Ngày 16/11, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) phối hợp với Báo VnExpress tổ chức chương trình “Check 360 - Tập huấn kỹ năng tiêu dùng an toàn” tại Trường THPT Phan Đình Phùng (Hà Nội). Đây là hoạt động trọng tâm thuộc Chiến dịch “Tăng cường khả năng nhận diện và phòng ngừa rủi ro cho người tiêu dùng”, hướng tới trang bị cho học sinh kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện rủi ro và hình thành thói quen tiêu dùng có trách nhiệm trên không gian số.
Nhận diện rủi ro trong môi trường tiêu dùng số
Thương mại điện tử và thanh toán trực tuyến ngày càng phổ biến, mang đến nhiều tiện ích trong hoạt động mua sắm. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những rủi ro liên quan đến tính minh bạch của thông tin, chất lượng sản phẩm và an toàn dữ liệu cá nhân.
Học sinh trung học phổ thông là nhóm thường xuyên tiếp cận quảng cáo trên mạng xã hội, hoạt động bán hàng qua livestream và các nội dung đánh giá sản phẩm trực tuyến. Trong khi đó, việc thiếu kiến thức và kỹ năng kiểm chứng thông tin có thể khiến các em gặp khó khăn khi nhận diện dấu hiệu bất thường, đánh giá độ tin cậy của người bán cũng như bảo vệ quyền lợi trong quá trình giao dịch.
Trước thực tế này, chương trình “Check 360 - Tập huấn kỹ năng tiêu dùng an toàn” được triển khai nhằm giúp học sinh chủ động nhận diện rủi ro, hiểu rõ quyền lợi và nâng cao năng lực đưa ra quyết định mua sắm.
Với thông điệp “Check 360”, chương trình hướng dẫn học sinh hình thành thói quen kiểm tra toàn diện trước, trong và sau mỗi giao dịch. Các tiêu chí được đặt ra bao gồm uy tín người bán, chất lượng sản phẩm, điều kiện giao dịch, an toàn dữ liệu cá nhân và phương thức thanh toán.
Đại diện Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trực tiếp chia sẻ về quyền của người tiêu dùng đến với các em học sinh Trường THPT Phan Đình Phùng (Hà Nội).
Tại buổi tập huấn, các chuyên gia của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trực tiếp chia sẻ 4 nhóm nội dung trọng tâm: Quyền cơ bản của người tiêu dùng; nhận diện rủi ro trong mua sắm trực tiếp và trực tuyến; kỹ năng kiểm tra thông tin trước giao dịch; quy trình xử lý và bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp.
Kiến thức được truyền tải thông qua những tình huống gần gũi với đời sống học sinh như mua hàng qua mạng xã hội, săn khuyến mãi, kiểm tra bảo hành và bảo mật dữ liệu cá nhân. Qua đó, các quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được cụ thể hóa bằng những tình huống thực tế, giúp học sinh dễ tiếp cận và vận dụng.
Thực hành kỹ năng tiêu dùng an toàn từ những tình huống thực tế
Bên cạnh hoạt động chia sẻ kiến thức, chương trình chú trọng tính tương tác thông qua phần thực hành “Check 360 - Đấu trường phản xạ”. Học sinh trực tiếp tham gia giải quyết các tình huống giả định dưới sự hướng dẫn của chuyên gia, qua đó rèn luyện khả năng nhận diện rủi ro, đánh giá thông tin và lựa chọn phương án xử lý phù hợp.
Các em học sinh thực hành “Check 360 - Đấu trường phản xạ”.
Bà Nguyễn Quỳnh Anh, Phó Chủ tịch Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia trao quà cho các đội thi chiến thắng tại “Check 360 - Đấu trường phản xạ”.
Chương trình còn có phần giao lưu với Hoa hậu Nguyễn Hoàng Phương Linh, tập trung trao đổi về trải nghiệm mua sắm, tác động của quảng cáo và các nội dung đánh giá sản phẩm trên mạng xã hội. Những chia sẻ này khuyến khích học sinh tiếp cận thông tin có chọn lọc, chủ động kiểm chứng và cân nhắc kỹ trước khi đưa ra quyết định tiêu dùng.
Một trong những điểm nhấn của chương trình là hoạt động hoàn thiện “Bảng Check 360 - Tiêu dùng an toàn” với sự tham gia của các chuyên gia, khách mời và học sinh. Bảng tiêu chí tổng hợp 6 nội dung cần kiểm tra trước mỗi giao dịch trên không gian số, gồm: người bán, sản phẩm, giá, điều kiện giao dịch, thông tin và thanh toán.
Lãnh đạo Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia trao tặng “Bảng Check 360 - Tiêu dùng an toàn” cho Ban Giám hiệu Trường THPT Phan Đình Phùng.
Sau khi hoàn thiện, bảng tiêu chí được trao tặng Trường THPT Phan Đình Phùng như một tài liệu tra cứu trực quan, giúp học sinh ghi nhớ và vận dụng các nguyên tắc tiêu dùng an toàn trong hoạt động mua sắm hằng ngày.
Đại diện Ban Tổ chức cho biết, sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao khả năng nhận diện và phòng ngừa rủi ro giao dịch trực tuyến cho người tiêu dùng trẻ. Thông qua chương trình, Ban Tổ chức mong muốn cung cấp cho học sinh những kiến thức pháp lý và kỹ năng có tính ứng dụng thiết thực.
Theo đại diện Ban Tổ chức, khi mỗi học sinh trở thành người tiêu dùng thông thái, các em có thể trở thành những nhân tố tích cực lan tỏa văn hóa tiêu dùng an toàn, minh bạch và có trách nhiệm đến cộng đồng.
Chiến dịch “Tăng cường khả năng nhận diện và phòng ngừa rủi ro cho người tiêu dùng” là một hoạt động thuộc khuôn khổ các chương trình truyền thông về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng do Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia chủ trì triển khai. Chiến dịch gắn liền với thông điệp “Check 360”, hướng tới việc xây dựng thói quen kiểm tra toàn diện trước, trong và sau mỗi giao dịch đặc biệt là trên không gian mạng.