Những năm gần đây, thị trường trái cây sấy khô, sấy dẻo tại Đồng bằng sông Cửu Long phát triển, vừa phục vụ xuất khẩu vừa thu hút người tiêu dùng. Nhờ tiện lợi, dễ bảo quản và có hương vị riêng, sản phẩm được dùng làm món ăn vặt, nguyên liệu chế biến món ăn, pha chế, làm bánh hoặc quà tặng dịp lễ, Tết.
Cơ sở sản xuất Ngọc Hạnh phát triển sản phẩm mứt mận, ô mai mận đáp ứng nhu cầu tiêu dùng.
Người tiêu dùng có thể tìm mua trái cây sấy tại cửa hàng, siêu thị, chợ truyền thống, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Những loại thường dùng tươi như sầu riêng, măng cụt, chôm chôm, thanh long cũng được chế biến bằng công nghệ sấy, mở rộng thêm lựa chọn và kéo dài thời gian sử dụng nông sản. Những sản phẩm này cho thấy hướng chế biến sâu đang mở rộng, tận dụng nguồn trái cây nhiệt đới và góp phần giảm áp lực tiêu thụ trong thời điểm thu hoạch rộ. Tuy nhiên, muốn phát triển lâu dài, sản phẩm cần bảo đảm chất lượng đồng đều và phù hợp thị hiếu từng nhóm khách hàng.
Tại TP. Cần Thơ, bà Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, chủ Cơ sở sản xuất Ngọc Hạnh cho biết, mứt mận, ô mai của cơ sở được sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu thưởng thức và làm quà biếu của người tiêu dùng. Sản phẩm chú trọng hương vị, chất lượng và hình thức đóng gói, góp phần nâng cao giá trị trái cây chế biến, tạo sức hút với khách hàng, nhất là vào dịp lễ, Tết.
Sản phẩm lêkima sấy dẻo đạt chuẩn OCOP 4 sao, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận người tiêu dùng qua các sàn thương mại điện tử.
Bà Đỗ Thị Xuân Diệu, Giám đốc Công ty TNHH Quốc tế DIKA HAPPY cho biết, sản phẩm lêkima sấy dẻo đạt chuẩn OCOP 4 sao của doanh nghiệp được giới thiệu, phân phối trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, TikTok Shop và nhiều nền tảng bán hàng trực tuyến. Theo bà Diệu, trái cây sấy tạo ra trải nghiệm thưởng thức khác biệt so với trái cây tươi nhờ độ giòn, dẻo và hương vị đặc trưng; thị trường cũng ngày càng đa dạng với sản phẩm đóng gói riêng từng loại hoặc kết hợp nhiều loại trái cây, phục vụ nhu cầu ăn vặt, chế biến thực phẩm và quà tặng.
Tại xã Nhơn Ái, chị Trần Thị Kim Nhung, nhân viên Cơ sở sản xuất mứt bánh kẹo Phạm Huỳnh Gia - Gian Bếp Củi cho biết, cơ sở tận dụng nguyên liệu địa phương để làm mứt hạnh khô, bưởi sấy khô, mứt gừng nguyên vị, mứt chanh muối. Dù mang tên gọi là mứt, sản phẩm ứng dụng công nghệ sấy nhằm bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, chủ động sản xuất, tạo hình và duy trì độ ẩm phù hợp.
Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, ít chất bảo quản và giữ được hương vị đặc trưng. Tùy loại nguyên liệu, cơ sở có thể sử dụng phương pháp sấy nhiệt, sấy lạnh, sấy chân không hoặc sấy thăng hoa để đạt chất lượng.
Cơ sở mứt bánh kẹo Phạm Huỳnh Gia - Gian Bếp Củi phát triển đa dạng sản phẩm mứt, trái cây sấy từ nguyên liệu địa phương, đáp ứng nhu cầu thị trường.
Tại Vĩnh Long, chị Nguyễn Thị Mai, Giám đốc Công ty Cổ phần Đông Phát Food cho biết, doanh nghiệp đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ và áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000 để nâng chất lượng, sức cạnh tranh cho các sản phẩm khoai lang sấy, mít sấy, hạt sen sấy và trái cây sấy. Nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao, góp phần khẳng định thương hiệu và tạo niềm tin với người tiêu dùng.
Hiện sản phẩm Đông Phát Food có mặt tại EU, Mỹ, Canada, Trung Quốc. Thời gian tới, doanh nghiệp mong muốn tiếp tục được hỗ trợ tham gia chương trình xúc tiến thương mại, kết nối hệ thống phân phối hiện đại và sàn thương mại điện tử để mở rộng thị trường, gia tăng giá trị sản phẩm. Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, hoạt động kết nối cung cầu, giới thiệu sản phẩm và hỗ trợ tiếp cận kênh bán hàng sẽ tạo điều kiện để các cơ sở chế biến nâng năng lực tiếp thị, tìm kiếm đối tác và phát triển thị trường ổn định, đây là hướng chế biến sâu.
Công ty Cổ phần Đông Phát Food phát triển đa dạng sản phẩm khoai lang sấy, mít sấy, hạt sen sấy và trái cây sấy, trong đó nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao.
Theo giới kinh doanh, trái cây tươi và trái cây sấy đều cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và năng lượng, nhưng khác nhau về hàm lượng nước và mức độ cô đặc dinh dưỡng. Trái cây tươi chứa khoảng 80-95% nước, thường có lượng calo thấp hơn. Khi sấy, nước bị loại bỏ, khiến đường tự nhiên và năng lượng trên cùng khối lượng tăng lên; hàm lượng calo có thể cao gấp 3-5 lần so với trái cây tươi tương ứng.
Để thị trường phát triển xuất khẩu trái cây bền vững, cơ sở sản xuất cần minh bạch nguồn gốc, nhãn hàng hóa và quy trình sản xuất. Người tiêu dùng nên chọn sản phẩm của đơn vị uy tín, có tem nhãn, thông tin xuất xứ rõ ràng; thận trọng với trái cây sấy bán theo ký nhưng thiếu thông tin hoặc có màu sắc, mùi vị bất thường.
Đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng và minh bạch nguồn gốc sẽ giúp trái cây sấy gia tăng giá trị nông sản, củng cố niềm tin người tiêu dùng, mở rộng thị trường tiêu thụ và xuất khẩu cho Đồng bằng sông Cửu Long.