“Một cửa” xuống tận thôn, bản
Khoảng cách từ thôn, làng đến trung tâm hành chính có thể còn xa, nhưng khoảng cách từ người dân đến dịch vụ công đang có cơ hội được rút ngắn khi chính quyền chủ động đưa hoạt động hỗ trợ về cơ sở.
Hành chính công đang được đưa tới tận từng thôn, bản để người dân giảm bớt được thời gian đi lại
Thực tế tại Quảng Ngãi cho thấy, cách làm này không phải mới xuất hiện. Trước đó, nhiều địa phương đã triển khai các tổ giải quyết thủ tục hành chính lưu động, đưa cán bộ, thiết bị và hoạt động tiếp nhận hồ sơ về tận thôn, bản, nhất là những địa bàn miền núi, vùng xa.
Năm 2026, mô hình hành chính lưu động tiếp tục được triển khai tại nhiều địa phương ở Quảng Ngãi. Tại xã Ba Tô, một “bộ phận một cửa” thu nhỏ từng được bố trí ngay tại nhà sinh hoạt cộng đồng thôn Làng Xi 1. Máy tính, máy in và các thiết bị hỗ trợ xử lý hồ sơ được đưa xuống cơ sở. Cán bộ trực tiếp ngồi cùng người dân để tiếp nhận, kiểm tra và hướng dẫn từng bước thực hiện thủ tục.
Với những người dân ở xa trung tâm, cách làm này giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại. Tại thôn Làng Xi 1, người dân không phải mất gần cả buổi để xuống trung tâm xã chỉ để hoàn thiện một thủ tục hành chính.
Tại đây, cán bộ không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn hướng dẫn người dân tự thao tác. Với trường hợp không biết chữ hoặc gặp khó khăn khi kê khai, cán bộ hướng dẫn cụ thể từng nội dung. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, lực lượng hỗ trợ còn bố trí cán bộ am hiểu tiếng địa phương để việc trao đổi thuận lợi hơn.
Với những người già yếu, không thể đi lại, cán bộ mang máy tính, máy in đến tận nhà để hỗ trợ xử lý thủ tục.
Bà Phạm Thị Đầy (ở thôn Xà Râu, xã Ba Tô) chia sẻ: “Nhà mình ở xa trung tâm xã nên trước đây mỗi lần đi làm giấy tờ đều phải nhờ người chở đi, mất gần cả buổi. Nay cán bộ về tận thôn nên người dân tiết kiệm được thời gian, giảm chi phí và chủ động hơn trong công việc gia đình”.
Từ đầu năm 2026, Tổ công tác giải quyết thủ tục hành chính lưu động xã Ba Tô với 7 thành viên đã trực tiếp xuống các thôn để tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Các đợt làm việc được tổ chức luân phiên, ưu tiên những địa bàn xa trung tâm. Kết quả, 100% hồ sơ được giải quyết trước hạn.
Trong khi đó, tại xã Thanh Bồng, mô hình “Điểm hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính tại thôn” được thí điểm tại hai thôn Trà Thanh và Hà Doi, là những địa bàn xa nhất trung tâm xã, hơn 30 km.
Cầm tay chỉ việc để người dân quen với các thao tác trên thiết bị điện thoại thông minh
Việc đưa điểm hỗ trợ về thôn giúp người dân những bản làng xa trung tâm không phải vượt quãng đường dài để hoàn tất một số thủ tục hành chính. Những thủ tục đơn giản cũng được cán bộ hướng dẫn để người dân có thể tự thao tác trên điện thoại thông minh.
Còn tại xã Ya Ly, mô hình tiếp nhận hồ sơ lưu động được triển khai tại những thôn xa trung tâm. Hai thôn Làng Trấp và Làng Chờ cách trung tâm xã gần 10 km. Tại các điểm tiếp nhận, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã bố trí nhân lực, máy móc và biểu mẫu để tiếp nhận các thủ tục như đăng ký khai sinh, khai tử, đăng ký kết hôn.
Những hồ sơ chưa thể xử lý ngay được hẹn trả và chuyển cho trưởng thôn trao lại người dân đúng thời gian. Từ ngày 1/7, xã đã tiếp nhận gần 1.500 hồ sơ, giải quyết 1.439 hồ sơ, đạt trên 96%.
Đưa thủ tục đến gần dân
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí động lực phát triển.
Không kể ngày nghỉ hay ngày cuối tuần, các tổ hành chính lưu động luôn cố gắng giúp người dân giải quyết thủ tục hành chính
Đây cũng là lý do vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng ngày càng rõ hơn. Nếu tổ hành chính lưu động giúp đưa cán bộ và hoạt động tiếp nhận hồ sơ đến gần dân thì Tổ công nghệ số cộng đồng có thể trở thành lực lượng hỗ trợ người dân làm quen và tự sử dụng các dịch vụ số.
Tại xã Mộ Đức, 12 Tổ công nghệ số cộng đồng với 129 thành viên đã phối hợp tổ chức 22 lớp phổ cập kỹ năng số cho 1.230 người dân và hướng dẫn hơn 5.000 lượt người tham gia nền tảng “Bình dân học vụ số”.
Những hoạt động này giúp mở rộng phạm vi của chuyển đổi số từ trụ sở cơ quan hành chính ra cộng đồng dân cư. Người dân không chỉ được hướng dẫn một thủ tục cụ thể mà còn được trang bị kỹ năng để tiếp tục sử dụng các nền tảng số trong những lần sau.
Hành chính lưu động đang mang lại nhiều hiệu quả thiết thực trong giải quyết thủ tục hành chính
Để giúp cho người dân thuận tiện hơn trong giải quyết thủ tục hành chính, xã Bình Sơn đã triển khai mô hình “Ngày thứ 7 hành chính lưu động”, đưa cán bộ về tận thôn phục vụ người dân ngoài giờ hành chính. Nhiều thủ tục như đăng ký kết hôn, chứng thực, đăng ký kinh doanh… được giải quyết ngay tại địa bàn dân cư, giúp người dân không phải nghỉ làm hoặc chờ đợi nhiều ngày để hoàn thiện hồ sơ.
Theo bà Võ Thị Hiền, Chủ tịch UBND xã Bình Sơn, hành chính lưu động là giải pháp cụ thể hóa chủ trương cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Đồng thời, mô hình cũng góp phần giảm tải cho bộ phận một cửa, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục ngay tại cơ sở.
Chuyển đổi số không kết thúc khi một hồ sơ được nộp qua mạng. Đích đến là người dân có thể chủ động sử dụng dịch vụ công thuận tiện, an toàn. Chính quyền giảm những yêu cầu giấy tờ, thao tác không cần thiết và phục vụ đúng trách nhiệm.