Thay đổi từ những việc rất cụ thể
Là ngành công nghiệp nền tảng, có quan hệ mật thiết với nhiều lĩnh vực sản xuất, xây dựng, giao thông, năng lượng và xuất khẩu, cơ khí đặc biệt cần một môi trường quản lý thông thoáng để doanh nghiệp tập trung nguồn lực cho sản xuất, đầu tư công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, ông Hoàng Mạnh Trung, Trưởng Ban Kiểm tra, Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI) đánh giá cao những nỗ lực cải cách của ngành Công Thương thời gian qua. Theo đại diện VAMI, thủ tục hành chính đã được rút gọn đáng kể, trong khi việc kết nối với các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp cũng được tăng cường thông qua các tọa đàm, diễn đàn và hoạt động hướng dẫn trực tiếp. “Đến thời điểm này, việc giảm bớt thủ tục hành chính, tinh gọn và hỗ trợ đã được cải thiện rất nhiều”, ông Hoàng Mạnh Trung chia sẻ.
Ông Hoàng Mạnh Trung, Trưởng Ban Kiểm tra, Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam.
Điều đáng ghi nhận đó là sự thay đổi không chỉ thể hiện ở cách thức làm việc mà đã tạo ra hiệu quả cụ thể đối với doanh nghiệp. Việc cấp phép, cấp chứng chỉ, chứng nhận được rút ngắn thời gian giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh. Với những doanh nghiệp hướng tới thị trường xuất khẩu, thời gian hoàn tất thủ tục có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng ký kết và thực hiện hợp đồng.
Thực tế sản xuất, kinh doanh của ngành cơ khí trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy những tín hiệu tích cực nhưng cũng còn không ít sức ép. Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng đã mở ra thêm một số đơn hàng và thị trường mới. Tuy nhiên, ở một số lĩnh vực, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt, nhất là về công nghệ, vốn và giá thành.
Đối với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, thách thức càng rõ hơn khi phải cạnh tranh với những doanh nghiệp có tiềm lực lớn từ các quốc gia khác. Vì thế, một môi trường công vụ thuận lợi, chính sách sát thực tế và sự hỗ trợ kịp thời từ cơ quan quản lý trở thành những điều kiện quan trọng giúp doanh nghiệp đứng vững và phát triển.
Từ thực tiễn đó, đại diện cộng đồng doanh nghiệp ngành cơ khí, ông Hoàng Mạnh Trung mong muốn quá trình xây dựng chính sách tiếp tục được thực hiện theo hướng sát nhu cầu thị trường. Việc lấy ý kiến doanh nghiệp trước khi ban hành chính sách, tăng cường hội thảo, đối thoại và thu thập thông tin từ cơ sở sẽ giúp chính sách gần hơn với đời sống sản xuất.
Sau khi chính sách được ban hành, công tác tuyên truyền, giải thích và hướng dẫn cũng rất quan trọng. Theo ông Trung, cơ quan quản lý không chỉ ban hành quy định mà còn cần đồng hành để doanh nghiệp hiểu đúng, thực hiện đúng và tận dụng được những cơ hội mà chính sách tạo ra. “Đây cũng là một biểu hiện quan trọng của văn hóa công vụ hiện đại, lấy hiệu quả thực thi chính sách và khả năng hỗ trợ doanh nghiệp làm một trong những thước đo của chất lượng phục vụ”, ông Hoàng Mạnh Trung nhìn nhận.
Chuyển tư duy “quản lý” sang “phục vụ”
Tương tự với ngành cơ khí, ngành logistics cũng yêu cầu cao về tính liên thông, chủ động và khả năng dự báo. Bởi lẽ, logistics và chuỗi cung ứng là một hệ thống vận động liên tục, kết nối nhiều doanh nghiệp, nhiều phương thức vận tải và nhiều cơ quan quản lý. Một điểm nghẽn nhỏ trong thủ tục có thể kéo theo sự chậm trễ ở nhiều khâu, phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi.
Vì vậy, cộng đồng doanh nghiệp logistics mong muốn văn hóa công vụ ngành Công Thương tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”. Bày tỏ quan điểm với Báo Công Thương, ông Trần Chí Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ, Hiệp hội Doanh nghiệp Logistics Việt Nam cho rằng, sự chuyển dịch này trước hết cần được thể hiện trong cách cán bộ hướng dẫn và giải quyết công việc cho doanh nghiệp. “Doanh nghiệp cần sự giải thích cặn kẽ, rõ ràng và quan trọng nhất là hướng dẫn lộ trình, giải pháp cụ thể để họ hoàn thiện hồ sơ đúng pháp luật một cách nhanh nhất”, ông Trần Chí Dũng nhấn mạnh.
Cùng với đó là yêu cầu về sự chủ động trong phối hợp, nhiều thủ tục liên quan đến ngành Công Thương đồng thời gắn với hoạt động của các cơ quan khác. Khi có chính sách mới, thay đổi tiêu chuẩn, quy định của thị trường nhập khẩu hoặc những vấn đề phát sinh tại cửa khẩu, thông tin sớm và hướng dẫn kịp thời từ cơ quan quản lý sẽ giúp doanh nghiệp có thời gian điều chỉnh kế hoạch, hạn chế rủi ro và chi phí phát sinh.
Nỗ lực của ngành Công Thương trong thực hiện văn hóa công vụ giúp tạo môi trường sản xuất, kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cũng kỳ vọng nguồn dữ liệu và thông tin của ngành Công Thương được khai thác hiệu quả hơn để phục vụ sản xuất, kinh doanh. Những số liệu thống kê, báo cáo chuyên đề, phân tích và dự báo thị trường nếu được cung cấp kịp thời sẽ không chỉ hỗ trợ công tác quản lý mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng quyết định.
Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026 đặt ra yêu cầu lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời đòi hỏi sự nỗ lực của các bộ, ngành, trong đó có ngành Công Thương trong xây dựng chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp, tạo ra môi trường phát triển thuận lợi.
Và văn hóa công vụ chính là một phần của môi trường phát triển, những nỗ lực cải cách thủ tục, tăng cường đối thoại và hỗ trợ doanh nghiệp của Bộ Công Thương thời gian qua là nền tảng đáng ghi nhận để tiếp tục xây dựng văn hoá công vụ theo hướng phục vụ. Điều cộng đồng doanh nghiệp mong muốn là tinh thần ấy được duy trì và phát triển mạnh hơn nữa, từ rút ngắn thủ tục, chủ động tháo gỡ vướng mắc, cung cấp thông tin đến kiến tạo cơ hội…
Khi cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng chia sẻ một mục tiêu, văn hoá công vụ sẽ không chỉ là chuẩn mực trong thực thi nhiệm vụ mà còn trở thành một nguồn lực thúc đẩy năng suất, nâng cao sức cạnh tranh và góp phần tạo thêm động lực để nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Sự nỗ lực của ngành Công Thương trong thực hiện văn hóa công vụ không chỉ tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh mà còn góp sức thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.