Ứng dụng AI hỗ trợ rất lớn cho hoạt động
Ngày 13/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc của lãnh đạo Quốc hội với Ban Chỉ đạo của Quốc hội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu kết luận cuộc làm việc
Theo Báo cáo tóm tắt về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, từ khi Nghị quyết được ban hành, Quốc hội đã chủ động chuyển tinh thần đột phá của Đảng thành chương trình hành động lập pháp, giám sát và chuyển đổi số trong toàn hệ thống cơ quan của Quốc hội.
Nhiệm vụ cốt lõi và vai trò của Quốc hội trong việc thực hiện Nghị quyết 57 là thể chế hóa nhanh, đúng và đủ các quan điểm của Đảng thành luật, nghị quyết, cơ chế thí điểm và các quyết định về nguồn lực. Hai là, giám sát tối cao phải chuyển từ giám sát thủ tục sang giám sát kết quả đầu ra, đo bằng tiến độ luật hóa, khả năng thi hành và tác động thực tế tới năng suất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ba là, Quốc hội phải đồng thời hiện đại hóa chính mình, bởi một Quốc hội số mới có thể dẫn dắt một quốc gia số.
Về mặt lập pháp, kết quả nổi bật nhất là Quốc hội đã hình thành được “chuỗi văn bản nền” cho đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Mặt khác, giá trị của Quốc hội không chỉ nằm ở ban hành luật mà còn ở việc kéo nhanh khâu tổ chức thi hành. Sau khi Quốc hội ban hành các luật trụ cột, Chính phủ đã ban hành các Nghị quyết nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết 57 và cụ thể hoá các luật có liên quan.
Trong nội bộ Quốc hội, trục chuyển đổi số và phong trào “Bình dân học vụ số - Quốc hội số” đã được đặt đúng vị trí chiến lược. Việc chuyển giao bộ học liệu, vận hành nền tảng “Bình dân học vụ số - Quốc hội số” và tổ chức các phiên họp trù bị, cập nhật nhiệm vụ lên hệ thống theo dõi cho thấy Quốc hội đang dịch chuyển từ mô hình điều hành hồ sơ sang mô hình điều hành dựa trên dữ liệu, nền tảng và trách nhiệm số.
Kết luận cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, đánh giá cao công tác phối hợp khá đồng bộ, bài bản, toàn diện của 2 Ban Chỉ đạo với các cơ quan: Từ xây dựng thể chế, kiến trúc Quốc hội số, phát triển dữ liệu số, nền tảng số, ứng dụng số; bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, an toàn, an ninh thông tin; phát triển nguồn nhân lực số đến đến thử nghiệm và vận hành nhiều hệ thống công nghệ thông tin phục vụ hoạt động của Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, những kết quả ứng dụng AI đã góp phần hỗ trợ rất lớn cho hoạt động của Quốc hội, nhất là trong việc đẩy nhanh tốc độ xử lý văn bản, hỗ trợ công tác lập pháp. Có những khối lượng công việc nhờ ứng dụng AI có thể rút ngắn đáng kể thời gian đọc, tổng hợp, rà soát văn bản với độ chính xác cao.
Theo đó, về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giai đoạn 2026-2027, Chủ tịch Quốc hội nêu định hướng vận hành theo mô hình “kiềng ba chân”, gồm: người đặt đề bài, nhiệm vụ; chuyên gia AI; và đơn vị hạ tầng. AI cần được tích hợp vào các quy trình nghiệp vụ trọng tâm của Quốc hội, gồm lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đối ngoại, công tác đại biểu, dân nguyện và các lĩnh vực liên quan.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh vai trò nêu gương của người đứng đầu: Lãnh đạo quan tâm, trực tiếp sử dụng, trực tiếp chỉ đạo thì chuyển đổi số mới chuyển biến; nếu lãnh đạo thờ ơ thì không thể dẫn dắt được cấp dưới.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu xây dựng hệ sinh thái hợp tác trong và ngoài nước, kết nối Quốc hội với các nghị viện trên thế giới và cộng đồng AI tại Việt Nam. Tới đây, Quốc hội sẽ nghiên cứu thành lập Trung tâm AI riêng để phục vụ trực tiếp các nhiệm vụ lập pháp, giám sát tối cao, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và kết nối với các nghị viện quốc tế.
Về lĩnh vực chuyển đổi số tại Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội chủ động có kế hoạch khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế. Đẩy nhanh tiến độ vận hành chính thức, hoàn chỉnh thủ tục thuê dịch vụ, thanh toán đối với hệ thống, phần mềm, nền tảng số đã thử nghiệm thành công.
“Lưu ý không để tình trạng hệ thống xây dựng xong mà không có người dùng, không có dữ liệu, không hiệu quả. Đây cũng là một hình thức lãng phí”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Đặc biệt, do có nhiều nhiệm vụ được triển khai cùng một thời điểm nên cần xác định những phần mềm, ứng dụng nào cần phải được ưu tiên triển khai trước, không để kéo dài. Đề nghị Ban Chỉ đạo rà soát, xác định danh mục các ưu tiên này và thời điểm hoàn thành để báo cáo lãnh đạo Quốc hội trong tháng 7/2026.
Tiếp tục cập nhật, ban hành Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 2.0, tuân thủ Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số; tương thích hoạt động chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng; kết nối, tích hợp với các nền tảng số quốc gia, các nền tảng số dùng chung của ngành... hoàn thành trong 2026.
Dữ liệu phải coi là tài sản chiến lược
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoàn thiện Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội và nâng cao chất lượng dữ liệu. “Dữ liệu phải coi là tài sản chiến lược của Quốc hội, từ đó, xây dựng và ban hành Chiến lược dữ liệu số của Quốc hội và kế hoạch số hóa kho dữ liệu lưu trữ của Quốc hội. Phải bảo đảm kết nối, chia sẻ với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các hạ tầng kết nối dữ liệu của các cơ quan trong hệ thống chính trị”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Tiếp tục phát triển, thử nghiệm, hoàn thiện các nền tảng, phần mềm hỗ trợ chuyên môn cho các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội. Triển khai nền tảng số dùng chung của Quốc hội đến Hội đồng nhân dân các địa phương; bảo đảm tận dụng hiệu quả, tránh trùng lặp, lãng phí, tăng cường liên thông giữa Trung ương và địa phương.
Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực số, văn hóa số và cơ chế thu hút chuyên gia. Hoàn thiện quy chế, quy trình, cơ chế phối hợp và bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số. Văn phòng Quốc hội khẩn trương tham mưu Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Quy chế phối hợp trong việc ứng dụng và triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số tại các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội. Hoàn thành trong quý IV năm 2026.
Đối với các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường trách nhiệm tham gia trong quá trình thử nghiệm, đánh giá các hệ thống thông tin, ứng dụng số. Đây là yêu cầu bắt buộc, Văn phòng Quốc hội hoặc đơn vị công nghệ không thể tự xác định toàn bộ bài toán nghiệp vụ.
Nêu rõ như vậy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan cần thúc đẩy sự tham gia thường xuyên của toàn thể cán bộ, công chức trong thử nghiệm và sử dụng các hệ thống. Chủ động phối hợp với Văn phòng Quốc hội trong chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, dữ liệu, số hóa dữ liệu và cập nhật dữ liệu vào Kho dữ liệu số dùng chung của Quốc hội.
Đề nghị Tập đoàn Viettel tiếp tục tập trung nguồn lực, đồng hành cùng Văn phòng Quốc hội trong nghiên cứu, phát triển, hoàn thiện các giải pháp công nghệ theo Kiến trúc Quốc hội số; bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn, an ninh thông tin. Bảo đảm hạ tầng máy chủ đáp ứng kịp thời yêu cầu triển khai các hệ thống thử nghiệm; tăng cường bố trí nhân lực chất lượng cao, ổn định, có kinh nghiệm.
Đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung, cùng Ban Chỉ đạo tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn đã được chỉ ra tại cuộc làm việc. Cùng với đó, đề nghị Ban Chỉ đạo và các cơ quan tiếp tục lưu ý, làm tốt những chỉ đạo chung của Ban Chỉ đạo Trung ương.
Cho ý kiến tại cuộc làm việc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân chia sẻ, Quốc hội là một trong những đơn vị tiên phong trong việc triển khai Nghị quyết 57, đặc biệt là thành quả từ chương trình Bình dân học vụ số. Đây không chỉ là bước tiến về kỹ năng số cho cán bộ, đại biểu mà còn là mô hình cần được nhân rộng ra toàn quốc.
Bên cạnh đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường với Bộ Khoa học và Công nghệ đã giúp hoàn thiện thể chế, tháo gỡ nhiều rào cản pháp lý cho lĩnh vực công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo (AI).