Động lực cho đổi mới sáng tạo
Sáng 11/9, tại TP. Hồ Chí Minh diễn ra Hội nghị Thị trưởng trong khuôn khổ “Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026” (Ho Chi Minh City Friendship Dialogue 2026 - FD 2026), với chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững”.
Đại biểu trong nước và quốc tế tham dự sự kiện.
Đây là diễn đàn ngoại giao đa phương cấp địa phương do UBND TP. Hồ Chí Minh chủ trì tổ chức. Sự kiện hướng đến lan tỏa tinh thần hữu nghị, đối thoại và hợp tác với các địa phương, đối tác toàn cầu. FD 2026 cũng là dịp để TP. Hồ Chí Minh phát huy vai trò tiên phong trong công tác đối ngoại địa phương. Qua đó, Thành phố thúc đẩy hội nhập quốc tế và tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới toàn cầu.
Hội nghị thu hút gần 500 đại biểu trong nước và quốc tế. Tham dự sự kiện có lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương như Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính; lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, TP. Cần Thơ, tỉnh Tây Ninh.
Đặc biệt, hội nghị có 35 đoàn đại biểu các địa phương, tổ chức và đối tác quốc tế đến từ 4 châu lục gồm châu Á, châu Âu, châu Mỹ và châu Đại Dương; đại diện các cơ quan lãnh sự nước ngoài tại TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia kinh tế - tài chính, khoa học - công nghệ cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế.
Đến nay, TP. Hồ Chí Minh đã thiết lập quan hệ hữu nghị, hợp tác với 88 địa phương nước ngoài và gần 20 tổ chức, đối tác quốc tế trên các châu lục. Mạng lưới này tạo nền tảng để Thành phố triển khai đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ở cấp địa phương.
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh Thành phố xác định tăng cường nội lực, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế là yêu cầu quan trọng. Cùng với đó, Thành phố đẩy mạnh hợp tác quốc tế toàn diện, sâu rộng. Qua hợp tác, các nguồn lực về vốn, tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và các chuẩn mực tiên tiến được khai thác, sử dụng hiệu quả hơn.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, đối ngoại và hội nhập quốc tế đã trở thành một phương thức phát triển quan trọng của các địa phương. Chính sách đối ngoại quốc gia, hoạt động ngoại giao Nguyên thủ và đối ngoại cấp cao tạo lập khuôn khổ, điều kiện thuận lợi. Ở cấp địa phương, yêu cầu đặt ra là chuyển hóa những cơ hội chiến lược thành chương trình, dự án và giá trị cụ thể phục vụ phát triển.
Từ ngày 1/7/2025, sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới. Thành phố có diện tích hơn 6.770 km², dân số trên 14 triệu người.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, sau hợp nhất, không gian địa lý, quy mô kinh tế và tiềm lực tổng hợp của Thành phố được mở rộng. Điều này đặt ra những mục tiêu và tầm nhìn phát triển ở tầm cao hơn. TP. Hồ Chí Minh hội tụ 3 cực tăng trưởng. Khu vực đô thị lõi giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Toàn cảnh Hội nghị Thị trưởng trong khuôn khổ “Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026”.
Tại khu vực Bình Dương là không gian sản xuất công nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái doanh nghiệp và chuỗi cung ứng sâu rộng. Trong khi đó, Vũng Tàu có hệ thống cảng nước sâu, khu kinh tế biển, năng lượng và du lịch biển có vị trí chiến lược.
Cùng với hành lang pháp lý và mạng lưới quan hệ quốc tế hiện có, đây là nền tảng để Thành phố mở rộng không gian đối ngoại. Thành phố hướng tới tăng cường kết nối với các đối tác chiến lược và tham gia sâu rộng vào các mạng lưới phát triển, đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, yêu cầu trong giai đoạn mới là nâng cao chất lượng hợp tác. Quan trọng hơn là chuyển hóa các kết nối quốc tế thành những giá trị cụ thể phục vụ phát triển. TP. Hồ Chí Minh sẵn sàng phát huy vai trò tiên phong, đi trước làm mẫu. Thành phố mong muốn trở thành nơi thí điểm, thử nghiệm và lan tỏa các sáng kiến, ý tưởng, mô hình, phương thức hợp tác mới với các thành phố và đối tác quốc tế.
Chủ đề của FD 2026 phản ánh yêu cầu phát triển của Thành phố trong giai đoạn mới. Đồng thời, chủ đề thể hiện quyết tâm đưa các mối quan hệ hữu nghị, tin cậy và hợp tác thành nguồn lực cho phát triển chung. Đây cũng là giá trị xuyên suốt các kỳ Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh từ năm 2022 đến nay: “Đối thoại để hiểu nhau hơn; Hữu nghị để thân nhau hơn và Hợp tác để cùng nhau phát triển bền vững hơn”.
Tăng hợp tác thực chất giữa các địa phương
Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long đánh giá cao chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững” của FD 2026.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long.
Theo Thứ trưởng, chủ đề thể hiện tinh thần tiên phong, chủ động, tích cực và sự nhạy bén của TP. Hồ Chí Minh trước những chuyển động của quốc tế và khu vực. Qua đó, hướng đến chuyển hóa mạng lưới đối tác hữu nghị, kết nối quốc tế thành nguồn lực, cơ hội và động lực cụ thể cho phát triển trong bối cảnh mới.
Đáng chú ý, tại hội nghị các đại biểu trong nước và quốc tế tập trung trao đổi về vai trò chủ động của chính quyền địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia. Một vấn đề được đặt ra là làm thế nào để vừa bảo đảm tính thống nhất, nhất quán của chính sách đối ngoại, vừa tạo đủ không gian để địa phương phản ứng nhanh trước nhu cầu phát triển và cơ hội hợp tác mới.
Các đại biểu cũng trao đổi về hiệu quả của mạng lưới đa phương cấp địa phương. Mục tiêu là tạo ra giá trị thực chất, vượt ra ngoài phạm vi gặp gỡ và trao đổi thông tin.
Tại hội nghị, các đại biểu trong nước và quốc tế tập trung trao đổi về vai trò chủ động của chính quyền địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia.
Một nội dung khác được quan tâm là chuyển hóa quan hệ hữu nghị, các thỏa thuận và cam kết chính trị thành hoạt động cụ thể, có kết quả đo lường được. Các mô hình hợp tác cần phù hợp với nhu cầu và thế mạnh của từng địa phương.
Hội nghị đã lắng nghe 11 bài tham luận của lãnh đạo các địa phương quốc tế tham dự. Cùng với đó là phát biểu ghi hình chúc mừng của lãnh đạo một số địa phương như Vùng Đô thị Liverpool (Anh), thành phố Leipzig (Đức), tỉnh Aichi (Nhật Bản) và thành phố San Francisco (Hoa Kỳ).
Từ thực tiễn quản trị, các địa phương quốc tế đề xuất nhiều định hướng hợp tác với TP. Hồ Chí Minh. cụ thể, các địa phương của Lào gồm Champasak, Viêng Chăn, Xiêng Khoảng và Hủa Phăn; các địa phương của Campuchia gồm Kratie, Phnom Penh và Siem Reap nhấn mạnh quan hệ hữu nghị.
Các địa phương này đề xuất thúc đẩy hợp tác trong phát triển hạ tầng, nông nghiệp, thương mại biên giới, du lịch và giao lưu nhân dân. Các địa phương của Cuba như Santiago de Cuba và Artemisa đề xuất mở rộng hợp tác trong y tế, công nghệ sinh học và nông nghiệp.
Trong khi đó, Tokyo (Nhật Bản), Palmerston North (New Zealand), Košice (Slovakia) và tỉnh Rostov (Nga) chia sẻ kinh nghiệm về quản trị đô thị hiện đại, chuyển đổi xanh và ứng phó biến đổi khí hậu. Các địa phương cũng đề cập đến giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ và mở rộng cơ hội đầu tư, thương mại song phương với TP. Hồ Chí Minh.
Hướng tới các cơ chế hợp tác dài hạn
Trọng tâm của FD 2026 là thúc đẩy đối thoại cởi mở, quan hệ hữu nghị và hợp tác cấp địa phương. Qua đó, các kết nối quốc tế được chuyển hóa thành chương trình, dự án hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho các bên.
Đại biểu quốc tế tham quan gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm bên lề “Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026”.
Một kết quả đáng chú ý tại Hội nghị Thị trưởng là các bên nhất trí ủng hộ sáng kiến nghiên cứu cơ chế hợp tác đa phương giữa các thành phố cảng trong mạng lưới Thành phố hữu nghị.
Theo nội dung được nêu tại hội nghị, khi được hình thành, cơ chế này sẽ là diễn đàn thường xuyên để các đô thị cảng biển thành viên trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ dữ liệu, mở rộng liên kết và phối hợp.
Cơ chế cũng hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững thế hệ mới. Đây là một hướng hợp tác cụ thể được đưa ra từ kết nối giữa các địa phương.
Kết thúc Hội nghị Thị trưởng, các đại biểu đã thông qua Tuyên bố Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026 với sự đồng thuận cao. Tuyên bố ghi nhận vai trò ngày càng quan trọng của đối ngoại địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia. Các đại biểu đồng thời thống nhất giao cơ quan đầu mối của TP. Hồ Chí Minh và các địa phương phối hợp xây dựng kế hoạch hành động cụ thể.
Các hoạt động này hướng tới Đối thoại Hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ 4 năm 2028. Qua đó, các kết nối giữa Thành phố với địa phương, tổ chức và đối tác quốc tế tiếp tục được duy trì, thúc đẩy theo hướng thiết thực và hiệu quả hơn.