Tạo nền tảng cho công nghệ chiến lược
Trước yêu cầu phát triển kinh tế của đất nước và ngành Công Thương trong giai đoạn mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt để tạo đột phá tăng trưởng.
Trong bối cảnh đó, Trường Đại học Điện lực (Bộ Công Thương - EPU) xác định phải chuyển mình mạnh mẽ hơn, không chỉ trong đào tạo mà còn ở vai trò nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược. Với vai trò là cơ sở đào tạo trọng điểm của Bộ Công Thương, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết khi ngành năng lượng bước vào giai đoạn chuyển dịch sâu rộng, kéo theo nhu cầu lớn về công nghệ và nhân lực chất lượng cao phục vụ an ninh năng lượng quốc gia.
PGS.TS. Nguyễn Lê Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực. Ảnh: Phương Cúc
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về hoạt động nghiên cứu khoa học, PGS.TS. Nguyễn Lê Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực khẳng định, thời gian qua nhà trường đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực hiện các quyết sách lớn của Trung ương và Bộ Công Thương.
Cụ thể, nhà trường đã quán triệt và xây dựng chương trình hành động bám sát Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59 về hội nhập kinh tế quốc tế; Nghị quyết 71 về phát triển giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học; cùng với đó là thực hiện kế hoạch của Bộ Công Thương triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 70 về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Ngay sau khi các nghị quyết được ban hành, nhà trường đã tổ chức các hội nghị lớn để quán triệt nội dung đến từng cán bộ, giảng viên, từ đó cụ thể hóa bằng các chương trình nghiên cứu, đào tạo gắn trực tiếp với định hướng phát triển bền vững của ngành.
Một trong những nhiệm vụ then chốt mà Bộ Công Thương giao Trường Đại học Điện lực chủ trì thực hiện là nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ lưu trữ năng lượng (BESS) - đây được xác định là công nghệ chiến lược quốc gia, theo danh mục được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào ngày 30/4/2026.
Trường Đại học Điện lực tham gia tổ chức Tọa đàm “Trao đổi xây dựng phòng thí nghiệm và quy trình kiểm định tiêu chuẩn hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS)”. Ảnh: P.C
“Để hiện thực hóa nhiệm vụ này gắn với tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, vào tháng 4/2026, Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực đã chính thức ký quyết định phê duyệt định hướng nghiên cứu về công nghệ và sản phẩm chiến lược của nhà trường. Theo đó, EPU tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực mũi nhọn như hệ thống lưu trữ năng lượng pin (BESS), lưới điện thông minh, công nghệ Hydrogen xanh và các giải pháp tối ưu hóa vận hành hệ thống điện. Nhà trường đã ban hành định hướng danh mục cụ thể các công nghệ chiến lược để các khoa, đơn vị đăng ký triển khai, tạo nên một hệ sinh thái nghiên cứu bài bản và có chiều sâu”, PGS.TS Nguyễn Lê Cường cho hay.
Bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng hợp tác quốc tế, Trường Đại học Điện lực cũng đặc biệt chú trọng phát triển đội ngũ nhà khoa học và hoàn thiện cơ chế thúc đẩy nghiên cứu khoa học, công nghệ. PGS.TS Nguyễn Lê Cường khẳng định: “Những năm gần đây, trường liên tục thu hút thêm nhiều tiến sĩ, chuyên gia có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực năng lượng, kỹ thuật điện, công nghệ số và công nghệ mới. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ hiện đạt gần 58%, thuộc nhóm cao trong các trường đại học kỹ thuật. Song song với phát triển nhân lực chất lượng cao, nhà trường đã xây dựng nhiều chính sách khuyến khích nghiên cứu khoa học như hỗ trợ công bố quốc tế, thúc đẩy đăng ký sáng chế, phát triển nhóm nghiên cứu mạnh và tăng đầu tư cho các hướng nghiên cứu trọng điểm”.
Thực tế cho thấy, hoạt động khoa học, công nghệ tại EPU đã có những bước tiến đột phá. Năm 2025, hoạt động khoa học, công nghệ của EPU đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần khẳng định vai trò của nhà trường theo định hướng nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ phục vụ ngành năng lượng.
Nhà trường triển khai hiệu quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, bảo đảm đúng tiến độ và chất lượng. Trong năm, EPU ký mới 1 nhiệm vụ thuộc Chương trình KC 4.0 cấp quốc gia; 1 đề tài cấp Bộ Công Thương trong lĩnh vực điều khiển - tự động hóa; 1 nhiệm vụ cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo do Khoa Khoa học Tự nhiên chủ trì; cùng 3 nhiệm vụ thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học
Song song với đổi mới đào tạo, Trường Đại học Điện lực đang cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong hoạt động nghiên cứu khoa học theo hướng bám sát các công nghệ chiến lược, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, tự động hóa, công nghệ số và các ngành kỹ thuật nền tảng phục vụ chuyển đổi năng lượng quốc gia.
Theo PGS.TS. Nguyễn Lê Cường, định hướng phát triển của nhà trường không chỉ dừng ở đào tạo nguồn nhân lực mà còn tập trung hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng gắn với nhu cầu thực tiễn của ngành năng lượng và công nghiệp.
Đại diện nhà trường trao đổi tại hội thảo khoa học quốc tế về môi trường và kỹ thuật điện châu Á năm 2025. Ảnh: N.L
Cụ thể, năm 2025 công tác nghiên cứu khoa học của nhà trường đã có những bước tiến vượt bậc, đơn cử như Khoa Điều khiển và Tự động hóa có 9 đề tài, Khoa Cơ khí - Ô tô và Xây dựng 9 đề tài, Khoa Kỹ thuật điện thực hiện 8 đề tài, Khoa Năng lượng triển khai 4 đề tài, Khoa Điện tử viễn thông triển khai 5 đề tài… nhiều khoa đã vượt chỉ tiêu được giao. Trong đó các đề tài nghiên cứu đều thuộc các lĩnh vưc được xác định có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng xanh, năng lượng tái tạo và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia hay các nghiên cứu về điều khiển, truyền dẫn và hạ tầng công nghệ phục vụ phát triển hệ thống điện thông minh… Kết quả này cho thấy sự mở rộng nghiên cứu trong các lĩnh vực cơ khí chế tạo, hạ tầng kỹ thuật và công nghệ công nghiệp.
Theo lãnh đạo nhà trường, nghiên cứu khoa học cấp cơ sở tiếp tục đóng vai trò nền tảng trong việc phát hiện, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trẻ, hình thành các hướng nghiên cứu chuyên sâu và tạo tiền đề phát triển các đề tài cấp Bộ, cấp Nhà nước trong thời gian tới. Nhiều chương trình đào tạo đang được cải tiến hoặc xây dựng mới, tập trung vào các lĩnh vực như điện hạt nhân, công nghệ bán dẫn, điều khiển tự động, năng lượng tái tạo hay hạ tầng kỹ thuật hiện đại.
Cùng với hoạt động nghiên cứu, nhà trường hiện cũng đẩy mạnh đổi mới chương trình đào tạo theo định hướng STEM và nhu cầu nhân lực của các ngành công nghệ mới. Ảnh: N.L
Khi ngành năng lượng đang tăng tốc chuyển đổi theo hướng xanh, sạch và hiện đại hơn, nhu cầu về đội ngũ nhân lực chất lượng cao cũng ngày càng cấp thiết. Đây cũng là lý do nhà trường được giao tham gia nhiều nhiệm vụ đào tạo nhân lực phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Song song với đó, Trường Đại học Điện lực tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu khoa học. Một số mô hình hợp tác đã được triển khai hiệu quả như Trung tâm xuất sắc về điện gió và Trung tâm xuất sắc về tiết kiệm năng lượng với sự hỗ trợ từ phía Đan Mạch.
Theo PGS.TS. Nguyễn Lê Cường, khoa học, công nghệ muốn phát triển cần gắn chặt với hợp tác quốc tế. Đây sẽ tiếp tục là hướng đi quan trọng để nhà trường nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và từng bước tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược của quốc gia.