Trà Mỹ Lâm - từ nông trường Việt đến thị trường quốc tế

Gần bảy thập kỷ trước, những người lính Trung đoàn 242 đã đặt những gốc chè đầu tiên trên vùng đất Mỹ Lâm (Tuyên Quang) với khát vọng xây dựng một vùng kinh tế mới sau chiến tranh. Hôm nay, trên nền tảng ấy, Trà Mỹ Lâm từng bước chuyển mình từ một nông trường truyền thống thành doanh nghiệp sở hữu chuỗi giá trị khép kín, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và đưa thương hiệu trà Việt vươn ra thị trường toàn cầu.

Khởi nguồn từ nông trường của những người lính

Năm 1958, khi miền Bắc bước vào giai đoạn khôi phục kinh tế sau chiến tranh, một bộ phận cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 242 được giao nhiệm vụ đến Mỹ Lâm (Tuyên Quang) khai hoang, phát triển sản xuất. Khi ấy, nơi đây vẫn là vùng đất hoang sơ, chưa có hạ tầng hay máy móc hỗ trợ. Mọi công việc đều dựa vào sức người. Những người lính trực tiếp phát cây, đánh gốc, cải tạo đất và trồng những gốc chè đầu tiên.

Ông Hoàng Như Đức (94 tuổi, phường Mỹ Lâm, tỉnh Tuyên Quang) nhớ lại: "Tại chiến trường, anh em cầm súng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, nhưng về đây thì cầm cuốc, cầm dao đánh gốc, bốc chè. Làm ngày không đủ thì tranh thủ làm đêm, chỉ mong xây dựng nông trường thật nhanh. Với chúng tôi, nhiệm vụ xây dựng vùng kinh tế cũng thiêng liêng như nhiệm vụ chiến đấu".

Không chỉ khai phá vùng đất mới, những người lính còn xây dựng mô hình sản xuất, tổ chức nông trường và hình thành lực lượng lao động đầu tiên. Nhiều người sau đó chọn gắn bó với Mỹ Lâm, truyền lại kinh nghiệm canh tác, chế biến chè cho các thế hệ kế tiếp. Từ vài trăm cán bộ, chiến sĩ ban đầu, vùng trà Mỹ Lâm ngày nay đã tạo việc làm cho hàng nghìn hộ dân, trở thành một trong những vùng nguyên liệu trà quan trọng của Tuyên Quang. Những gốc chè được gieo trồng năm ấy không chỉ mở ra sinh kế cho nhiều thế hệ mà còn đặt nền móng cho hành trình chuyển đổi của Trà Mỹ Lâm từ một nông trường truyền thống trở thành doanh nghiệp sản xuất kinh doanh chè quy mô lớn.

Chuyển mình để chinh phục thị trường quốc tế

Từ nền tảng được các thế hệ đi trước gây dựng, Trà Mỹ Lâm từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ mục tiêu gia tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Doanh nghiệp đầu tư xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ vùng nguyên liệu, chế biến đến phát triển sản phẩm thương mại. Hiện nay, Trà Mỹ Lâm sở hữu vùng nguyên liệu 367 ha, áp dụng quy trình canh tác đạt chuẩn quốc tế. Song song với đó, doanh nghiệp đầu tư hệ thống nhà máy và dây chuyền chế biến hiện đại với các thiết bị chuyên dụng phục vụ làm héo, vò, sấy, phân loại, đóng gói và bảo quản, giúp kiểm soát đồng đều chất lượng ở từng công đoạn.

Bên cạnh đầu tư công nghệ, Trà Mỹ Lâm kiên trì xây dựng nền tảng sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế. Vùng chè được quản lý bằng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và áp dụng chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), ưu tiên các biện pháp sinh học nhằm cải thiện hệ sinh thái đất và giảm thiểu thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ đó, doanh nghiệp đạt các chứng nhận quốc tế như Rainforest Alliance, FDA (Hoa Kỳ) và Halal, đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu và trở thành đối tác cung ứng nguyên liệu cho nhiều thương hiệu trà uy tín trên thế giới, đồng thời không ngừng mở rộng hợp tác với các đối tác đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều thị trường tiềm năng khác…

Chất lượng tạo nên giá trị thương hiệu Trà Mỹ Lâm

Trong nhiều năm, chè Việt Nam luôn nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu lớn của thế giới, nhưng phần lớn sản phẩm vẫn được bán dưới dạng nguyên liệu hoặc bán thành phẩm, khiến giá trị thương hiệu chưa tương xứng với tiềm năng. Với Trà Mỹ Lâm, xuất khẩu không đơn thuần là mở rộng thị trường, mà còn là hành trình khẳng định chất lượng của trà Việt thông qua các tiêu chuẩn quốc tế và những đánh giá khách quan từ thị trường.

Chất lượng sản phẩm của Trà Mỹ Lâm được ghi nhận qua nhiều giải thưởng uy tín. Tiêu biểu, Lục Trà Vị Xuân đã giành Giải Vàng tại Bắc Kinh (Trung Quốc) vào tháng 11/2025 tại cuộc thi do Ủy ban Công nghiệp Trà thuộc Hiệp hội Thúc đẩy hợp tác nông nghiệp quốc tế Trung Quốc khởi xướng, với sự tham gia của các hiệp hội trà đến từ hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ. Bên cạnh hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp cũng phát triển các dòng trà mang thương hiệu riêng, từ trà đặc sản đến các sản phẩm phục vụ thị trường đại chúng, với mong muốn đưa những sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế đến gần hơn với người tiêu dùng Việt Nam.

Ông Lưu Vũ Trường Đạm, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Chè Mỹ Lâm chia sẻ: "Tiếp nối di sản không chỉ là gìn giữ những đồi chè được các thế hệ đi trước gây dựng, mà còn là cam kết phát triển nông nghiệp bền vững, tạo ra những sản phẩm trà chất lượng cao, góp phần nâng tầm giá trị thương hiệu trà Việt trên thị trường quốc tế".

Trà Mỹ Lâm là thương hiệu được Tập đoàn Bách Việt (BV Group) đầu tư và phát triển trong lĩnh vực nông nghiệp, với mục tiêu đưa Mỹ Lâm trở thành vùng chè giàu truyền thống với những sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, góp phần khẳng định vị thế của thương hiệu trà Việt trên thị trường toàn cầu.