cho địa phương, nhất là cấp xã để triển khai luật ngay khi có hiệu lực.