Chiều 28/10, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh và Hội Thiết bị Y tế TP. Hồ Chí Minh tổ chức tọa đàm “Doanh nghiệp đồng hành với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo”.
Phát biểu tại tọa đàm, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, cho biết, thành phố xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực nâng cao năng suất, chất lượng nền kinh tế, gắn với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Năm 2026, ngân sách thành phố bố trí 12.705 tỷ đồng cho lĩnh vực này, chiếm 4,16% tổng chi ngân sách địa phương. Thành phố hiện triển khai 295 nhiệm vụ khoa học và công nghệ với tổng kinh phí khoảng 1.000 tỷ đồng.
Nguồn lực lớn đi cùng yêu cầu cao hơn về hiệu quả. Theo ông Trần Trọng Tuyên, khoảng cách từ kết quả nghiên cứu đến ứng dụng trong sản xuất vẫn còn đáng kể. Một số đề tài chưa xuất phát từ đơn đặt hàng thực tế; năng lực thử nghiệm, kiểm định và thương mại hóa còn hạn chế. Việc định giá tài sản trí tuệ và chia sẻ rủi ro đầu tư giữa các bên cũng cần được làm rõ hơn.
Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại toạ đàm.
Một kết quả nghiên cứu có giá trị khoa học chưa đồng nghĩa với việc có thể đưa ngay ra thị trường. Sản phẩm còn phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn chuyên ngành, giá thành và khả năng sản xuất ở quy mô phù hợp. Nếu doanh nghiệp chỉ tham gia sau khi đề tài hoàn thành, việc điều chỉnh công nghệ theo nhu cầu thực tế có thể phát sinh thêm thời gian và chi phí.
Vì vậy, hướng kết nối cần bắt đầu từ việc xác định đúng bài toán. Trường, viện và nhóm nghiên cứu cần chủ động tìm hiểu nhu cầu của doanh nghiệp, thay vì chỉ triển khai đề tài dựa trên năng lực sẵn có. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cần tham gia từ khâu đặt hàng, xác định yêu cầu kỹ thuật đến bố trí nguồn lực đối ứng và thử nghiệm sản phẩm.
Theo định hướng được ông Trần Trọng Tuyên nêu tại tọa đàm, doanh nghiệp phải phát huy vai trò chủ thể trong quá trình đổi mới sáng tạo. Sự tham gia này không chỉ giúp nhóm nghiên cứu hiểu rõ nhu cầu thị trường mà còn tạo cơ sở để đánh giá khả năng ứng dụng, phương án sản xuất và đầu ra của sản phẩm.
Thành phố cũng có thể tận dụng các hạ tầng hỗ trợ hiện có. Sàn Giao dịch công nghệ đã kết nối hơn 25.000 công nghệ, thiết bị. Đây là kênh để doanh nghiệp tìm kiếm giải pháp kỹ thuật, đồng thời giúp các đơn vị nghiên cứu giới thiệu công nghệ và tìm đối tác chuyển giao. Các chương trình hỗ trợ ươm tạo từ ngân sách thành phố cũng có thể góp phần đưa dự án tiềm năng đến gần hơn với giai đoạn phát triển sản phẩm.
Tại tọa đàm, ông Trần Trọng Tuyên, điểm các thông tin chính sách vừa được HĐND TP. Hồ Chí Minh ban hành cuối tháng 9 vừa qua, nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng vận hành Quỹ Đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, nhằm bổ sung nguồn lực cho hoạt động đầu tư vào các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Những chính sách này mở thêm công cụ để kết nối nghiên cứu với thị trường, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào cách tổ chức thực hiện. Doanh nghiệp cần hiểu rõ điều kiện tiếp cận hỗ trợ; nhà khoa học và cơ sở nghiên cứu cần được hướng dẫn về thủ tục thương mại hóa; cơ quan quản lý cần làm rõ quy trình xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình hợp tác.
Quan trọng hơn, cơ chế đồng đầu tư và chia sẻ rủi ro cần đủ rõ để mỗi bên có động lực tham gia. Doanh nghiệp phải nhìn thấy triển vọng ứng dụng và khả năng thu hồi vốn; nhà khoa học có cơ hội phát triển kết quả nghiên cứu; còn nguồn lực công phải được sử dụng đúng mục tiêu, có thể đánh giá bằng kết quả cụ thể.
Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ thủ tục hành chính, đăng ký sở hữu trí tuệ và mở rộng cơ chế sử dụng chung phòng thí nghiệm, cơ sở kiểm định. Những hỗ trợ này có thể giúp giảm chi phí thử nghiệm, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ và rút ngắn quá trình hoàn thiện sản phẩm.
Cùng với đó, các thỏa thuận hợp tác giữa trường, viện và doanh nghiệp cần được cụ thể hóa bằng kế hoạch triển khai, phân công trách nhiệm, thời hạn bàn giao và phương án xử lý quyền sở hữu trí tuệ. Biên bản ghi nhớ chỉ là bước khởi đầu; giá trị của hợp tác nằm ở việc các bên có thực hiện được cam kết, đưa công nghệ vào thử nghiệm và tạo ra sản phẩm hay không.
Với trường, viện, yêu cầu là gắn nghiên cứu với bài toán thực tế và chuẩn bị phương án chuyển giao từ sớm. Với doanh nghiệp, cần coi hợp tác nghiên cứu là một phần trong quá trình đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Còn cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, hỗ trợ hạ tầng dùng chung và tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thương mại hóa.
TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND quy định việc thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp, tham gia quản lý, điều hành và góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ. Nghị quyết số 62/2026/NQ-HĐND quy định một số cơ chế, chính sách hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và xác lập, khai thác, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.