Mưa lớn kéo dài trên diện rộng tại Thanh Hóa từ đêm 13/9 đến sáng 15/9 khiến nhiều khu dân cư, tuyến đường giao thông, đập tràn bị ngập cục bộ. Trong bối cảnh lượng nước trong đất tại nhiều khu vực đã đạt trạng thái bão hòa, nguy cơ sạt lở đất, lũ quét tiếp tục gia tăng.
12 xã nguy cơ sạt lở rất cao
Sáng 15/9, thông tin từ Đài Khí tượng thủy văn Thanh Hóa cảnh báo nguy cơ sạt lở đất ở mức rất cao tại 12 xã gồm: Phú Lệ, Cẩm Thạch, Vạn Xuân, Thắng Lộc, Tân Thành, Xuân Bình, Hóa Quỳ, Mậu Lâm, Yên Thọ, Thanh Kỳ, Công Chính và Trường Lâm. Ngoài 12 xã trên, hơn 50 xã khác trên địa bàn tỉnh được cảnh báo nguy cơ sạt lở ở mức cao.
Mưa lớn trong nhiều ngày khiến một số tuyến đường ở Thanh Hoá ngập nặng
Theo cơ quan khí tượng thủy văn, nguyên nhân chủ yếu là do mưa lớn kéo dài khiến lượng nước trong đất tăng cao, làm suy giảm độ ổn định của sườn dốc, taluy và các khu vực có địa hình xung yếu. Người dân tại những khu vực có nguy cơ cần đặc biệt cảnh giác trước các dấu hiệu bất thường như đất đá nứt, sụt lún, nước chảy mạnh hoặc xuất hiện dòng nước mới trên sườn đồi.
Dự báo đợt mưa còn kéo dài đến hết ngày 17/9. Trên hệ thống sông của Thanh Hóa, mực nước tại hầu hết các sông đang có xu hướng dâng. Đỉnh lũ trên thượng lưu sông Mã, thượng lưu sông Chu và sông Bưởi có khả năng lên mức báo động I đến báo động II. Đáng lưu ý, trên các sông nhỏ như sông Yên, sông Âm và sông Cầu Chày, mực nước có khả năng lên mức báo động II đến báo động III.
Phát lệnh báo động II trên sông Yên
Trước diễn biến mưa lũ phức tạp, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Thanh Hóa đã phát lệnh báo động II trên sông Yên tại trạm thủy văn Chuối.
Theo đó, mực nước sông Yên tại trạm thủy văn Chuối đạt +2,45 m, cao hơn mức báo động I 0,45 m. Dự báo mực nước hạ lưu sông Yên tại trạm này có khả năng lên mức báo động II, +2,8 m, vào khoảng 10-11 giờ ngày 15/9. Trước đó, ngày 14/9, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đã phát lệnh báo động I trên sông Yên tại trạm thủy văn Chuối.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường kiểm tra tình trạng ngập cục bộ do ảnh hưởng của các trận mưa lớn tại các tuyến phố thuộc địa bàn phường Hạc Thành
Theo Công điện số 10/CĐ-PTDS, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường gồm Nông Cống, Thăng Bình, Trường Văn, Trung Chính, Thắng Lợi, Tượng Lĩnh, Quảng Chính, Tiên Trang, Quảng Yên, Quảng Ngọc, Ngọc Sơn, Các Sơn và Đông Sơn tiếp tục triển khai các biện pháp ứng phó.
Trong đó, các địa phương phải tổ chức tuần tra, canh gác đê và hộ đê theo cấp báo động; kiểm tra, rà soát và sẵn sàng phương án bảo đảm an toàn công trình đê điều, nhất là các vị trí xung yếu và cống qua đê.
Đặc biệt, các địa phương được yêu cầu chủ động phương án sơ tán người dân sinh sống tại vùng bãi sông khi cần thiết; tổ chức trực ban 24/24 giờ, theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, lũ để kịp thời xử lý các tình huống ngay từ giờ đầu.
Chủ động ứng phó, không để bị động trước mưa lũ
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, ngày 14/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường đã trực tiếp kiểm tra công tác ứng phó với mưa lũ, tiêu úng tại Trạm bơm Tượng Văn, xã Tượng Lĩnh; công tác vận hành, điều tiết hồ Yên Mỹ, xã Công Chính và tình trạng ngập cục bộ tại một số khu vực trên địa bàn phường Hạc Thành.
Tại hồ Yên Mỹ, lãnh đạo tỉnh yêu cầu đơn vị quản lý hồ chứa và các địa phương liên quan tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, lưu lượng nước về hồ, chủ động các phương án ứng phó, không để bị động, bất ngờ trước những tình huống phát sinh.
Nhiều khu dân cư ngập sâu trong nước
Việc theo dõi mực nước, lưu lượng nước đến hồ được yêu cầu thực hiện thường xuyên thông qua hệ thống camera, trạm quan trắc và các phương tiện hiện có. Trên cơ sở diễn biến thực tế, đơn vị quản lý, vận hành phải chủ động điều chỉnh lưu lượng xả phù hợp, vừa bảo đảm an toàn hồ chứa, vừa hạn chế thấp nhất nguy cơ ảnh hưởng đến khu vực hạ du.
Trong quá trình vận hành, các đơn vị phải tuyệt đối tuân thủ quy trình vận hành, xả lũ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; thường xuyên kiểm tra công trình, kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh, bảo đảm an toàn công trình cũng như tính mạng, tài sản của người dân vùng hạ du.
Tại Trạm bơm Tượng Văn, đoàn công tác ghi nhận công trình được đầu tư từ năm 1976, hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục không còn đáp ứng yêu cầu vận hành. Trong khi đó, trạm có nhiệm vụ tiêu úng cho khoảng 1.600 ha diện tích cây trồng và khu dân cư thuộc các xã Trường Văn, Tượng Lĩnh và Thăng Bình.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các địa phương rà soát tổng thể hệ thống công trình tiêu úng, nhất là các trạm bơm được xây dựng từ lâu, đã xuống cấp để đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp xử lý.
Đối với Trạm bơm Tượng Văn, ngành chức năng được giao rà soát nhu cầu đầu tư, nghiên cứu, đề xuất dự án sửa chữa, nâng cấp, báo cáo UBND tỉnh xem xét. Trước mắt, đơn vị quản lý phải chủ động phương án vận hành, bảo đảm khả năng tiêu thoát nước, hạn chế thiệt hại do mưa lũ.
Với dự báo mưa lớn còn tiếp diễn trong những ngày tới, việc chủ động phương án phòng, chống sạt lở, lũ quét, ngập úng và bảo đảm an toàn hồ đập, đê điều đang được Thanh Hóa đặt ở mức cao. Các địa phương được yêu cầu theo dõi sát diễn biến thời tiết, sẵn sàng sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm và xử lý các tình huống ngay từ khi mới phát sinh.