Sàn giao dịch carbon Việt Nam chính thức vận hành

Hoàn thiện hạ tầng, sẵn sàng cho thị trường carbon

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế carbon thấp và triển khai các cam kết của Việt Nam về ứng phó với biến đổi khí hậu, sáng 29/6/2026, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trang trọng tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước. Đây được xem là cơ chế thị trường mới nhằm thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính, tạo động lực cho tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Phát biểu tại lễ khai trương, ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội cho biết, việc đưa sàn giao dịch carbon trong nước vào hoạt động là kết quả triển khai Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam theo Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Theo ông Nguyễn Anh Phong, dưới sự chỉ đạo của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, HNX đã phối hợp chặt chẽ với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý, quy định quản lý vận hành thị trường và hệ thống đăng ký, giao dịch, thanh toán trên thị trường carbon.

Ông Nguyễn Anh Phong cho biết, thị trường bước đầu có 6 công ty chứng khoán đáp ứng điều kiện trở thành thành viên và hơn 100 cơ sở phát thải thuộc danh mục phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính sẵn sàng tham gia giao dịch. 

"Việc khai trương sàn giao dịch carbon không chỉ là một bước đi về mặt kỹ thuật mà còn gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường với lợi ích kinh tế của doanh nghiệp. Cơ chế này giúp các đơn vị chủ động tối ưu chi phí giảm phát thải thông qua giao dịch hạn ngạch, tín chỉ, từ đó khuyến khích đổi mới công nghệ và kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế", ông Phong nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Anh Phong, sau khi thị trường đi vào hoạt động, HNX sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan quản lý, vận hành thị trường an toàn, hiệu quả, công khai, minh bạch. Ngoài ra, cơ quan sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, khuyến khích các doanh nghiệp phát thải và các tổ chức quan tâm đến tín chỉ carbon tham gia thị trường.

Thị trường carbon mở thêm kênh tài chính xanh

Phát biểu tại buổi lễ, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng, việc đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại. Hoạt động này cũng đánh dấu bước phát triển mới của thị trường tài chính Việt Nam theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

"Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đặt ra những thách thức lớn, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng bền vững đã trở thành xu hướng tất yếu. Việc hình thành Sàn giao dịch carbon không chỉ tạo lập cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon công khai, minh bạch, công bằng mà còn là công cụ kinh tế giúp doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải", bà Phương đánh giá.

Đối với thị trường tài chính, đây là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, từng bước tiếp cận thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và thị trường môi trường.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, sau quá trình chuẩn bị tích cực, đồng bộ giữa Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan, đến nay các điều kiện về khuôn khổ pháp lý, hạ tầng công nghệ, quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp cơ bản đã được hoàn thiện để Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào vận hành.

"Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong giai đoạn thí điểm đến hết năm 2028, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP quy định không thu phí đối với các doanh nghiệp tham gia Sàn giao dịch carbon trong nước", bà Phương nhấn mạnh.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, chủ trương này thể hiện sự đồng hành của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, góp phần giảm chi phí tham gia thị trường, khuyến khích doanh nghiệp tích cực thực hiện các giải pháp giảm phát thải, đổi mới công nghệ và phát triển bền vững.

Để thị trường vận hành an toàn và hiệu quả, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị các đơn vị tập trung bảo đảm hệ thống công nghệ thông tin hoạt động thông suốt, đồng thời hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý yêu cầu các bên liên quan tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các hành vi thao túng, gian lận nhằm bảo đảm tính minh bạch của thị trường.

Đồng thời, các cơ quan quản lý sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, cung cấp thông tin chính thống, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp. Ngoài ra, việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và nâng cao năng lực của các định chế trung gian cũng là nhiệm vụ trọng tâm để hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển thị trường carbon trong bối cảnh hội nhập.

Trong thời gian tới, các đơn vị vận hành sẽ tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp để phát triển thị trường carbon, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.