Sản xuất nông - lâm nghiệp 8 tháng duy trì ổn định

Bức tranh chăn nuôi và dịch bệnh

Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố, sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp trong tháng 8 duy trì ổn định. Ngành nông nghiệp tập trung gieo trồng và tích cực chăm sóc lúa cùng hoa màu vụ mùa, vụ hè thu.

Tuy nhiên, diện tích gieo trồng lúa và một số loại cây trồng giảm so với cùng kỳ do việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất kết hợp thời tiết không thuận lợi. Hoạt động chăn nuôi lợn và gia cầm phát triển theo chiều hướng tích cực. Sản lượng gỗ khai thác tăng khá nhằm đáp ứng nhu cầu nguyên liệu ngày càng cao của các cơ sở chế biến. Ngành nuôi trồng thủy sản duy trì xu hướng khả quan nhờ việc đẩy mạnh thâm canh, ứng dụng khoa học, công nghệ và giữ vững thị trường tiêu thụ ổn định.

Về tình hình sản xuất lúa hè thu, cả nước cơ bản hoàn thành gieo trồng tính đến ngày 20/8/2026 với tổng diện tích đạt 1.870,0 nghìn ha, giảm 29,1 nghìn ha so với vụ hè thu năm trước. Trong đó, các địa phương phía Bắc gieo cấy đạt 167,5 nghìn ha, giảm 4,9 nghìn ha, còn các địa phương phía Nam đạt 1.702,5 nghìn ha, giảm 24,2 nghìn ha. Diện tích gieo trồng sụt giảm do một số địa phương chuyển đổi đất lúa sang cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn hoặc thu hồi đất phục vụ các dự án, công trình công cộng. Bên cạnh đó, tình trạng nắng nóng kéo dài gây thiếu hụt nguồn nước tưới khiến một phần diện tích không thể gieo cấy.

Cũng tính đến ngày 20/8/2026, cả nước có 723,7 nghìn ha lúa hè thu cho thu hoạch, chiếm 38,7% diện tích xuống giống và bằng 77,5% cùng kỳ năm trước. Tiến độ thu hoạch diễn ra chậm hơn cùng kỳ chủ yếu do các địa phương chủ động lùi thời điểm xuống giống và điều chỉnh lịch thời vụ để ứng phó với khô hạn.

Cụ thể, An Giang thu hoạch được 240,5 nghìn ha, chiếm 47,8% diện tích gieo cấy và bằng 64,9% cùng kỳ năm 2025. Tỉnh Cần Thơ thu hoạch được 159,2 nghìn ha, chiếm 56,1% diện tích và bằng 86,6% cùng kỳ. Tỉnh Đồng Tháp đạt 145,4 nghìn ha, chiếm 62,7% diện tích và bằng 78,2% so với cùng kỳ năm trước. Đối với phần diện tích lúa còn lại, các địa phương cần theo dõi sát diễn biến thời tiết cùng tình hình phát sinh sâu bệnh hại. Đồng thời, cơ quan chức năng cần hướng dẫn bà con nông dân tranh thủ thời tiết thuận lợi, tập trung thu hoạch nhanh gọn trà lúa đã chín nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại.

Đối với lúa mùa, tính đến ngày 20/8/2026, cả nước đã gieo cấy được 1.312,5 nghìn ha, giảm 50,7 nghìn ha so với cùng kỳ năm trước. Miền Bắc gieo cấy đạt 938,5 nghìn ha, giảm 38,2 nghìn ha, trong khi miền Nam đạt 374,0 nghìn ha, giảm 12,5 nghìn ha. Diện tích lúa mùa giảm xuất phát từ việc chuyển đổi đất trồng kém hiệu quả sang cây hằng năm, cây lâu năm, nuôi thủy sản có hiệu quả cao hơn hoặc dùng cho xây dựng công trình, khu công nghiệp. Ngoài ra, điều kiện sản xuất gặp nhiều bất lợi cũng khiến một số diện tích vụ mùa không thể tiến hành gieo cấy.

Về vụ lúa thu đông, các địa phương phía Nam tính đến ngày 20/8/2026 đã xuống giống được 292,3 nghìn ha, đạt 64,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, Cần Thơ gieo sạ đạt 88,5 nghìn ha, bằng 96,2% cùng kỳ. An Giang xuống giống được 79,4 nghìn ha, bằng 40,0% cùng kỳ. Đồng Tháp đạt 75,4 nghìn ha, bằng 85,2% so với cùng kỳ năm trước. Tiến độ gieo trồng lúa thu đông bị chậm lại chủ yếu do ảnh hưởng từ việc thu hoạch muộn lúa hè thu. Hiện tại, toàn bộ các trà lúa thu đông vẫn duy trì tình trạng sinh trưởng và phát triển tốt.

Song song với gieo cấy lúa, các địa phương trên cả nước đang tích cực triển khai gieo trồng các loại hoa màu. Diện tích một số cây hằng năm giảm so với cùng kỳ năm trước do thời tiết nắng nóng kéo dài làm thiếu nước nghiêm trọng tại miền Nam. Điều kiện thời tiết bất lợi này ảnh hưởng trực tiếp đến việc sản xuất khiến người dân phải chủ động thu hẹp diện tích canh tác.

Lĩnh vực chăn nuôi ghi nhận đàn trâu và bò tiếp tục xu hướng giảm do hiệu quả kinh tế mang lại chưa cao. Diện tích bãi chăn thả tự nhiên ngày càng thu hẹp, nguồn thức ăn thô xanh sụt giảm trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi neo ở mức cao. So với cùng thời điểm năm trước, số lượng trâu giảm nhiều tại Thanh Hóa (giảm 9,6%), Tuyên Quang (giảm 9,3%), Quảng Ngãi (giảm 8,7%) và Phú Thọ (giảm 7,0%). Đàn bò cũng sụt giảm đáng kể tại Thanh Hóa (giảm 8,5%), Phú Thọ (giảm 5,6%), Vĩnh Long (giảm 5,1%), Sơn La (giảm 3,5%), Đắk Lắk (giảm 3,1%) và Tây Ninh (giảm 2,0%).

Trái lại, một số địa phương phát huy được lợi thế về quỹ đất, chủ động nguồn thức ăn và hướng đến mô hình trang trại quy mô gắn với cải tạo giống, nuôi nhốt vỗ béo đã ghi nhận quy mô đàn bò tăng lên. So với cùng kỳ năm trước, đàn bò tại Đồng Nai tăng 3,5%, Lâm Đồng tăng 3,0%, Nghệ An tăng 2,5% và thành phố Đà Nẵng tăng 1,2%.

Chăn nuôi lợn đạt kết quả tích cực nhờ sự phát triển của khu vực doanh nghiệp và các trang trại quy mô lớn. Nhóm này làm chủ tốt nguồn giống, thức ăn, ứng dụng quy trình chăn nuôi khép kín và chú trọng các biện pháp an toàn sinh học. Nhiều địa phương ghi nhận đàn lợn tăng trưởng khá so với cùng kỳ năm trước gồm Cao Bằng tăng 32,6%, Gia Lai tăng 17,3%, Phú Thọ tăng 10,9%, Quảng Ngãi tăng 6,8%, Đà Nẵng tăng 6,1%, TP. Hồ Chí Minh tăng 5,2%, Lâm Đồng tăng 4,9% và Đồng Nai tăng 4,4%.

Chăn nuôi gia cầm đạt mức tăng trưởng khá nhờ thích ứng linh hoạt trước các biến động của thị trường. Nhóm này có ưu thế chu kỳ nuôi ngắn, vòng quay vốn nhanh, đồng thời nhu cầu tiêu thụ thịt và trứng trên thị trường luôn duy trì ổn định. Mô hình trang trại chăn nuôi khép kín liên kết doanh nghiệp mở rộng cũng hỗ trợ nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh. Dẫu vậy, tình trạng giá thức ăn chăn nuôi tăng trở lại cùng với chi phí đầu vào biến động vẫn gây ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của các hộ nuôi nhỏ lẻ.

Về công tác kiểm soát dịch bệnh, cả nước không còn xuất hiện ổ dịch tai xanh và lở mồm long móng tính đến ngày 27/8/2026. Dịch cúm gia cầm vẫn còn ghi nhận tại Hưng Yên, Ninh Bình, Cao Bằng, Lai Châu, Điện Biên và Nghệ An. Ổ dịch viêm da nổi cục chưa qua 21 ngày xuất hiện ở Cao Bằng, Tuyên Quang, Điện Biên, Quảng Ngãi, Đồng Nai và Đồng Tháp. Đồng thời, dịch tả lợn châu Phi vẫn còn phát sinh tại 22 địa phương trên cả nước.

Khai thác gỗ tăng, nguy cơ cháy rừng

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, diện tích rừng trồng mới tập trung tháng 8 ước đạt 21,3 nghìn ha, giảm 4,9% so với cùng kỳ năm trước. Số lượng cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 6,0 triệu cây, ghi nhận mức giảm 4,8%. Nguyên nhân diện tích rừng trồng giảm do các địa phương bám sát chỉ tiêu kế hoạch và chịu ảnh hưởng từ đợt nắng nóng đầu tháng 8.

Sản lượng gỗ khai thác tháng này đạt 2.372,3 nghìn m3, tăng 4,4% nhờ nhu cầu tiêu thụ nguyên liệu tăng từ các nhà máy chế biến. Lũy kế 8 tháng năm 2026, diện tích rừng trồng mới tập trung ước đạt 180,8 nghìn ha, giảm 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 63,9 triệu cây, tăng 1,6%, và sản lượng gỗ khai thác đạt 16.662,9 nghìn m3, tăng 6,5%.

Diện tích rừng bị thiệt hại trong tháng 8 là 240,6 ha, gấp 7,6 lần so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, diện tích rừng bị chặt phá trái phép là 37,4 ha, tăng 64,8%, còn diện tích rừng bị cháy lên tới 203,2 ha, gấp 23,1 lần do thời tiết nắng nóng, khô hanh kéo dài. Một số vụ việc vi phạm quy định về bảo vệ rừng trên địa bàn cũng làm tăng thêm diện tích thiệt hại.

Theo báo cáo Cục Thống kê, tính chung 8 tháng năm 2026, tổng diện tích rừng bị thiệt hại là 1.086,0 ha, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, diện tích rừng bị chặt phá đạt 374,5 ha, giảm 42,8%, nhưng diện tích rừng bị cháy lên đến 711,5 ha, gấp 2,3 lần cùng kỳ.