Tập trung kiểm toán hạ tầng, tài sản công và các dự án PPP
Đảng ủy Kiểm toán nhà nước (KTNN) vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Kế hoạch xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát huy vai trò của KTNN trong nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công phục vụ phát triển du lịch.
Theo Kế hoạch số 146-KH/ĐU ngày 22/9/2026, KTNN sẽ cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết số 26-NQ/TW phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của ngành; đồng thời tăng cường kiểm toán việc quản lý, sử dụng các nguồn lực công liên quan đến đầu tư phát triển hạ tầng, sản phẩm và dịch vụ du lịch.
Một trong những yêu cầu được đặt ra là lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm các nội dung liên quan đến phát triển du lịch để đưa vào kế hoạch kiểm toán hằng năm, kế hoạch kiểm toán trung hạn và các chuyên đề kiểm toán hoạt động, kiểm toán công nghệ thông tin, kiểm toán ngân sách địa phương, kiểm toán tại các bộ, ngành, tập đoàn, tổng công ty nhà nước có liên quan.
Kiểm toán Nhà nước sẽ tăng cường kiểm toán công nghệ thông tin, dữ liệu và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về du lịch.
Theo Kế hoạch, từ năm 2027, trong quá trình xây dựng kế hoạch kiểm toán hằng năm và trung hạn, KTNN sẽ tăng cường đánh giá rủi ro, xác định trọng yếu đối với các chương trình, dự án, cơ quan, đơn vị có quản lý, sử dụng nguồn lực công liên quan đến thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW.
Các lĩnh vực được định hướng ưu tiên gồm các dự án hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật kết nối khu du lịch quốc gia, trung tâm du lịch trọng điểm; cảng hàng không, cảng tàu du lịch, bến du thuyền, đường sắt du lịch và các hành lang du lịch liên vùng.
Bên cạnh đó, KTNN sẽ chú trọng các dự án sử dụng diện tích đất lớn, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), dự án được hưởng cơ chế ưu đãi đặc thù, dự án chậm tiến độ hoặc tăng tổng mức đầu tư; đồng thời đánh giá hiệu quả khai thác tài sản sau đầu tư, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai và các cam kết khi được hưởng ưu đãi đầu tư.
Đối với tài sản công và tài nguyên du lịch, Kế hoạch định hướng kiểm toán việc quản lý, sử dụng và khai thác tại các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.
Công tác quản lý thu ngân sách nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch; việc sử dụng ngân sách và các nguồn lực công cho xúc tiến, quảng bá du lịch; bảo vệ môi trường, xử lý chất thải, bảo tồn cảnh quan, di sản gắn với phát triển du lịch xanh, bền vững cũng được xác định là những nội dung cần quan tâm.
Đẩy mạnh kiểm toán công nghệ thông tin, dữ liệu số
Một điểm đáng chú ý trong Kế hoạch là tăng cường kiểm toán công nghệ thông tin, dữ liệu và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về du lịch. Trọng tâm là đánh giá hiệu quả đầu tư, xây dựng và quản trị Cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, Nền tảng số du lịch quốc gia, Hệ thống điều hành du lịch thông minh quốc gia và các trung tâm điều hành du lịch thông minh. Các nội dung về tính đầy đủ, chính xác, khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và an toàn thông tin sẽ được chú trọng.
KTNN cũng định hướng nghiên cứu sử dụng bản đồ số, dữ liệu không gian, ảnh vệ tinh cùng dữ liệu về ngân sách, đầu tư, đất đai, môi trường để nhận diện rủi ro, đối chiếu quy hoạch, kiểm tra hiện trạng triển khai và xác định trọng tâm kiểm toán đối với các dự án hạ tầng du lịch.
Việc ứng dụng dữ liệu lớn, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và phương pháp phân tích rủi ro được xác định là một trong những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng khảo sát, lập kế hoạch, thu thập bằng chứng và theo dõi thực hiện kiến nghị kiểm toán.
Trong giai đoạn 2027-2030, trên cơ sở đánh giá rủi ro, xác định trọng yếu, yêu cầu quản lý và khả năng bố trí nguồn lực, KTNN nghiên cứu, xem xét lựa chọn một số chủ đề kiểm toán liên quan đến phát triển du lịch.
Trong đó có kiểm toán việc quản lý, sử dụng vốn đầu tư công đối với các dự án hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật kết nối khu du lịch quốc gia, trung tâm du lịch trọng điểm; các dự án cảng hàng không, cảng tàu du lịch, hạ tầng dịch vụ đường biển, bến du thuyền và tuyến đường sắt phục vụ phát triển du lịch.
Các chuyên đề khác được định hướng gồm kiểm toán việc thực hiện cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư, đất đai, tài chính đối với các dự án du lịch trọng điểm; các dự án PPP trong lĩnh vực hạ tầng du lịch; ngân sách nhà nước dành cho quảng bá, xúc tiến du lịch; công nghệ thông tin, dữ liệu và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về du lịch.
KTNN cũng nghiên cứu kiểm toán việc thực hiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, nông thôn; công tác quy hoạch phát triển du lịch của địa phương và việc xây dựng, đầu tư các sản phẩm du lịch đặc thù.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh vai trò của KTNN trong việc tổng hợp các phát hiện, kết luận và kiến nghị kiểm toán để đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật liên quan đến quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công phục vụ phát triển du lịch.
Trọng tâm là những quy định còn chồng chéo, thiếu đồng bộ, thiếu khả thi hoặc còn khoảng trống trong quản lý, nhất là cơ chế huy động vốn, chính sách ưu đãi đầu tư, đất đai, thuế, phí đối với các dự án hạ tầng du lịch, quản lý tài sản công và đất đai gắn với các dự án quy mô lớn, dự án PPP.
Cùng với đó, KTNN sẽ xây dựng cơ chế tổng hợp kết quả và kiến nghị kiểm toán liên quan đến phát triển du lịch theo nhóm chính sách, địa bàn, ngành, lĩnh vực và nhóm rủi ro. Kết quả này được sử dụng để phục vụ đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW và kiến nghị cấp có thẩm quyền.
Kế hoạch yêu cầu việc triển khai phải bảo đảm đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của KTNN, không thay thế trách nhiệm quản lý nhà nước của các bộ, ngành, địa phương; đồng thời kết hợp giữa kiểm toán tuân thủ, kiểm toán tài chính với kiểm toán hoạt động và kiểm toán công nghệ thông tin.
Qua đó, hoạt động kiểm toán được định hướng góp phần đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và tính bền vững trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công dành cho phát triển du lịch, đồng thời kịp thời phát hiện những hạn chế để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách.