Tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần “6 rõ”
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 17/TB-VPCP ngày 9/1/2026, kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính - Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp thứ năm Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt. Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian tới là giai đoạn then chốt, trong khi các dự án đều có quy mô rất lớn, yêu cầu kỹ thuật hiện đại, phức tạp.
Đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình, dự án đường sắt đô thị TP. Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh minh họa
Thủ tướng yêu cầu Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; thực hiện nghiêm “3 tập trung” là tập trung lãnh đạo, lực lượng và nguồn lực cho các dự án trọng điểm. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm.
Đặc biệt, việc triển khai các dự án phải đảm bảo "3 có" và "2 không", trong đó "3 có": có lợi ích của Nhà nước, có lợi ích của người dân, có lợi ích của doanh nghiệp và "2 không": không tham nhũng, tiêu cực; không để thất thoát, lãng phí tài sản, công sức, tiền bạc của các chủ thể có liên quan.
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương ban hành các nghị định hướng dẫn Luật Đường sắt; quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng, lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam tham gia cung cấp dịch vụ, sản phẩm công nghiệp đường sắt; phê duyệt Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, hoàn thành trước ngày 15/1/2026.
Các địa phương chủ động giải phóng mặt bằng, kịp thời báo cáo Thủ tướng nếu thiếu vốn; đồng thời chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt, nhất là phục vụ các tuyến trọng điểm như Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Việc phát triển công nghiệp đường sắt, chuyển giao và làm chủ công nghệ tiếp tục được đẩy mạnh, với vai trò nòng cốt của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và sự tham gia của các tập đoàn trong nước.
Giao nhiệm vụ với từng dự án đường sắt trọng điểm
Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương xác định hướng tuyến để giao các địa phương sớm triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; trong đó, dự án thành phần 1 đã được Quốc hội cho phép tách thành dự án độc lập, nghiên cứu theo hướng mở rộng phạm vi hơn so với tiêu chuẩn.
Về lựa chọn công nghệ, Bộ Xây dựng thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thường trực Chính phủ; bám sát chủ trương của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ, căn cứ thực tiễn, khả năng, yếu tố chính trị – ngoại giao và tốc độ thiết kế 350 km/giờ; đề xuất rõ phương án công nghệ, đánh giá đầy đủ các yếu tố kinh tế – kỹ thuật, quản lý, vận hành, khai thác và chuyển giao công nghệ, báo cáo Thường trực Chính phủ trước ngày 15/1/2026.
Về hình thức đầu tư, Bộ Xây dựng chủ trì xây dựng tiêu chí, quy trình lựa chọn hình thức đầu tư (đầu tư công, PPP hoặc kinh doanh) theo hướng khoa học, minh bạch, bảo đảm lợi ích quốc gia, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; báo cáo Ban Chỉ đạo tại phiên họp tới. Đối với kiến nghị chỉ định thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, Bộ Xây dựng quyết định theo thẩm quyền; trường hợp phát sinh vướng mắc, kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền trong tháng 1/2026.
Đối với Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng chỉ đạo hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 3/2026, phê duyệt dự án vào tháng 7/2026 và khởi công các hạng mục chính từ tháng 12/2026. Bộ Tài chính chủ trì đàm phán Hiệp định vay vốn trong quý I/2026, đồng thời cân đối, bảo đảm đủ nguồn vốn triển khai dự án. Các địa phương và EVN khẩn trương triển khai công tác giải phóng mặt bằng, định kỳ báo cáo tiến độ.
Đối với các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, Bộ Xây dựng phối hợp UBND tỉnh Quảng Ninh thực hiện thủ tục giao tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; đẩy nhanh ký kết thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật với phía Trung Quốc, hoàn thành lập quy hoạch trong năm 2026.
Đối với các dự án đường sắt đô thị, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh chủ động triển khai các tuyến theo thẩm quyền, bảo đảm tiến độ, chất lượng. Bộ Xây dựng chủ trì xây dựng, ban hành bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn chung về đường sắt đô thị, hoàn thành trong tháng 6/2026. TP. Hồ Chí Minh khẩn trương hoàn thiện thủ tục, khởi công tuyến Bến Thành - Tham Lương trước ngày 19/1/2026.
Thời gian qua, Bộ Xây dựng đã chủ động phối hợp các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ và đạt nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống thể chế, chính sách cơ bản được hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý cho triển khai các dự án đường sắt; Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư hai dự án trọng điểm gồm đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam và tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.