TP.HCM công bố cực tăng trưởng mới: Đô thị Khoa học công nghệ phía Bắc

Kiến tạo một “vùng lõi” đổi mới sáng tạo

Sáng ngày 15/1/2026, tại phường Bình Dương, UBND TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng các sở, ban, ngành và Tập đoàn Becamex, VSIP tổ chức Lễ công bố phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh”. Sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra không gian phát triển khoa học công nghệ quy mô lớn, tạo động lực tăng trưởng mới cho Thành phố; đồng thời là hoạt động thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn đóng vai trò hỗ trợ, mà đã trở thành trụ cột trung tâm của tăng trưởng kinh tế. Quán triệt tinh thần đổi mới, đột phá của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, TP. Hồ Chí Minh đang quyết liệt triển khai lộ trình chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm hạt nhân cho phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh không đơn thuần là đầu tư hạ tầng hay phát triển thêm một khu đô thị mới, mà là quá trình kiến tạo một “vùng lõi” đổi mới sáng tạo. Đây là nơi hội tụ và tích hợp các nguồn lực chiến lược về con người, tri thức, công nghệ và vốn, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời khẳng định vị thế của TP. Hồ Chí Minh với vai trò là trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo hàng đầu của khu vực.

Đề án “Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh” được xác định là đề án mang tính định hướng chiến lược, nhằm định hình và định danh một không gian phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc Thành phố. Trọng tâm của Đề án là hình thành một cực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn và củng cố vai trò đầu tàu kinh tế của TP. Hồ Chí Minh.

Theo định hướng quy hoạch, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc được xác định là “bộ não khoa học công nghệ” của vùng sản xuất công nghệ cao. Cấu trúc không gian được thiết kế theo mô hình tích hợp, bao gồm vùng lõi đổi mới sáng tạo khoảng 103 ha tại phường Bình Dương, nơi tập trung các hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, ươm tạo và thương mại hóa công nghệ; cùng vành đai phát triển công nghệ cao gồm các khu công nghiệp thế hệ mới như VSIP III, Cây Trường, Lai Hưng.

Điểm khác biệt cốt lõi của Đề án là đưa “bộ não” nghiên cứu vào ngay giữa vùng sản xuất quy mô lớn, nhằm rút ngắn chu trình từ nghiên cứu, phát triển (R&D) đến ứng dụng và thương mại hóa. Đây là mô hình phát triển tiên tiến, phù hợp với xu thế quốc tế, giúp gia tăng tốc độ đổi mới, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả liên kết giữa khoa học và sản xuất.

Một lợi thế quan trọng của Đề án là tận dụng hiệu quả hạ tầng hiện hữu tại Thành phố mới Bình Dương. Trong đó, việc chuyển đổi công năng Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) thành Tòa nhà Khoa học Công nghệ được xem là bước đi chiến lược, cho phép kích hoạt nhanh các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp, viện trường.

Song song đó, Đề án triển khai cơ chế sandbox theo Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội, cho phép thí điểm có kiểm soát các công nghệ mới, mô hình quản trị mới và cơ chế chính sách đặc thù. Đây là nền tảng thể chế quan trọng, giúp TP. Hồ Chí Minh chủ động thử nghiệm những giải pháp đột phá, tiệm cận với chuẩn mực quốc tế trong quản lý và phát triển khoa học công nghệ.

Động lực tăng trưởng xanh với trụ cột phát triển đa cực

Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh được định hướng phát triển trong mối liên kết sâu rộng với hệ sinh thái khoa học công nghệ toàn cầu. Đề án đặt mục tiêu kết nối với các tổ chức nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới như A*STAR (Singapore), Fraunhofer ENAS (Đức), Brainport Eindhoven (Hà Lan), cùng các tập đoàn dẫn đầu trong chuỗi cung ứng bán dẫn và công nghệ cao toàn cầu.

Thông qua các mối liên kết này, Thành phố không chỉ thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, mà còn tạo điều kiện để đào tạo nguồn nhân lực gắn với Công nghiệp 4.0, nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ và từng bước tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Không chỉ đóng vai trò là động lực tăng trưởng mới, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc còn được định hướng trở thành mô hình tiên phong về phát triển xanh và bền vững. Các tiêu chuẩn về sử dụng năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và ứng dụng công nghệ xanh được tích hợp ngay từ khâu quy hoạch, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, phù hợp với cam kết quốc tế của Việt Nam.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng giám đốc Tập đoàn Becamex - nhấn mạnh: Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh là một hệ sinh thái lớn, được quy hoạch và tiếp tục nâng cấp từ các công trình đã đầu tư hiện hữu. Hệ sinh thái này được tổ chức với trọng tâm là cụm công viên sinh thái và khoa học, bao gồm Công viên Khoa học Sinh thái; Trung tâm Khoa học TP. Hồ Chí Minh; Tòa nhà Đa chức năng khoa học công nghệ dự kiến chuyển đổi từ Trung tâm Hành chính Bình Dương cũ; Trung tâm Văn hóa - Thương mại - Dịch vụ gắn với nhà ga Metro; khu văn phòng dịch vụ WTC; Trung tâm Triển lãm Quốc tế WTC EXPO và nhiều cấu phần quan trọng khác.

Theo ông Nguyễn Hoàn Vũ, với khả năng mở rộng cho sản xuất công nghệ cao hàng loạt, khu vực này xứng đáng trở thành trụ cột chiến lược của TP. Hồ Chí Minh trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, khi kết hợp với Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh, Đô thị Kinh tế Biển và cửa ngõ logistics phía Đông Nam, sẽ hình thành “kiềng ba chân” phát triển, kiến tạo một TP. Hồ Chí Minh năng động, hài hòa, cân bằng và bền vững.

Phát biểu tại lễ công bố, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh khẳng định: Đề án Phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP. Hồ Chí Minh là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị của Thành phố trong việc hiện thực hóa các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao những nỗ lực bền bỉ, dài hạn của Tập đoàn Becamex và các đối tác trong hơn một thập kỷ qua trong việc xây dựng nền tảng hạ tầng và hệ sinh thái khoa học công nghệ tại khu vực phía Bắc Thành phố. Đây là tiền đề quan trọng để Thành phố mạnh dạn triển khai Đề án mang tầm chiến lược hôm nay.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP. Hồ Chí Minh giữ vị trí chiến lược đặc biệt trong tổng thể phát triển không gian của Thành phố và Vùng Đông Nam Bộ. Việc hình thành cực tăng trưởng mới này không chỉ tạo động lực phát triển, mà còn mở ra dư địa để tái phân bổ các chức năng đô thị, công nghiệp và logistics, giúp TP. Hồ Chí Minh phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, giảm áp lực cho khu vực trung tâm.

"TP. Hồ Chí Minh cam kết sẽ đồng hành và hỗ trợ mạnh mẽ các nhà đầu tư, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế trong suốt quá trình triển khai Đề án; tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù, cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thử nghiệm các mô hình và công nghệ mới", Phó chủ tịch Bùi Minh Thạnh nói.

Với nền tảng đã được chuẩn bị kỹ lưỡng và quyết tâm chính trị cao, Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ trở thành động lực đột phá, góp phần giúp Thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đồng thời hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; từng bước khẳng định vị thế của một siêu đô thị toàn cầu.