Kinh tế số và thương mại điện tử đang mở ra không gian phát triển mới cho thanh niên, từ khởi nghiệp, kinh doanh đến sáng tạo nội dung. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, người trẻ không chỉ cần làm chủ công nghệ mà còn phải trang bị kỹ năng số, kiến thức pháp luật và tư duy kinh doanh bài bản.
Thời gian qua, Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX), Bộ Công Thương đã phối hợp với nhiều địa phương, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp triển khai các chương trình tập huấn, hỗ trợ sinh viên và thanh niên khởi nghiệp trên nền tảng số. Nhân dịp này, Báo Công Thương đã trao đổi với ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX) về những kỹ năng người trẻ cần chuẩn bị để nắm bắt cơ hội từ thương mại điện tử và trí tuệ nhân tạo (AI).
Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX).
Kỹ năng số trở thành "hành trang" khởi nghiệp
- Thưa ông đánh giá như thế nào về nhu cầu trang bị kỹ năng thương mại điện tử của lực lượng trẻ hiện nay và vì sao eComDX lựa chọn đây là một trong những nhóm đối tượng trọng tâm?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, nhu cầu trang bị kỹ năng thương mại điện tử cho lực lượng trẻ đang trở nên cấp thiết. Đây không còn là "kỹ năng cộng thêm" mà đã trở thành năng lực thiết yếu để thích ứng với thị trường lao động và xu hướng kinh doanh số.
Thương mại điện tử hiện không chỉ là bán hàng trực tuyến mà còn bao gồm vận hành sàn, Social Commerce, Shoppertainment, tiếp thị liên kết, phân tích dữ liệu và logistics. Việc nắm vững các kỹ năng này giúp người trẻ nâng cao năng lực cạnh tranh và mở ra nhiều cơ hội khởi nghiệp.
Dù có lợi thế tiếp cận công nghệ sớm, nhiều bạn trẻ vẫn thiếu kiến thức về quản trị, pháp lý, thuế, sở hữu trí tuệ và vận hành kinh doanh. Vì vậy, đào tạo bài bản là điều kiện quan trọng để phát triển bền vững. Theo chúng tôi, kinh tế số cũng là lĩnh vực có rào cản khởi nghiệp thấp, tạo nhiều cơ hội cho thanh niên phát triển sự nghiệp và đóng góp vào chuyển đổi số quốc gia.
Đó cũng là lý do eComDX xác định thanh niên là một trong những nhóm đối tượng trọng tâm. Thông qua các chương trình tập huấn, đặc biệt là sáng kiến "MegaLive Thanh niên", chúng tôi hỗ trợ người trẻ ứng dụng nền tảng số để khởi nghiệp, mở rộng thị trường, đồng thời trang bị kiến thức pháp luật nhằm kinh doanh đúng quy định. eComDX cũng đang kết nối cơ quan quản lý, các nền tảng công nghệ và tổ chức hỗ trợ thanh niên để xây dựng hệ sinh thái giúp người trẻ làm chủ công nghệ và phát triển bền vững.
- Luật Thương mại điện tử năm 2025 đã có hiệu lực với nhiều quy định mới. Theo ông, những thay đổi này sẽ mở ra cơ hội và đặt ra yêu cầu gì đối với sinh viên, thanh niên khởi nghiệp khi tham gia kinh doanh trên môi trường số?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: Sự ra đời của Luật Thương mại điện tử 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho kinh tế số tại Việt Nam. Không chỉ kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch và an toàn, chính sách mới còn mở ra nhiều không gian phát triển, đồng thời đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với sinh viên và thanh niên khởi nghiệp.
Về cơ hội, hành lang pháp lý rõ ràng giúp gia tăng niềm tin của người tiêu dùng đối với các hoạt động mua sắm trực tuyến. Đây là bệ phóng vững chắc để các bạn trẻ tự tin thử nghiệm và bứt phá với các mô hình kinh doanh số hiện đại như bán hàng đa nền tảng, Social Commerce, Livestream hay phát triển các giải pháp công nghệ dịch vụ.
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi cùng trách nhiệm. Luật Thương mại điện tử 2025 đòi hỏi chúng ta phải thay đổi triệt để tư duy: chuyển từ làm ăn nhỏ lẻ sang vận hành chuyên nghiệp và bài bản. Trong kỷ nguyên AI và dữ liệu lớn (Big Data), nhà khởi nghiệp không chỉ cần ý tưởng hay công nghệ, mà bắt buộc phải nắm vững pháp luật, tuân thủ nghĩa vụ thuế, bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch nguồn gốc sản phẩm và tôn trọng sở hữu trí tuệ.
Nắm bắt thực tế đó, eComDX đã và đang đẩy mạnh các chương trình đào tạo thực chiến cho thanh niên. Không dừng lại ở việc phổ biến luật, eComDX trực tiếp hướng dẫn học viên ứng dụng quy định vào vận hành thực tế, từ xây dựng thương hiệu, ứng dụng AI trong marketing, đến quản trị dữ liệu và bảo vệ quyền lợi người mua.
Với phương châm “Kinh doanh dài lâu, bắt đầu từ Luật”, eComDX sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các địa phương, cơ sở đào tạo nhằm đồng hành cùng thế hệ trẻ. Mục tiêu hướng tới không chỉ là tạo ra những người bán hàng giỏi, mà là đào tạo nên một thế hệ công dân số có trách nhiệm, góp phần xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử Việt Nam minh bạch, bền vững và hội nhập quốc tế.
Xây dựng hệ sinh thái để thanh niên bứt phá
- Việc ứng dụng AI đang mở ra nhiều cơ hội cho hoạt động thương mại điện tử. Theo ông, người trẻ cần chuẩn bị những kỹ năng gì để khai thác hiệu quả công nghệ này và phát triển hoạt động kinh doanh một cách bền vững?
Ông Nguyễn Hữu Tuấn: AI đang mở ra nhiều cơ hội cho thương mại điện tử khi giúp cá nhân và doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận công nghệ hiện đại với chi phí hợp lý. Tuy nhiên, AI không thay thế con người mà là công cụ hỗ trợ. Lợi thế sẽ thuộc về những người biết khai thác AI để tạo ra giá trị mới.
Để phát triển bền vững trong môi trường số, theo tôi, người trẻ cần tập trung vào 5 nhóm kỹ năng cốt lõi: ứng dụng AI trong nghiên cứu thị trường, sáng tạo nội dung, marketing và chăm sóc khách hàng; xây dựng thương hiệu số; phân tích dữ liệu để ra quyết định kinh doanh; tuân thủ pháp luật, đạo đức số, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời không ngừng học hỏi, thích ứng với sự thay đổi của công nghệ.
Đồng hành cùng lực lượng lao động trẻ, eComDX đã đưa AI vào chương trình đào tạo, hướng dẫn thực hành từ nghiên cứu thị trường đến vận hành và phân tích dữ liệu. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình chuyên sâu, tăng cường hợp tác với các nền tảng công nghệ nhằm góp phần xây dựng nguồn nhân lực số chất lượng cao cho thương mại điện tử Việt Nam.
Xin cảm ơn ông!
Thời gian qua, eComDX đã phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp Việt Nam (SYS Việt Nam), các Sở Công Thương, cơ sở đào tạo và các sàn thương mại điện tử triển khai nhiều chương trình thực hành, giúp học viên trực tiếp vận hành gian hàng, ứng dụng AI và livestream bán hàng. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu triển khai mô hình Trạm Xanh Thanh niên nhằm gắn chuyển đổi số với chuyển đổi xanh trong hỗ trợ khởi nghiệp.
Thời gian tới, eComDX sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới hợp tác, hướng tới xây dựng hệ sinh thái toàn diện để thanh niên không chỉ được trang bị kỹ năng mà còn được kết nối thị trường, phát triển các mô hình kinh doanh số bền vững.