Điện trở thành "điểm nghẽn" của chiến lược AI
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt các tập đoàn công nghệ lớn trước một yêu cầu mang tính chiến lược: bảo đảm nguồn điện cho hệ thống trung tâm dữ liệu. Khi quy mô hạ tầng số mở rộng, nhu cầu điện tăng lên rõ rệt, trong khi khả năng cung ứng không theo kịp ở nhiều khu vực. Trong bối cảnh đó, điện năng không còn là yếu tố đầu vào thông thường, mà trở thành điều kiện then chốt, chi phối trực tiếp chiến lược đầu tư và tốc độ tăng trưởng của các doanh nghiệp công nghệ.
Theo dữ liệu do Workforce.ai tổng hợp, tuyển dụng nhân sự liên quan đến năng lượng trong ngành công nghệ đã tăng 34% trong năm 2024 so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng này tiếp tục được duy trì trong năm 2025 và vẫn cao hơn khoảng 30% so với giai đoạn trước năm 2022 - thời điểm làn sóng AI chưa thực sự bùng nổ.
Áp lực đến từ nhu cầu điện tăng nhanh. Năm 2024, các trung tâm dữ liệu chiếm khoảng 1,5% tổng lượng điện tiêu thụ toàn cầu, tăng 12% so với mức của năm năm trước, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Con số này được dự báo sẽ còn tiếp tục đi lên cùng với tốc độ mở rộng hạ tầng trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu.
Trước những áp lực ngày càng rõ rệt về nguồn cung điện, nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã thay đổi cách tiếp cận đối với năng lượng. Thay vì coi điện năng đơn thuần là yếu tố đầu vào mua từ thị trường, các doanh nghiệp này chủ động tích hợp các nhân lực liên quan đến thị trường điện, mua bán điện và kết nối lưới vào cấu trúc vận hành nội bộ, xem đây là một bộ phận không thể tách rời trong chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo.
Sự gia tăng nhu cầu điện cho các trung tâm dữ liệu đang trở thành thách thức đối với tăng trưởng dài hạn của các tập đoàn công nghệ. Ảnh minh hoạ
Sự dịch chuyển này cho thấy, một thay đổi căn bản trong cách các tập đoàn công nghệ lớn xác định ưu tiên chiến lược. Trong giai đoạn trước, đặc biệt sau khi Đạo luật Giảm lạm phát của Mỹ được ban hành, các vị trí liên quan đến phát triển bền vững và ESG (Môi trường - Quản trị - Xã hội) từng được đẩy mạnh tuyển dụng. Tuy nhiên, khi các tranh luận và sức ép chính trị xoay quanh ESG ngày càng gia tăng, nhất là kể từ khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump bắt đầu, trọng tâm của các doanh nghiệp công nghệ đã có sự điều chỉnh rõ rệt.
Thay vì ưu tiên các mục tiêu mang tính định hướng dài hạn, họ chuyển sang tập trung vào những nhu cầu mang tính vận hành thiết yếu, trong đó nổi bật là việc xây dựng đội ngũ nhân lực bảo đảm nguồn cung điện ổn định cho hệ thống trung tâm dữ liệu đang mở rộng nhanh chóng.
Theo CNBC, các nhà tuyển dụng trong lĩnh vực năng lượng, những vị trí đang được các tập đoàn công nghệ đặc biệt quan tâm gồm: mua sắm năng lượng, hoạch định chiến lược thị trường điện, đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) và kết nối lưới. Đây là những khâu then chốt, giữ vai trò bảo đảm nguồn cung điện ổn định và liên tục cho hoạt động của các trung tâm dữ liệu.
Microsoft là một trong những ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này. Từ năm 2022 đến nay, tập đoàn đã tuyển dụng hơn 570 vị trí liên quan đến lĩnh vực năng lượng, bao gồm cả các vai trò cấp cao về thị trường điện. Đáng chú ý, bà Betsy Beck được bổ nhiệm làm Giám đốc thị trường năng lượng sau khi từng đảm nhiệm vị trí tương đương tại Google.
Năm 2024, Microsoft tiếp tục bổ nhiệm bà Carolina Dybeck Happe, cựu Giám đốc Tài chính của General Electric, giữ cương vị Giám đốc Điều hành. Theo giới phân tích, những quyết định nhân sự này cho thấy năng lượng đang ngày càng giữ vai trò trung tâm trong chiến lược vận hành của tập đoàn.
Amazon thậm chí còn đẩy nhanh hơn khi ghi nhận 605 lượt tuyển dụng liên quan đến năng lượng, trong đó có lực lượng nhân sự phục vụ mảng điện toán đám mây AWS. Google, trong nỗ lực tăng tốc phát triển trí tuệ nhân tạo, cũng bổ sung khoảng 340 vị trí kể từ năm 2022, tập trung vào chính sách và đổi mới thị trường năng lượng.
Khi các "ông lớn" bước vào "sân chơi" ngành năng lượng
Không chỉ dừng ở tuyển dụng, các tập đoàn công nghệ còn mở rộng hiện diện bằng những thương vụ thâu tóm và hợp tác quy mô lớn. Alphabet dự kiến mua lại công ty trung tâm dữ liệu Intersect trong thương vụ tiền mặt trị giá 4,75 tỷ USD, bao gồm cả khoản nợ đi kèm.
Theo ông Daniel Smart - Tổng giám đốc điều hành The Green Recruitment Company, ngày càng có nhiều công ty công nghệ “đang dần trở thành công ty năng lượng”. Ông nhận định: “Họ sẵn sàng sở hữu, tài trợ và vận hành các dự án điện. Tuy nhiên, do chưa có nền tảng xây dựng hạ tầng, các tập đoàn này thường thuê ngoài khâu thi công, thậm chí cả vận hành, để tập trung vào mục tiêu cốt lõi là bảo đảm nguồn cung điện ổn định”.
Ông Jeff Anderson - Giám đốc phát triển kinh doanh của Taylor Hopkinsons cho biết, xu hướng dịch chuyển nhân sự trong lĩnh vực năng lượng đang diễn ra ngày càng rõ nét. Theo ông, nhiều chuyên gia cấp cao về hạ tầng năng lượng bắt đầu nhìn nhận các trung tâm dữ liệu như một hướng đi dài hạn, với mức đãi ngộ cao hơn và vai trò mang tính chiến lược hơn.
Ông Anderson lưu ý, trong ngắn hạn, thị trường lao động sẽ chịu áp lực lớn do nguồn nhân lực có kinh nghiệm triển khai dự án thực tế vẫn còn hạn chế.
Ông Travis Miller - chuyên gia phân tích cao cấp về năng lượng và tiện ích tại Morningstar cho rằng, nhu cầu điện tăng mạnh không chỉ đặt ra thách thức mà còn mở ra dư địa mới cho các doanh nghiệp tiện ích truyền thống.
“Quy mô nhu cầu điện lớn đến mức các tập đoàn công nghệ không thể tự làm tất cả. Hợp tác với các nhà cung cấp hiện hữu vẫn là phương án hiệu quả nhất, cả về nhân lực lẫn hạ tầng”, ông Miller nhận định.
Trên thực tế, các tập đoàn công nghệ lớn đã ký hàng loạt hợp đồng mua bán điện dài hạn với các doanh nghiệp năng lượng, bao gồm cả lĩnh vực hạt nhân. Meta gần đây công bố thỏa thuận với Oklo, Vistra và TerraPower, đồng thời nộp hồ sơ xin trở thành nhà giao dịch điện tại Mỹ. Amazon, Google và Microsoft đã đi trước một bước khi được phép bán lượng điện dư thừa trở lại lưới điện quốc gia.
Những động thái này cho thấy một xu hướng ngày càng rõ nét: Trong cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo, nhân lực năng lượng không còn giữ vai trò hỗ trợ. Đối với các tập đoàn công nghệ lớn, đó đã trở thành điều kiện nền tảng để duy trì tốc độ mở rộng và bảo toàn lợi thế trong cuộc đua tăng trưởng dài hạn.