Sức ép mới cho phòng không Ukraine
Theo Topwar, Geran-5 là máy bay không người lái (UAV) cỡ trung của Nga, có thiết kế thân dạng hình trụ với tiết diện tương đối nhỏ, phần mũi thuôn hình bầu dục. Ở khu vực trung tâm thân, cánh thẳng được bố trí thấp, trong khi cụm đuôi mang cấu hình chữ H với hai cánh đứng dạng đĩa hai bên. Phần đuôi được thiết kế để lắp đặt cả động cơ hành trình và động cơ khởi tốc.
Theo phía Ukraine, UAV có chiều dài khoảng 6 m, sải cánh 5,5 m và khối lượng cất cánh ước tính 850 kg. So với các mẫu khác cùng dòng, Geran-5 có kích thước và khối lượng lớn hơn, song tải trọng vẫn duy trì ở mức 90 kg.
UAV Geran-5 của Nga gây chú ý với tốc độ cao và thiết kế mới. Ảnh: Topwar
UAV sử dụng kết hợp động cơ khởi tốc và động cơ hành trình. Trong giai đoạn cất cánh và tăng tốc ban đầu, UAV được hỗ trợ bởi tên lửa đẩy nhiên liệu rắn, sau đó sẽ tách bỏ khi hoàn thành nhiệm vụ. Động cơ hành trình là loại phản lực tuabin cỡ nhỏ, được cho là do công ty Trung Quốc Telefly Telecommunications Equipment Co. sản xuất.
Tốc độ hành trình của Geran-5 đạt khoảng 450-600 km/h, tầm bay 950 km, thời gian hoạt động khoảng 2 giờ và trần bay lên tới 6.000 m. Những thông số này cho thấy UAV có sự khác biệt rõ rệt so với các UAV trước đó trong cùng dòng.
Về điện tử, UAV được cho là sử dụng cấu hình tiêu chuẩn của dòng Geran, bao gồm máy tính điều khiển nhỏ gọn dựa trên nền tảng Raspberry, hệ thống định vị vệ tinh Kometa với bộ thu đa kênh, các modem liên lạc di động và hệ thống cơ cấu chấp hành. Đồng thời, không loại trừ khả năng hệ thống điều khiển được cải tiến hoặc bổ sung thêm các thiết bị mới.
Ở cấu hình cơ bản, Geran-5 mang đầu đạn nổ phá mảnh nặng 90 kg. Nhiều khả năng, thiết bị có thể được trang bị các loại đầu đạn khác, tương tự các UAV tấn công cùng dòng. Một điểm đáng chú ý là theo phía Ukraine, UAV có khả năng được sử dụng như một nền tảng mang vũ khí không đối không. Trong trường hợp đó, tải trọng có thể là tên lửa tầm ngắn R-73, cho phép UAV làm nhiệm vụ hộ tống và bảo vệ các thiết bị bay tấn công khác.
Về phương thức triển khai, Geran-5 có thể được phóng từ bệ nghiêng trên mặt đất, tương tự các UAV khác trong cùng dòng. Ngoài ra, còn có khả năng phóng từ máy bay cường kích Su-25. Với giá treo dạng dầm, mỗi máy bay có thể mang theo hai UAV, giúp tăng thêm khoảng 100 km tầm hoạt động.
UAV Nga tái định hình thế trận trên không
Các dữ liệu công bố cho thấy quân đội Nga đã tiếp nhận mẫu UAV tấn công mới thuộc dòng Geran. Thiết bị này kế thừa nền tảng điện tử và cấu hình chiến đấu đã được kiểm chứng, nhưng có sự điều chỉnh đáng kể về thiết kế và các thông số kỹ - chiến thuật.
Cấu hình kỹ thuật mới được định hình nhằm nâng cao hiệu suất và khả năng tác chiến. Thiết kế khí động học theo cấu hình truyền thống giúp đơn giản hóa quá trình sản xuất, đồng thời tạo thuận lợi cho việc bố trí các hệ thống và giải quyết các bài toán kỹ thuật. Nhờ đó, thiết bị có thể tăng kích thước và khối lượng mà vẫn đảm bảo hiệu quả vận hành.
Sự xuất hiện của Geran-5 với tốc độ cao và cấu hình mới được cho là làm gia tăng áp lực lên phòng không Ukraine. Ảnh: Topwar
So với các mẫu cùng dòng, Geran-5 có ưu thế về tốc độ và trần bay. Dù có thể kém hơn Geran-2 về tầm bay tối đa, thiết bị vẫn vượt trội so với nhiều UAV khác trong cùng dòng.
Điểm đáng chú ý là mức độ thống nhất cao về hệ thống trên các UAV. Trong quá trình phát triển, nhiều khả năng chỉ cần điều chỉnh thuật toán điều khiển trong phần mềm mà không phải thay đổi toàn diện hệ thống. Nhờ đó, thiết bị vẫn duy trì khả năng tự dẫn đường trong suốt hành trình và bảo đảm độ chính xác khi tấn công mục tiêu, kể cả trong điều kiện bị gây nhiễu mạnh.
Việc sử dụng nền tảng phần cứng - phần mềm sẵn có cũng mở ra dư địa lớn cho việc nâng cấp và mở rộng chức năng. Tương tự các phiên bản trước, Geran-5 có thể được trang bị thêm cảm biến quang học, hệ thống liên lạc mới và các thiết bị hỗ trợ khác.
Trong nhiệm vụ tác chiến, UAV tiếp tục đảm nhiệm vai trò mang đầu đạn 90 kg đến mục tiêu. Tùy theo đặc điểm mục tiêu, có thể lựa chọn các loại đầu đạn khác nhau để tối ưu hiệu quả tấn công.
Geran-5 có thể hoạt động độc lập hoặc theo biên đội, đồng thời có khả năng phối hợp trong các đòn tấn công hỗn hợp cùng nhiều loại phương tiện khác nhau. Trong một số kịch bản, UAV có thể kết hợp với tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo nhằm gia tăng hiệu quả tác chiến.
Với thiết kế và thông số riêng biệt, Geran-5 không chỉ mở rộng danh mục UAV tấn công mà còn tăng tính linh hoạt cho toàn bộ hệ thống. Việc kết hợp đa dạng các phương tiện và phương thức tấn công cho phép đạt được hiệu quả chiến thuật phù hợp với từng mục tiêu cụ thể.
Giới quan sát quốc phòng nhận định, việc mở rộng dòng UAV Geran là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Nga nhằm làm phức tạp hóa hệ thống phòng không của đối phương. Khi triển khai nhiều biến thể UAV với tốc độ, tầm bay và phương thức phóng khác nhau, Moscow có thể buộc bên phòng thủ phải tiêu tốn các loại tên lửa đánh chặn đắt đỏ để đối phó với những mục tiêu có chi phí thấp, hoặc chấp nhận rủi ro để các vũ khí tốc độ cao xuyên thủng hệ thống phòng thủ.
Xu hướng phát triển các hệ thống sử dụng động cơ phản lực và khả năng phóng từ máy bay cũng phản ánh xu thế chung trên thế giới, khi các lực lượng quân sự ngày càng đẩy mạnh tích hợp các phương tiện tấn công không người lái với nền tảng có người lái. Nếu Geran-5 được đưa vào sản xuất hàng loạt, đây có thể là bước nâng cấp đáng kể năng lực tiến hành các cuộc tấn công chính xác từ ngoài tầm phòng thủ của Nga, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho phi công và các phương tiện có giá trị cao.