Phát biểu khai mạc hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 có nhiều điểm mới mang tính đột phá, quán triệt yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, góp phần quan trọng vào việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch; từng bước nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội đất nước.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Trung Kiên
Tuy nhiên, quá trình triển khai thi hành luật cho thấy một số nội dung liên quan đến cấu trúc hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, nguyên tắc áp dụng pháp luật, quy trình xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật cần được tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, hiện nay, nhiều chủ trương, định hướng lớn của Đảng đã đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật như: Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới…
Từ đó, có thể thấy rằng việc nghiên cứu, ban hành Luật về Văn bản quy phạm pháp luật thay thế Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 là yêu cầu khách quan, cấp thiết đáp ứng yêu cầu đổi mới quy trình xây dựng pháp luật.
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Văn Thi
Báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp cho biết, việc ban hành và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật đã có nhiều chuyển biến tích cực; chất lượng văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được nâng cao; nhiều văn bản được ban hành kịp thời để thể chế hóa chủ trương của Đảng, phục vụ sắp xếp tổ chức bộ máy, thúc đẩy phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ, phát triển kinh tế tư nhân và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật vẫn còn bộc lộ nhiều khó khăn, vướng mắc cả từ quy định của Luật lẫn khâu tổ chức thực hiện. Một số quy định của Luật còn chưa rõ ràng, thiếu thống nhất, đặc biệt liên quan đến thẩm quyền ban hành văn bản, xác định hiệu lực pháp lý, quy trình xây dựng chính sách, trình tự thủ tục rút gọn cũng như cơ chế xử lý các vấn đề phát sinh cấp bách trong thực tiễn.
Ông Nguyễn Quốc Hoàn đề nghị tiếp tục rà soát, đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; thu gọn hình thức văn bản và đầu mối chủ thể có thẩm quyền ban hành; xác định rõ thứ bậc hiệu lực pháp lý giữa các loại văn bản nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, khó áp dụng. Đồng thời, nghiên cứu mở rộng và xác định rõ giá trị áp dụng của các nguồn bổ trợ như án lệ, tập quán, lẽ công bằng, nguyên tắc pháp luật và học thuyết pháp lý trong quá trình áp dụng pháp luật…
Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành Luật; đồng thời đưa ra các đề xuất, kiến nghị, các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tổ chức thi hành pháp luật.