Kiểm soát giá vật liệu, chống đầu cơ, găm hàng
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026, yêu cầu tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá nhiên liệu, nguyên liệu, vật liệu xây dựng; đồng thời tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải.
Thủ tướng yêu cầu tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá nhiên liệu, nguyên liệu, vật liệu xây dựng;... các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải. Ảnh minh họa
Trong công điện, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các địa phương quyết liệt hơn nữa trong công tác giải phóng mặt bằng và triển khai các dự án, đặc biệt là vai trò của Bí thư, Chủ tịch UBND cấp tỉnh và lãnh đạo cấp cơ sở trong chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện.
Trọng tâm là tháo gỡ dứt điểm các khó khăn, vướng mắc; đẩy nhanh bồi thường, hỗ trợ tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời, cần huy động cả hệ thống chính trị tham gia, làm tốt công tác dân vận, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để giải quyết kịp thời, hợp tình, hợp lý các kiến nghị chính đáng. Việc bố trí tái định cư phải bảo đảm nguyên tắc “nơi ở sau tốt hơn nơi ở trước”, gắn với chăm lo đời sống, tạo việc làm và sinh kế bền vững cho người dân vùng dự án.
Thủ tướng giao các tỉnh Tuyên Quang, Lạng Sơn, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Đồng Nai, Lâm Đồng, An Giang xử lý dứt điểm tồn tại, bàn giao toàn bộ phần mặt bằng còn lại của hàng loạt dự án quan trọng trong tháng 3/2026. Trong khi đó, các địa phương như Bắc Ninh, Đồng Nai, Lâm Đồng cần khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án lớn như Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Dầu Giây - Tân Phú, Tân Phú - Bảo Lộc, bảo đảm không làm gián đoạn thi công.
Về quản lý giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng, Thủ tướng yêu cầu Bí thư, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Lãnh đạo chủ chốt cấp xã tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về giá; kiên quyết xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, thổi giá, lũng đoạn thị trường hoặc đưa tin sai lệch gây nhiễu loạn thông tin.
Các địa phương cần chủ động rà soát, tổng hợp nhu cầu vật liệu, ưu tiên bảo đảm nguồn cung cho các công trình trọng điểm quốc gia và dự án dân sinh cấp bách; đồng thời đẩy nhanh cấp phép khai thác, nâng công suất các mỏ vật liệu xây dựng thông thường.
Đối với các loại vật liệu có biến động bất thường, phải công bố giá và chỉ số giá xây dựng định kỳ hằng tháng hoặc kịp thời khi cần thiết, bảo đảm phản ánh đúng mặt bằng thị trường, làm cơ sở cho việc lập, điều chỉnh dự toán và quản lý hợp đồng; không để xảy ra tình trạng công bố chậm, sai lệch gây ảnh hưởng tiến độ dự án và phát sinh tiêu cực.
Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư và doanh nghiệp xây dựng phải theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu và vật liệu xây dựng, đánh giá đầy đủ tác động đến tổng mức đầu tư, nguồn vốn và các loại hợp đồng xây dựng, nhất là hợp đồng trọn gói, đơn giá cố định, từ đó kịp thời có giải pháp xử lý phù hợp.
Thủ tướng cũng yêu cầu Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long ưu tiên cung cấp vật liệu cho các dự án trọng điểm như Vành đai 4 vùng Thủ đô, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Cần Thơ - Cà Mau, Mỹ Thuận - Cần Thơ.
Đồng bộ giải pháp từ trung ương đến địa phương
Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành. Theo đó, Bộ Xây dựng được giao theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, đôn đốc các địa phương công bố giá đúng quy định; phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương dự báo biến động giá, đề xuất giải pháp điều hành phù hợp. Đồng thời, chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, làm việc xuyên ngày nghỉ để đẩy nhanh tiến độ dự án.
Bộ Công an chủ trì điều tra, xử lý nghiêm các hành vi thao túng thị trường, đầu cơ trục lợi, cũng như các hành vi bao che, tham nhũng trong lĩnh vực này.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát, tháo gỡ vướng mắc trong cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng; đẩy nhanh điều chỉnh quy hoạch, nâng công suất các mỏ theo cơ chế đặc thù.
Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra thị trường, xử lý hàng giả, hàng kém chất lượng, hành vi tăng giá bất hợp lý. Bộ Tài chính theo dõi, phân tích biến động chi phí đầu vào, kịp thời đề xuất giải pháp quản lý. Cùng với đó, các bộ, ngành liên quan phối hợp tháo gỡ vướng mắc về di dời hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống điện, nhằm bảo đảm tiến độ thi công các dự án.
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng và Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc việc thực hiện công điện; kịp thời báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà để chỉ đạo xử lý các vấn đề phát sinh.
Việc siết chặt quản lý giá vật liệu, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong tiến độ các dự án giao thông trọng điểm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả đầu tư công.