Từ đổi mới thiết bị đến tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng
Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được Tổng công ty May 10 - CTCP xác định là một trong những giải pháp nhằm giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động và hạn chế tác động đến môi trường. Với đặc thù sản xuất, gia công và xuất khẩu hàng may mặc, doanh nghiệp triển khai đồng thời các giải pháp cải tiến công nghệ, thay thế thiết bị tiêu thụ nhiều năng lượng và kiểm soát quá trình vận hành tại các khu vực sản xuất.
Theo hồ sơ đăng ký công nhận cơ sở sử dụng năng lượng xanh năm 2025, giai đoạn 2020-2024, tổng lượng điện năng tiêu thụ của May 10 được tính toán ở mức 27,42 triệu kWh nếu không áp dụng các giải pháp tiết kiệm. Sau khi triển khai các biện pháp cải tiến, lượng điện tiêu thụ còn 25,52 triệu kWh, tương ứng tiết kiệm 1,9 triệu kWh, đạt tỷ lệ 6,9%.
Tổng công ty May 10 - CTCP nhận danh hiệu sử dụng năng lượng xanh 5 sao.
Riêng năm 2024, doanh nghiệp tiết kiệm được 360.000 kWh điện, tương đương 864 triệu đồng chi phí. Theo hồ sơ, May 10 duy trì mục tiêu tiết giảm từ 3-5% chi phí năng lượng mỗi năm thông qua các hoạt động cải tiến và quản lý sử dụng năng lượng.
Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể là thay thế hệ thống lò hơi cũ. Trước đây, nhà lò hơi trung tâm sử dụng hai lò hơi đốt than thủ công được đầu tư từ năm 2005 và 2008. Hệ thống cung cấp hơi nóng cho các thiết bị là ép, giặt là và khu vực nấu ăn tại trụ sở Tổng công ty.
Năm 2024, May 10 thay thế hai lò hơi đốt than bằng một lò hơi tầng sôi bán tự động, công suất 4 tấn/giờ, sử dụng nhiên liệu viên nén gỗ biomass. Giải pháp hướng tới giảm tiêu hao nhiên liệu, giảm nhân công vận hành và hạn chế phát thải khí nhà kính. Theo ông Phạm Văn Thuần, Phó trưởng phòng Cơ Điện - Tổng công ty May 10, giải pháp này mang lại giá trị tài chính rõ rệt.
"Chi phí năng lượng của hệ thống giảm từ khoảng 377 triệu đồng/tháng xuống còn 254 triệu đồng/tháng, tiết kiệm khoảng 123 triệu đồng/tháng, tương đương gần 1,47 tỷ đồng/năm. Với tổng vốn đầu tư thiết bị và lắp đặt 2,15 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 1,4 năm," ông Phạm Văn Thuần cho biết.
Theo số liệu so sánh trong hồ sơ, chi phí nhiên liệu của hệ thống lò hơi giảm từ 4,525 tỷ đồng khi sử dụng than xuống còn 3,047 tỷ đồng khi sử dụng viên nén gỗ, tương ứng mức tiết kiệm khoảng 1,478 tỷ đồng, hay 32,6%.
Bên cạnh nhiệt năng, May 10 tập trung cải thiện hiệu suất sử dụng điện tại hệ thống chiếu sáng và khí nén. Với chiếu sáng, doanh nghiệp thay thế bóng đèn truyền thống công suất 28W bằng đèn LED công suất 18W. Theo tính toán của doanh nghiệp, với 1.000 bóng đèn hoạt động trung bình 10 giờ/ngày trong 300 ngày/năm, điện năng tiêu thụ giảm từ 84.000 kWh xuống còn 54.000 kWh mỗi năm, tiết kiệm 30.000 kWh. Chi phí tiết kiệm ước đạt 78 triệu đồng/năm, giảm khoảng 20 tấn CO₂ phát thải và thời gian hoàn vốn khoảng 3 năm.
May 10 tập trung cải thiện hiệu suất sử dụng điện tại hệ thống chiếu sáng.
Đối với hệ thống khí nén, doanh nghiệp điều chỉnh áp suất cài đặt từ mức 6 - 7,5 bar xuống 5,5 - 6,5 bar. Giải pháp giúp tiết kiệm khoảng 6,16% điện năng tiêu thụ của hệ thống, tương đương 85.378 kWh/năm và khoảng 221,98 triệu đồng chi phí, giảm 56,28 tấn khí CO2. Với khoản đầu tư bổ sung bình tích khí nén 90 triệu đồng, thời gian hoàn vốn theo hồ sơ khoảng 0,4 năm.
Các giải pháp khác được May 10 triển khai trong giai đoạn 2020-2024 gồm thay thế đèn huỳnh quang bằng đèn LED tại kho, trường học và khu vực nhà ăn; lắp thiết bị tự động xả nước ngưng trên đường ống khí nén; thay đổi thiết bị, công nghệ nhằm nâng cao năng suất lao động và giảm thời gian vận hành. Việc rà soát các điểm rò rỉ khí nén, điều chỉnh chế độ vận hành và sử dụng hiệu quả nhiệt cũng nằm trong nhóm giải pháp được doanh nghiệp chú trọng.
Quản lý năng lượng bằng dữ liệu, hướng tới sản xuất xanh
Song song với đầu tư công nghệ, May 10 xây dựng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001:2018, được hỗ trợ tư vấn xây dựng trong năm 2022 và được cấp chứng nhận ngày 23/2/2023. Hệ thống được tích hợp với một số quy trình quản lý hiện có, đồng thời thiết lập chính sách, mục tiêu, chỉ tiêu và đường cơ sở năng lượng cho toàn Tổng công ty cũng như các khu vực tiêu thụ năng lượng chính.
Để nâng cao công tác quản trị năng lượng, May 10 đã thành lập Ban Quản lý năng lượng từ năm 2019 và kiện toàn năm 2022, gồm 9 thành viên thuộc các phòng, ban liên quan. Ban có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch tiết kiệm năng lượng hằng năm và dài hạn; xác lập định mức tiêu thụ; kiểm tra, giám sát việc thực hiện; đánh giá hiệu quả đầu tư và đề xuất cải tiến thiết bị, công nghệ.
May 10 cũng ứng dụng hệ thống Smart EE để theo dõi tiêu thụ năng lượng. Theo hồ sơ, 38 điểm đo đếm được kết nối với hệ thống, cho phép ghi nhận thông số điện năng của máy móc, lưu dữ liệu liên tục và cảnh báo những dấu hiệu sử dụng năng lượng chưa hiệu quả như thiết bị chạy không tải, suy giảm khí nén hoặc rò rỉ hơi nóng. Dữ liệu được sử dụng để phân tích mức tiêu thụ tại từng hộ sử dụng chính, từ đó kịp thời phát hiện bất thường và xây dựng phương án khắc phục.
Về nhân lực, Tổng công ty đã cử 6 cán bộ tham gia đào tạo và được cấp chứng chỉ người quản lý năng lượng hoặc kiểm toán viên năng lượng. Chính sách tiết kiệm năng lượng được phổ biến tới các đơn vị thông qua đào tạo, email, bảng tin, thông báo và họp đầu ca. Các chỉ số hiệu suất năng lượng được tổng kết định kỳ, báo cáo lãnh đạo để xem xét và triển khai các biện pháp tiếp theo.
Trong định hướng tiếp tục giảm chi phí và nâng cao tỷ trọng năng lượng sạch, May 10 đang nghiên cứu thiết kế hệ thống điện mặt trời mái nhà, dự kiến triển khai trong thời gian tới. Phương án được nêu trong hồ sơ có diện tích lắp đặt khoảng 6.400 m², công suất dự kiến 1.360 kWp và sản lượng điện trung bình 1,442 triệu kWh/năm. Theo tính toán của doanh nghiệp, hệ thống có thể giúp tiết kiệm khoảng 3,46 tỷ đồng tiền điện mỗi năm. Đây là kế hoạch dự kiến được kỳ vọng sẽ hiệu quả trong quá trình thực hiện.
Với tổng điểm tự đánh giá 99/100 trong hồ sơ đăng ký cơ sở sử dụng năng lượng xanh năm 2025, May 10 cho thấy cách tiếp cận kết hợp giữa đổi mới thiết bị, quản trị dựa trên dữ liệu và nâng cao nhận thức người lao động.