Tiếp sức doanh nghiệp sinh thái rừng nâng cao năng lực cạnh tranh

Hỗ trợ doanh nghiệp sinh thái rừng

Chiều 16/6, Viện Nghiên cứu Đổi mới và Phát triển (IID) tổ chức sự kiện khởi động Eco-Venture Innovation Hub (EVI Hub) cùng các chương trình hỗ trợ năm 2026. Sự kiện thu hút sự tham gia của các tổ chức phát triển, doanh nghiệp tạo tác động, nhà đầu tư, chuyên gia và đối tác trong nước, quốc tế.

EVI Hub là mô hình được phát triển từ Chương trình Forest Ecopreneur do Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) điều phối và Cơ quan Lâm nghiệp Hàn Quốc (KFS) tài trợ. Sau ba năm triển khai, Forest Ecopreneur đã hỗ trợ hơn 60 doanh nghiệp và sáng kiến trong các lĩnh vực lâm nghiệp bền vững, sản phẩm dưới tán rừng, du lịch sinh thái và sinh kế cộng đồng. Trên nền tảng này, EVI Hub được xây dựng với mục tiêu trở thành trung tâm kết nối và phát triển doanh nghiệp sinh thái hàng đầu tại Việt Nam.

Theo đại diện IID, EVI Hub hoạt động dựa trên ba trụ cột gồm nâng cao năng lực thông qua các chương trình ươm tạo và tăng tốc doanh nghiệp; cung cấp tri thức, thông tin thị trường, chính sách; kết nối nguồn lực về tài chính, thị trường và nhân lực. Trong năm 2026, EVI Hub sẽ triển khai chương trình ươm tạo dành cho 15 doanh nghiệp giai đoạn đầu và chương trình tăng tốc dành cho 5 doanh nghiệp tiềm năng nhằm hỗ trợ giải quyết các thách thức tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề sự kiện, bà Đặng Hồng Ngân, đại diện Hợp tác xã Cộng đồng Dao Lào Cai cho biết, đơn vị đang phát triển các sản phẩm thảo dược truyền thống có nguồn gốc từ rừng tự nhiên như nước tắm thảo dược, muối ngâm chân và dầu gội thảo dược. Tuy nhiên, hợp tác xã còn gặp nhiều khó khăn về thủ tục pháp lý, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra cho sản phẩm. Vì vậy, đơn vị kỳ vọng thông qua EVI Hub có thể tiếp cận kiến thức, nguồn lực và các chương trình hỗ trợ để từng bước chuẩn hóa sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ông Alexis Corblin, Cố vấn kỹ thuật cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), đánh giá việc chuyển đổi từ Forest Ecopreneur sang EVI Hub là bước phát triển quan trọng nhằm mở rộng quy mô tác động của chương trình. Theo ông, EVI Hub có tiềm năng trở thành mô hình tiêu biểu trong hỗ trợ doanh nghiệp sinh thái tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy các giải pháp dựa vào thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.

Tăng cường năng lực nội tại để chinh phục thị trường

Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS Trương Thị Nam Thắng, Nghiên cứu trưởng IID cho hay, số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong những tháng đầu năm 2026 tiếp tục tăng mạnh. Cùng với đó, các khái niệm kinh doanh tạo tác động, phát triển bền vững ngày càng được quan tâm trong chiến lược phát triển doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc thiếu các công cụ đánh giá và đo lường tác động xã hội thống nhất đang là rào cản khiến nhiều doanh nghiệp khó chứng minh giá trị thực chất cũng như tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ.

Để giải quyết khoảng trống này, IID phát triển Impactonomy - hệ thống đánh giá và chứng nhận doanh nghiệp tạo tác động xã hội được thiết kế cho bối cảnh Việt Nam nhưng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Năm 2025, chương trình đã cấp 25 chứng nhận đầu tiên cho các doanh nghiệp tạo tác động. Trong năm 2026, các doanh nghiệp tham gia EVI Hub sẽ được ưu tiên hỗ trợ chứng nhận miễn phí, đồng thời có cơ hội tiếp cận các chứng nhận quốc tế nhằm nâng cao uy tín và khả năng huy động vốn.

Nhiều doanh nghiệp tham gia chương trình EVI Hub đặt mục tiêu mở rộng thị trường, đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ hiện đại hoặc hướng tới xuất khẩu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thách thức lớn nhất không nằm ở việc thiếu cơ hội thị trường mà là mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp.

Đại diện IID cho biết, chương trình không đặt mục tiêu bảo đảm doanh nghiệp ký kết hợp đồng hay tăng doanh số ngay sau khi kết thúc khóa hỗ trợ. Thay vào đó, trọng tâm là giúp doanh nghiệp chuẩn hóa sản phẩm, hoàn thiện quy trình quản trị, xây dựng hệ thống vận hành và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường.

Các doanh nghiệp tham gia chương trình tăng tốc sẽ được đánh giá năng lực theo từng mục tiêu cụ thể như mở rộng thị trường, tiếp cận nguồn vốn hoặc phát triển sản phẩm. Trên cơ sở đó, chương trình kết nối doanh nghiệp với đội ngũ chuyên gia, cố vấn phù hợp để xây dựng lộ trình phát triển và đồng hành giải quyết các thách thức thực tiễn.

Theo IID, việc hỗ trợ doanh nghiệp sinh thái không chỉ góp phần phát triển kinh tế địa phương mà còn tạo động lực bảo tồn tài nguyên rừng, đa dạng sinh học và nâng cao sinh kế cho cộng đồng. Thông qua EVI Hub, các doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện để phát triển bền vững, sẵn sàng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, IID công bố hệ sinh thái các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tạo tác động năm 2026, gồm các sáng kiến về truyền thông, chứng nhận tác động xã hội, nghiên cứu, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.