Kiểm soát an toàn từ chuỗi cung ứng
Chiều 25/8, Báo Điện tử Tuổi Trẻ phối hợp với Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội Ẩm thực TP. Hồ Chí Minh và Hội Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo “Một suất ăn an toàn bắt đầu từ đâu?”.
Đại biểu tham dự sự kiện.
Hội thảo tập trung vào yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị cung ứng, hệ thống phân phối và bếp ăn trong kiểm soát an toàn thực phẩm. Theo các đại biểu, phía sau mỗi suất ăn là một chuỗi công đoạn, từ sản xuất, vận chuyển, phân phối, bảo quản đến sơ chế và chế biến. Rủi ro có thể phát sinh ở bất kỳ khâu nào nếu việc kiểm soát không được thực hiện đồng bộ.
Ngày 14/8/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 33/CT-TTg về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục. Chỉ thị yêu cầu kiểm soát toàn bộ quá trình từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, bảo quản, chế biến đến cung cấp suất ăn; đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm, công khai, minh bạch, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ trong quản lý.
Tại hội thảo, các đại biểu nhận diện rủi ro và giải pháp tại ba mắt xích gồm cung ứng nguyên liệu, phân phối và bếp ăn. Việc chia sẻ dữ liệu, kiểm soát chất lượng và ứng phó khi phát hiện nguy cơ cũng được đặt ra.
Điểm nhấn của chương trình là “Gắn Tick xanh trách nhiệm cho bếp ăn tập thể”. Mô hình “Suất ăn Tick xanh trách nhiệm” được giới thiệu nhằm tăng khả năng tiếp cận thông tin. Thông qua mã QR, phụ huynh và nhà trường có thể tra cứu nhà cung cấp, nguồn nguyên liệu, hóa đơn nhập hàng, thực đơn và hình ảnh suất ăn hằng ngày.
Từ bếp ăn trường học, các giải pháp bảo đảm an toàn và minh bạch tại bếp ăn công nghiệp, nhà hàng, khách sạn cũng được thảo luận, với yêu cầu xác định rõ trách nhiệm của từng bên.
Công nghệ tăng minh bạch trong kiểm soát an toàn thực phẩm
Ông Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, cho biết Chương trình “Tick xanh trách nhiệm” được xây dựng theo hướng tăng cường kiểm soát, minh bạch thông tin và ứng dụng công nghệ trong quản lý an toàn thực phẩm.
Ông Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh.
Theo ông Đào Hà Trung, số lượng nhà cung cấp và sản phẩm đăng ký tham gia chương trình khá lớn, song việc kiểm tra, sàng lọc để đáp ứng tiêu chuẩn của các hệ thống phân phối được thực hiện nghiêm túc. Hệ thống cũng kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, chứng nhận và kết quả kiểm nghiệm sản phẩm.
Một điểm đáng chú ý là người tiêu dùng có thể tiếp cận thông tin về kết quả kiểm nghiệm, thời điểm kiểm nghiệm và đơn vị thực hiện. Theo ông Đào Hà Trung, khả năng công khai những thông tin này góp phần tăng tính minh bạch và niềm tin đối với sản phẩm.
Về công nghệ, chương trình ứng dụng blockchain để hạn chế việc giả mạo, thay đổi dữ liệu; đồng thời sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ sàng lọc, xác định những khu vực cần tập trung kiểm soát.
Đối với bếp ăn tập thể và trường học, ông Trung đánh giá đây là lĩnh vực phức tạp, cần sự phối hợp của cơ quan quản lý, nhà cung cấp, nhà phân phối và cộng đồng. Hội Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh đã thử nghiệm mô hình tại 10 trường học. Theo ông, kết quả bước đầu cho thấy phụ huynh quan tâm và hài lòng với khả năng tiếp cận thông tin.
Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op.
Chia sẻ kinh nghiệm triển khai chương trình, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op, cho rằng an toàn của một suất ăn phải được xây dựng từ cả chuỗi cung ứng. Trách nhiệm bắt đầu từ vùng sản xuất, cơ sở chăn nuôi, nhà máy chế biến, sau đó đến vận chuyển, phân phối, bảo quản và chế biến.
Saigon Co.op là một trong 8 nhà phân phối tiên phong tham gia “Tick xanh trách nhiệm” từ năm 2024. Đến nay, toàn hệ thống có 1.396 sản phẩm của 107 nhà cung cấp tham gia chương trình; trong đó thực phẩm tươi sống có 1.076 sản phẩm của 78 nhà cung cấp.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, doanh số sản phẩm Tick xanh trách nhiệm trên toàn hệ thống Saigon Co.op đạt 615 tỷ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ. Riêng tại TP. Hồ Chí Minh, doanh số đạt 418 tỷ đồng, tăng 14%.
Hưởng ứng việc đưa sản phẩm Tick xanh trách nhiệm vào trường học và bếp ăn tập thể, Saigon Co.op đang làm việc với các trường học, bếp ăn và đơn vị liên quan để kết nối, cung ứng sản phẩm thuộc chương trình.
Theo ông Nguyễn Ngọc Thắng, mục tiêu là hình thành nguồn cung phong phú, ổn định, an toàn và có khả năng truy xuất nguồn gốc, phục vụ trường học, bếp ăn tập thể và khách hàng HORECA. Saigon Co.op cũng xây dựng chính sách bán hàng dành cho khách hàng B2B, HORECA và khách hàng mua số lượng lớn.
Từ thực tiễn triển khai, Saigon Co.op đề xuất tập trung chuẩn hóa, kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc; nâng cao năng lực nhà cung cấp và tạo động lực thị trường cho sản phẩm có trách nhiệm. Theo ông Nguyễn Ngọc Thắng, để bảo đảm an toàn cho một suất ăn cần sự phối hợp của nhà sản xuất, nhà phân phối, bếp ăn và cơ quan quản lý.
Mở rộng nguồn cung an toàn vào trường học
Bà Nguyễn Hương Giang, Trưởng phòng Kiểm soát chất lượng hệ thống siêu thị MM Mega Market Việt Nam, cho biết hiện có hơn 70 nhà cung cấp tự nguyện tham gia “Tick xanh trách nhiệm” với hơn 400 sản phẩm. Khoảng 80% thuộc nhóm thực phẩm tươi sống như rau, thịt và trứng gia cầm.
Bà Nguyễn Hương Giang, Trưởng phòng Kiểm soát chất lượng hệ thống siêu thị MM Mega Market Việt Nam.
Theo bà Nguyễn Hương Giang, MM Mega Market kiểm soát chất lượng xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ nông trại đến bàn ăn. Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp hướng dẫn kỹ thuật, giám sát quá trình nuôi trồng. Sau thu hoạch, sản phẩm được kiểm soát tại trung tâm phân phối trước khi đưa đến hệ thống siêu thị. Tại điểm bán, nhân sự quản lý chất lượng tiếp tục giám sát điều kiện trưng bày, bảo quản và lấy mẫu kiểm tra định kỳ.
Nhà cung cấp muốn tham gia chuỗi phải đáp ứng yêu cầu về hồ sơ an toàn thực phẩm, nguồn gốc sản phẩm và kiểm soát chất lượng. Với sản phẩm Tick xanh trách nhiệm, nhà cung cấp phải công khai kết quả kiểm nghiệm trên hệ thống để các nhà phân phối cùng kiểm tra, chia sẻ thông tin và cảnh báo khi phát sinh vấn đề.
Bà Nguyễn Hương Giang cho rằng việc minh bạch thông tin giúp tăng niềm tin của người tiêu dùng và uy tín nhà cung cấp. MM Mega Market cũng bố trí khu vực trưng bày riêng và có chính sách phù hợp nhằm tạo điều kiện cho các nhà cung cấp tham gia chương trình.
Tại phiên thảo luận “Tăng cường bảo đảm an toàn bếp ăn tập thể”, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và các hiệp hội tập trung làm rõ trách nhiệm của mỗi bên, phương thức chia sẻ dữ liệu và quy trình ứng phó khi phát hiện nguy cơ.
Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh.
Phát biểu tổng kết hội thảo, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, đánh giá “Tick xanh trách nhiệm” đã có bước phát triển sau thời gian triển khai. Từ 6 hệ thống phân phối ban đầu, chương trình hiện có 12 hệ thống tham gia. Số lượng nhà cung cấp và sản phẩm đăng ký cũng tăng nhanh, đặc biệt sau khi chương trình được định hướng đưa vào bếp ăn trường học.
Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương, an toàn thực phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng và cần sự tham gia của nhiều chủ thể. Cùng với kiểm soát, xử lý sản phẩm không bảo đảm an toàn, cần tạo động lực cho nhà sản xuất làm ăn nghiêm túc, minh bạch và có trách nhiệm, đồng thời giúp họ có đầu ra ổn định thông qua thị trường.
Ông Nguyễn Nguyên Phương cho biết việc đưa “Tick xanh trách nhiệm” vào trường học mở ra dư địa phát triển lớn. Thành phố hiện có 168 phường, xã và khoảng 3.500 bếp ăn trường học, qua đó tạo thị trường cho các sản phẩm đáp ứng yêu cầu.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, việc nhân rộng mô hình cần bảo đảm minh bạch, tạo điều kiện để nhiều nhà cung cấp tham gia trên cơ sở đáp ứng tiêu chuẩn, nâng cao trách nhiệm và chất lượng sản phẩm. Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh sẽ phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan nghiên cứu, hoàn thiện quy chế, hướng tới mở rộng mô hình từ trường học sang bệnh viện, khu công nghiệp và các lĩnh vực khác.