Tiêu dùng nội địa tăng trưởng
Sự phục hồi của tiêu dùng nội địa, cùng các chương trình kích cầu, phát triển hạ tầng thương mại, bảo đảm nguồn cung hàng hóa và đẩy mạnh chuyển đổi số đang góp phần tạo động lực tăng trưởng mới. Thông tin tại buổi làm việc của Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng với Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước mới đây, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, phát triển thị trường trong nước được xác định không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là chiến lược dài hạn để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
Thị trường nội địa đang có sự phục hồi đáng ghi nhận
Trong nhiều năm qua, tiêu dùng trong nước luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Giai đoạn 2019-2024, tiêu dùng cuối cùng chiếm tỷ trọng cao nhất (và đóng góp nhiều nhất cho tăng trưởng GDP), khoảng 55%. Năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 7.009 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 269 tỷ USD, tăng 9,2%.
Bước sang năm 2026, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, vai trò của thị trường nội địa càng được thể hiện rõ nét hơn. Những biến động địa chính trị tại Trung Đông tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng xăng dầu toàn cầu; xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và các cuộc đối đầu thuế quan giữa các nền kinh tế lớn tiếp tục gây áp lực lên hoạt động sản xuất, xuất khẩu. Trong bối cảnh đó, sức mua trong nước trở thành “phao cân bằng” cho nền kinh tế.
Theo báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 4/2026 đạt 646,3 nghìn tỷ đồng, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm đạt 2.546,6 nghìn tỷ đồng, tăng 11,1%.
Đáng chú ý, nếu loại trừ yếu tố tăng giá, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ vẫn tăng 6,3%. Điều này cho thấy sức tiêu dùng thực của người dân đang phục hồi tích cực, phản ánh niềm tin thị trường được cải thiện.
Ông Trần Hữu Linh cho biết, phát triển thị trường trong nước đang được Đảng và Chính phủ xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
Dẫn tinh thần Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh: “Phát triển thị trường trong nước trở thành điểm tựa quan trọng cho tăng trưởng; chuyển dịch mạnh mẽ sang các loại hình phân phối hiện đại. Tổ chức các chương trình kích cầu tiêu dùng quy mô lớn, thực chất, hiệu quả”.
Không chỉ dừng ở mục tiêu tăng trưởng doanh thu bán lẻ, định hướng này còn mở ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện thị trường nội địa theo hướng hiện đại, số hóa và gắn chặt với năng lực sản xuất trong nước.
Nhìn rộng hơn, thị trường trong nước hiện không chỉ là nơi tiêu thụ hàng hóa mà còn là “sân tập lớn” để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực cạnh tranh, hoàn thiện chuỗi cung ứng, xây dựng thương hiệu và gia tăng khả năng chống chịu trước biến động bên ngoài.
Kích cầu tiêu dùng, phát triển hạ tầng và chuyển đổi số
Để tiếp tục thúc đẩy thị trường trong nước phát triển, Bộ Công Thương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ hoàn thiện chính sách, kích cầu tiêu dùng đến phát triển hạ tầng thương mại và chuyển đổi số.
Các kênh bán lẻ cung ứng hàng hóa đa dạng, giá cả ổn định
Theo ông Trần Hữu Linh, một trong những trọng tâm hiện nay là triển khai hiệu quả Nghị quyết số 88/NQ-CP của Chính phủ về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng.
Cùng với đó, nhiều chương trình mới đang được xây dựng nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ hơn cho hàng Việt. Trong đó có chương trình “Made-in-Vietnam: chạm Việt Nam, nhận Tự hào”, chương trình “Sức sống hàng Việt” hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm địa phương được triển khai định kỳ hai lần mỗi tháng, hay đề xuất phát voucher miễn phí cho người dân nhằm kích cầu tiêu dùng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, đại diện các doanh nghiệp, HTX tham gia Chương trình Sức sống hàng Việt đều đánh giá cao hiệu quả của chương trình. Bà Tăng Thị Phương Thanh, Giám đốc HTX Nông nghiệp bản địa Thu Ka - đơn vị mang đến các sản phẩm từ sâm Lai Châu nhấn mạnh: “Chương trình ‘Sức sống hàng Việt’ là một chương trình rất uy tín. Các sản phẩm tham gia đều phải có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Cá nhân tôi và hợp tác xã rất kỳ vọng vào sự lan tỏa của chương trình, đặc biệt khi có sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước đối với các hợp tác xã hoạt động ở địa bàn còn nhiều khó khăn như Lai Châu”.
Một điểm đáng chú ý là định hướng phát triển thị trường nội địa không còn bó hẹp trong hệ thống bán lẻ truyền thống mà đang chuyển mạnh sang mô hình hiện đại, đa kênh và số hóa.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang xây dựng chiến lược phát triển thị trường thương mại trong nước giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời đề xuất Đề án phát triển hệ thống logistics nhằm giảm chi phí lưu thông hàng hóa.
Hiện nay, chi phí logistics của Việt Nam vẫn ở mức khoảng 19% GDP, cao hơn nhiều nước trong khu vực. Đây là một trong những “điểm nghẽn” làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
Song song với phát triển logistics, ngành Công Thương cũng thúc đẩy phát triển hệ thống chợ, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, các mô hình outlet và cụm mua sắm quy mô lớn nhằm kích thích tiêu dùng nội địa kết hợp phát triển du lịch.
Ở góc độ doanh nghiệp, việc mở rộng thương mại điện tử và chuyển đổi số đang được coi là chìa khóa để mở rộng thị trường. Bộ Công Thương đang xây dựng Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nông nghiệp chuyển đổi số toàn diện, giúp doanh nghiệp và hợp tác xã tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, tiết giảm chi phí trung gian.
Trong công tác quản lý nhà nước, chuyển đổi số cũng đang tạo ra thay đổi đáng kể. Từ ngày 1/3/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã hoàn thành kết nối kỹ thuật với Cổng dịch vụ công quốc gia để thanh toán trực tuyến xử phạt vi phạm hành chính.
Trong năm nay, việc xác thực đối tượng vi phạm qua VNeID và thông báo quyết định xử phạt điện tử cũng sẽ được triển khai đồng bộ. Đồng thời, hệ thống quản lý xăng dầu và các mặt hàng trọng điểm sẽ chính thức vận hành từ ngày 1/6/2026. Việc đẩy mạnh số hóa không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần minh bạch hóa thị trường, giảm gian lận thương mại và bảo vệ người tiêu dùng tốt hơn.
Bên cạnh các giải pháp phát triển thị trường, công tác quản lý thị trường tiếp tục được siết chặt nhằm bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh. Từ ngày 15/12/2025 đến 10/5/2026, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra 17.407 vụ, phát hiện và xử lý 14.923 vụ vi phạm. Tổng số tiền xử phạt hành chính lên tới 250,5 tỷ đồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm sở hữu công nghiệp, an toàn thực phẩm và thương mại điện tử.
Theo ông Trần Hữu Linh, việc siết chặt kỷ cương pháp luật về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ người tiêu dùng sẽ là nhiệm vụ xuyên suốt trong thời gian tới.
Trong một nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, thị trường trong nước đã và đang khẳng định một trong những động lực phát triển chiến lược. Khi sức mua nội địa được kích hoạt mạnh mẽ, hệ thống phân phối hiện đại hơn, logistics được cải thiện và hàng Việt ngày càng chiếm lĩnh niềm tin người tiêu dùng, thị trường gần 100 triệu dân sẽ không chỉ là nơi tiêu thụ hàng hóa mà còn là nền tảng quan trọng để kinh tế Việt Nam tăng tốc bền vững.